جايگاه
و وضعيت
زبان
فارسي در
لبنان
(قسمت اول)
بيروت،
خبرگزاري
جمهوري
اسلامي
۸۵/۰۳/۱۵
خارجي.فرهنگي.لبنان.فارسي.
بسياري از
انديشمندان،
نويسندگان
و
فرهيختگان،
زبان،
تاريخ و
دين را سه
عامل اصلي
تشكيل و
بقاي يك
قوم و ملت و
پايههاي
اساسي يك
كشور
معرفي
كردهاند.
براي
نمونه
"ابوخلدون
ساطع
الحصري"
نويسنده
معاصر
سوري تبار
كه سالها
در
بالكان،
يونان،
تركيه،
عراق، مصر
و سپس
سوريه
فعاليت
فكري و
فرهنگي
داشته است
بر زبان به
عنوان يكي
از عوامل
مهم تشكيل
و بقاي ملت
تاكيد
كرده است.
زبان از
ديدگاه
الحصري
مهمترين
رابطه
روحي و
معنوي
ميان
افراد
مختلف و
واسطه
تفاهم
ميان يك
گروه بشري
است، زبان
ابزاري
براي
انديشيدن
است، زيرا
انديشيدن،
سخن گفتن
باطني
(دروني) است.
به باور
وي، زبان
ابزاري
براي نقل و
انتقال
انديشهها
و آراي
ميان
نسلهاي
متفاوت در
طول تاريخ
است و اگر
ملتي زبان
خود را از
دست بدهد
حيات خويش
را از دست
داده،
زبان محور
مليت و
ستون
فقرات آن
است.
نظر به
اهميت و
جايگاه
زبان،
دانشگاه
تهران و
نيز
رايزني
فرهنگي
ايران در
بيروت
پايتخت
لبنان از
سالها
پيش
عهدهدار
آموزش
زبان و
ادبيات
فارسي به
علاقه
مندان
بودند و به
موفقيتهايي
دست
يافتند.
تدريس
زبان
فارسي
ابتدا و از
سال
۱۳۳۶خورشيدي
در
دانشگاه
دولتي
لبنان
آغاز شد و
پس از آن
نيز
رايزني
فرهنگي
اقدام به
برگزاري
كلاسهاي
آمورش
زبان
فارسي كرد.
اين
كلاسها
در چهار
سطح و دوره
(ترم) تشكيل
ميشد و
مبلغ قابل
دريافت
براي
كلاسها
نيز اندك
بود و در
اين مدت،
افراد
بسياري،
با پشت سر
گذاشتن
دورههاي
آن، زبان
فارسي را
فرا
گرفتند.
اما چند
ماه پيش
رايزني
فرهنگي
ايران در
لبنان
تصميم به
متوقف يا
محدود
كردن برخي
دورهها و
كلاسها
گرفت و
سخنان
مختلفي
درباره
علت اين
كار مطرح
شد و برخي،
مشكلات
مالي را
علت
تعطيلي
كلاسها
يا محدود
كردن
دورهها
عنوان
كردند.
شماري از
كارآموزان،
دانشجويان
و استادان
در گفت وگو
با
خبرنگار
ايرنا با
انتقاد از
اين
تصميم،
عنوان
كردند كه
چنان چه
رايزني
فرهنگي با
مشكلات
مالي روبه
رو است،
چرا اين
مساله را
در بخش
آموزش
زبان
فارسي كه
مهمترين
وظيفه
رايزنيهاي
فرهنگي
است،
اعمال
كرده است؟
برخي نيز
گفتند: "به
نظر
نميرسد
مشكلات
مالي علت
اصلي
تعطيلي
كلاسها
يا محدود
كردن
دورههاي
آموزش
زبان
فارسي
باشد،
زيرا ساير
فعاليتهاي
رايزني
فرهنگي به
قوت خود
باقي است و
حتي
برنامههاي
جديدي نيز
به
فعاليتهاي
آن افزوده
شده است".
بعضي
اظهار
داشتند كه
علت
تعطيلي
كلاسها
يا محدود
شدن
دورهها
اين است كه
"شيخ
نجفعلي
ميرزايي"
رايزن
جديد
فرهنگي،
برنامههاي
ديگري را
در اولويت
كاري خود
قرار داده
و معتقد
است كه در
مرحله
كنوني
آموزش
زبان
فارسي در
اولويت
فعاليتهاي
رايزني
قرار
ندارد.
اين در
حالي است
كه علاقه
مندان
لبناني به
زبان
فارسي و
نيز
زبانآموزان
با شوق
بسيار،
خواهان
ادامه
يافتن
دورهها و
برگزاري
كلاسها
هستند و از
اقدامهاي
گذشته در
اين
ارتباط از
جمله روش
تدريس
استادان
زبان
فارسي
رضايت
دارند.
زبان
آموزان
فارسي در
سطوح
بالا، با
علاقه
بسيار به
يادگيري
زبان
فارسي و به
پايان
بردن دوره
اهميت
ميدهند و
برخي از
آنان در
روز
برگزاري
كلاس،
حداقل يك
ساعت پيش
از آغاز
كلاس در
رايزني
فرهنگي
جمع
ميشوند و
به مطالعه
و تقويت
زبان
فارسي به
شكل
گروهي،
ميپردازند.
"وفا
مغينه"،
"خضر
رسلان" و
"احمد
جمعه" سه
زبان آموز
ترم چهارم
و آخر زبان
فارسي
هستند كه
پيش از
آغاز كلاس
در
كتابخانه
رايزني
فرهنگي
جمع
شدهاند و
به بحث و
گفتوگو
درباره
اين زبان و
تقويت آن
در ميان
خود مشغول
هستند.
هر سه
آنان، غير
از زبان
عربي با
زبانهاي
فرانسه و
انگليسي
آشنا
هستند و
يكي از
آنان،
زبان اردو
و تركي نيز
ميداند و
ديگري
زبان
سويدي ياد
گرفته
است، اما
همچنان به
يادگيري
كامل زبان
فارسي
علاقه
نشان
ميدهد.
هر سه آنان
از روش
تدريس
"منا مويد"
تنها
استاد
زبان
فارسي در
رايزني
فرهنگي
راضي
هستند و
معتقدند
كه وي
علاوه بر
كتابهاي
موجود، از
روش خاص
خود براي
آموزش
استفاده
ميكند كه
بسيار
مفيد است.
مغنيه گفت:
البته
كتابهايي
كه در
دسترس
داريم
كامل
نيستند و
اشكالات
بسياري
دارند،
اما استاد
مربوط با
روش خاص
خود، اين
نقص را پر
ميكند.
وي افزود:
مويد وقت
زيادي را
صرف بهبود
روش تدريس
زبان
فارسي
ميكند و
روش آموزش
وي بسيار
شوق آفرين
است.
مغنيه كه
تنها به
خاطر
علاقه به
ايران و
فرهنگ
ايران
زمين به
يادگيري
زبان
فارسي
ميپردازد،
خواستار
برگزاري
دورههاي
دانش
افزايي در
ايران و
اعزام
زبان
آموزان به
ايران پس
از پايان
دورههاي
آموزشي در
بيروت شد.
وي معتقد
است كه
براي
ترويج
زبان
فارسي در
خارج از
كشور،
بهتر است
كلاسهاي
آموزش اين
زبان به
صورت
رايگان
برگزار
شود.
خضر رسلان
نيز با
رضايت از
تلاش
استاد
خود، از
نبود
امكانات
جانبي
مانند
استفاده
از فيلم
فارسي در
محل
رايزني
فرهنگي
گله كرد و
گفت: اكنون
تنها از
نوار
استفاده
ميشود و
فيلمها
را نيز
بايد در
منزل
تماشا
كنيم اما
بهتر آن
است كه
زبان
آموزان به
صورت جمعي
به تماشاي
فيلم در
رايزني كه
داراي
سالن
مخصوص نيز
هست،
بپردازند.
وي كه
تصميم
دارد براي
ادامه
تحصيل به
ايران سفر
كند،
يادگيري
زبان
فارسي را
براي خود
ضروري
ميداند و
معتقد است
كه چهار
سطح و
دورهي
موجود در
رايزني
براي
يادگيري
زبان كافي
نيست و
بايد
حداقل
۳يا
۴دوره
ديگر
برگزار
شود.
احمد جمعه
نيز
كلاسهاي
آموزش
زبان
فارسي در
رايزني
فرهنگي
ايران در
بيروت را
مفيد
خواند و
گفت: بايد
براي از
بين بردن
نقصهاي
موجود در
آموزش اين
زبان تلاش
كرد زيرا
افراد
بسياري
تمايل به
يادگيري
فارسي و
صحبت كردن
با اين
زبان
دارند.
وي همچنين
پيشنهاد
كرد كه
نوارها و
فيلمها
به صورت
رايگان در
اختيار
زبان
آموزان
قرار گيرد.
هر سه اين
زبان
آموزان،
از اين كه
كلاسهاي
آموزش
زبان
فارسي
مربوط به
سطوح و
دورههاي
اول و دوم
تعطيل و
بقيه
دورهها
محدود شده
است، گله
مند و
نگران
هستند كه
چگونه
ميتوانند
يادگيري
زبان
فارسي را
كامل كنند
در صورتي
كه مركز
ديگري در
لبنان
عهدهدار
آموزش اين
زبان نيست
و
دانشگاهها
نيز تنها
به آموزش
زبان به
دانشجويان
خود
ميپردازند.
در همين
پيوند،
"علي
نورالدين"
استاد
زبان
فارسي
دانشگاه
لبنان به
خبرنگار
ايرنا گفت:
زبان
فارسي در
لبنان از
مشكلات
بزرگي رنج
ميبرد كه
مهمترين
دليل آن،
اهميت
ندادن
كافي از
سوي برخي
مقامها و
موسسات
ايراني به
نشر و
آموزش اين
زبان است.
نورالدين
با اشاره
به توجه
سفارتخانهها
و مراكز
فرهنگي
كشورهاي
غربي در
لبنان به
ترويج
زبان خود،
گفت:
كشورهاي
غربي با
تمام توان
براي
انتشار
فرهنگ خود
از طريق
ترويج
زبان تلاش
ميكنند
در حالي كه
چنين
توجهي از
سوي
مقامهاي
فرهنگي
ايران به
زبان
فارسي
مشاهده
نميشود.
وي از
تصميم
رايزني
فرهنگي
ايران در
بيروت به
تعطيل يا
محدود
كردن برخي
كلاسها و
دورههاي
آموزش
زبان
فارسي
اظهار
تاسف كرد و
گفت:
مهمترين
وظيفه
رايزني
فرهنگي،
ترويج
زبان و
فرهنگ
ايران است
و اگر اين
امر از
فهرست
فعاليتهاي
رايزني
فرهنگي
حذف يا
كمرنگ
شود، چه
موضوع مهم
ديگري
ميتواند
جايگزين
آن شود؟
نورالدين
از
روشهاي
آموزش
زبان
فارسي
براي غير
فارسي
زبانان
گله كرد و
گفت: آموزش
زبان نياز
به متون،
منابع،
مراجع،
فرهنگ
نامههاي
جديد و
فيلمهاي
ويديويي
دارد است
اما در
خصوص
آموزش
زبان
فارسي
چنين
امكاناتي
موجود
نيست.
وي همچنين
اظهار
داشت:
تعدادي از
استادان
زبان
فارسي كه
در گذشته
به تدريس
اين زبان
در لبنان
مشغول
بودند، از
دنيا
رفتهاند
يا
بازنشسته
شدهاند و
بايد
استادان
قوي
جايگزين
آنان شود،
اما
استادان
كنوني از
توانايي
استادان
قديمي
برخوردار
نيستند.
نورالدين
افزود:
براي اين
كار بايد،
استادان
زبان
فارسي به
ايران
اعزام
شوند و در
دورههاي
دانش
افزايي
شركت كنند
همان طور
كه
كشورهاي
غربي چنين
كاري را
ميكنند.
وي ادامه
داد:
همچنين
بايد
استادان
زبان
فارسي
ايراني
براي
سخنراني
در لبنان
درباره
زبان و
فرهنگ
فارسي به
بيروت
اعزام
شوند و به
ترويج اين
زبان در
دانشگاههاي
لبنان
بپردازند.
استاد
زبان
فارسي
دانشگاه
لبنان،
علت توجه
دانشجويان
دانشگاههاي
لبنان به
زبان
فارسي را
متفاوت
دانست و
گفت: گاه
عامل دين
در انتخاب
زبان موثر
است و
دانشجويان
مسلمان،
بيشتر
تمايل به
يادگيري
زبان
فارسي
دارند.
وي به وجود
ارتباط
ريشهدار
و قديمي
ميان
فرهنگ،
زبان و
تاريخ
ايران و
لبنان
اشاره كرد
و گفت:
پيشينه
اين روابط
به قرن
هشتم پيش
از ميلاد
بازميگردد
و اوج اين
روابط نيز
در دوره
صفويه بود
و روابط
ميان
عالمان
"جبل عامل"
لبنان با
حاكمان
صفوي
افزايش
يافت و
هياتهاي
فرهنگي
بسياري از
دو كشور
ديدن
ميكردند.
نورالدين
كه به زودي
كتاب
"كلمات
فارسي در
زبان رايج
جبل عامل"
را به زير
چاپ خواهد
برد،
افزود:
كلمات
فارسي
بسياري در
زبان
گفتاري
جنوب
لبنان
وجود دارد.
وي درباره
پيشينه
آموزش
زبان
فارسي در
دانشگاههاي
لبنان گفت:
اين زبان
از دهه
۱۹۵۰ميلادي
در
دانشگاه
لبنان
تدريس
ميشود و
كرسي زبان
فارسي در
اين
دانشگاه
به وجود
آمد و پس از
آن به ديگر
دانشجويان
دانشگاهها
مانند
دانشگاه
آمريكايي
بيروت،
قديس يوسف
و كاسليك
ارايه شد.
استاد
زبان
فارسي
دانشگاه
لبنان
ادامه داد
كه اما
امروز
كرسي زبان
فارسي در
دانشگاه
لبنان، يك
دكور بيش
نيست و از
اهداف
اوليه
تشكيل آن
بسيار دور
افتاده
است.
ادامه
دارد...
خاورم/۱۳۶۸/۱۴۳۸/۲۶۵/۲۰۸۷