|
|
"İran" qəzetində türklərin təhqirinə
etiraz olaraq Güney Azərbaycan şəhərlərində
aksiyalar davam edir. Əhər şəhərinin
mərkəzi meydanı "Qarabağ"da mitinq davam
etdiyini, rəsmi Tehranın hücumlarına baxmayaraq, Parsabad
şəhərində universitet
tələbələrinin aksiyasının dayanmadığını
bildirən mənbələr onların türk dilinin dövlət
dili elan olunmasını tələb etdiyini də vurğulayırlar.
Parsabaddakı aksiyalar zamanı xalqa atəş açan xüsusi
təyinatlı qüvvələrin 4 nəfəri öldürdüyü
və onlarca insanı yaraladığı bildirilir ("Turan").
Meşkində polislərlə mitinqçilər arasında
toqquşma olsa da, aksiya dayanmayıb. Təbrizdə, Xoyda,
Ərdəbildə hərəkat fəallarının
həbsləri davam edir.
Dünən Sulduz şəhərində keçirilən mitinqdə
5 nəfər şəhid olub, 8 nəfər yaralanıb,
Urmiyədə mitinqlər davam edir, hakimiyyət "mitinqə
qarşı mitinq" taktikasına əl atsa da, bu,
hələ ki effekt vermir. Zəncanda da aksiyaların davam
etdiyi, əhaliyə atəş açılıb-açılmaması,
zərərçəkənlərin olması ilə bağlı
hələlik hər hansı informasiyanın olmadığı
qeyd edilir.
SƏFİRİN YALANI
Son 10 gün ərzində Güney Azərbaycanın şəhərlərində
baş vermiş etirazlar zamanı aksiyaçılarla hökumət
qüvvələri arasında qarşıdurma zamanı
qətlə yetirilən, yaralanan və həbs olunan
azərbaycanlıların siyahısı məlum olub. Dünya
Azərbaycanlıları Konqresindən APA-ya daxil olan siyahını
diqqətə çatdırırıq (şəhər və
adlarla bağlı hələ dəqiqləşdirmələr
aparılır):
Şəhid olanlar: Vəhid Bavəmiya (Təbriz), Cəmşid
Zəncani (Təbriz), Xəlil Üfiqi (Təbriz), Vəhid
Azəripun (Sulduz), Hüseyn Fəthipur (Sulduz), Himmət İsmizadə
(Sulduz), Əlil Əbbasi (Sulduz), Əsgər Qasimi, İbrahim
Azərpur, Fərzad Əsədpur (Urmiya), Əlirza Qulipur
(Sulduz), Əsgər Şikari (Sulduz), Nuri, Piryad, Tağızadə,
Mizani, Sepidah, Mollazi, Hüseynpur, Derəfşi, Rüstəmi,
Əliyadi.
Yaralananlar: İlyas Hodaxanlı (Təbriz),
Məhəmməd Fərəczadə (Təbriz), Rəhim
Əmiri (Təbriz), Tohid Cəngcu (Təbriz), Qafar Rüstəmli
(Təbriz), Əli Nazir Şədaqi (Təbriz),
Səməd Mədədi (Təbriz), Rza Bimnak (Təbriz),
Mehmet Yədullahi (Təbriz), Abbas Dilcavid (Təbriz),
Bəhmən Şəhaməti (Təbriz), Əmirəli
Şəhrək (Təbriz), Rəsul İbrahimi (Təbriz),
Ramin Pençahi (Təbriz), Hüseyn Mühəmmədi (Təbriz),
Qulaməli Teymuri (Təbriz), Rəhim Rəzzaqi (Təbriz),
Salman Hacipur (Təbriz), Əsgər Həllaciyan (Təbriz),
Səyyad Nədimi (Təbriz), Mehmet Hüseyn Cohəri (Təbriz),
Mehdi Sultani (Təbriz), Həmid Fərahani (Təbriz), Ramin
Muradpur (Təbriz), Rəşid Purməmməd (Təbriz),
Cəlal Penhani (Təbriz), Hüseyn Sənəti (Sulduz), Mehdi
Əzizi (Sulduz), Hüseyn Mərami (Sulduz), Behrəng Dağıstani
(Sulduz), Hüseyn Piralagöz (Sulduz), Fərhad Gülməhəmmədi
(Sulduz), Zeynal Rimaz (Sulduz), Əli Şordəri (Sulduz),
Əyyub Mahmudi (Sulduz), Hüseyn Muradi (Sulduz), Behrəng Əfşari
(Sulduz), Əli İbrahimi (Sulduz), Məhəmməd
Məhəmmədi (Sulduz), Şəhram Noruzi (Sulduz),
Həbib Rəzəvi (Sulduz), Yəhya Novruzi (Sulduz).
Həbs olunanlar: Rza Məhdəvi (Təbriz), Behbud Qulizadə
(Qoşaçay), Şahani, Həsəni, Abbas Lisani (Ərdəbil),
Cəlal Kürdlilu (Qoşaçay), Abbas Xəyaliniya (Qoşaçay),
Dehqan Məhəmmədiye Salaman (Qoşaçay), Mir Əli
Rzayi (Sulduz), Cavad Abbasi (Təbriz), Oruc Əmiri (Mərənd),
Çingiz Bəxtavər (Təbriz), Siyamək Bəxtavər
(Təbriz), Ətabək Bəxtavər (Təbriz),
Pərviz Mühəmmədi (Sulduz), Əli Cəlali (Sulduz),
Mehdi Ələvi (Sulduz), Mir Əli Pirayi (Sulduz), Quli
Bəravənd (Sulduz).
Beləliklə, hələlik tam olmayan məlumata görə,
22 soydaşımız qətlə yetirilib, 42 nəfər
yaralanıb, 19 nəfər həbs olunub.
Qeyd edək ki, İranın Azərbaycanda fövqəladə
və səlahiyyətli səfiri Əfşar Süleymani iki
gün əvvəl keçirdiyi mətbuat konfransında
Təbrizdə azərbaycanlıların etiraz aksiyasının
dağıdılması zamanı ölənlərin olması
xəbərini təkzib etmişdi.
ETİRAZLAR BÜTÜN DÜNYAYA YAYILIR
Baş verənlər fonunda dünən Amerika - Azərbaycan
Cəmiyyətinin Güney Azərbaycanda İran hökumət qüvvələrinin
törətdiyi qətl hadisələri və həbslərlə
bağlı BMT-yə müraciət etməsi diqqəti çəkir
(APA). Müraciətdə BMT-dən İrana təzyiq göstərilməsi
tələb edilib və İranın xüsusi xidmət
orqanlarının dinc nümayişçilərə atəş
açaraq çox sayda adamı qətlə yetirdiyi qeyd olunub:
"İranda dinc aksiyalar keçirən azərbaycanlılar
polisin hücumuna məruz qalırlar. Özünü müdafiə
etməyə çalışan aksiya iştirakçılarına
divan tutulur".
Müraciətdə azərbaycanlıların insan haqlarından
və azadlıqlarından məhrum edildiyi və ana
dilində təhsil almaq, mətbuat və sərbəst
toplaşmaq azadlıqlarının məhdudlaşdırıldığı
bildirilib: "Azərbaycanlıların haqlarını
qorumağa çalışan hüquq müdafiəçiləri pantürkizmdə
və dövlətə qarşı fəaliyyətdə
ittiham olunaraq həbs edilirlər. İndiki İran hökuməti
hər an öz vətəndaşlarının qətliamına
qərar vermək iqtidarında olan şeytan rejimidir. BMT
Təhlükəsizlik Şurası bu hadisələri müzakirə
etməli və İranın şeytan rejimi barədə
ciddi qərar çıxarmalıdır".
Almaniyanın Hannover şəhərində də soydaşlarımızın
etiraz aksiyası keçirilib. Aksiyada İran hökumətinin
azərbaycanlılarla bağlı siyasəti pislənib,
Təbriz, Urmiya, Zəncan, Xoy, Marağa, Ərdəbil,
Sulduz, Tehran və digər şəhərlərdə keçirilən
aksiyalara dəstək verilib. Qərara alınıb ki, növbəti
etiraz aksiyası mayın 27-də Berlində İranın
Almaniyadakı səfirliyi qarşısında keçirilsin.
İSTİQLAL GÜNÜNƏ CƏNUBDAN HƏMRƏYLİK
Həbslərə və repressiyalara baxmayaraq, mayın
28-də Təbrizdə keçiriləcək yeni mitinqlərlə
bağlı hazırlıq işləri gedir. Həmin gün
"Bazar qabağı" adlı meydandan başlayaraq bütün
şəhər boyu çoxminli yürüş-mitinqlər keçiriləcək.
Qoşaçayda isə artıq 4 gündür fasiləsiz
mitinqlər davam edir. Burada 100-dən artıq mitinqçi
həbs olunub. Qoşaçayda hökumət qüvvələri
ilə aksiya iştirakçıları arasında baş
verən qarşıdurmada bir neçə soydaşımız
yaralanıb. Mayın 28-də Tehranda da çoxminlik etiraz
aksiyasının keçirilməsi nəzərdə tutulur.
Parlamentin binası önündə keçiriləcək etiraz
mitinqində iştirak etmək üçün soydaşlarımızın
ölkənin bütün bölgələrindən Tehrana
gələcəyi bildirilir. Mitinqin əsas
tələbləri türk dilinin dövlət dili elan olunması,
həbs olunanların dərhal azadlığa buraxılması,
molla rejiminin təqiblər və qadağalar siyasətinin
dayandırılmasıdır.
FARS ŞOVİNİZMİNƏ ŞƏHRİYAR SİLLƏSİ
DAK-ın İdarə Heyətinin üzvü Teymur Eminbəylinin
"Ayna"ya göndərdiyi informasiya artıq İran
parlamentində də kəskin qarşıdurmanın yarandığını
göstərir. Dünən İran parlamentində
Təbrizdən seçilmiş millət vəkili Əkbər
Ələminin çıxışı ciddi əks-səda doğurub.
Millət vəkili Təbriz əhalisinin dinc mitinqlər keçirdiyini
və yalnız hakimiyyət qüvvələrinin xalqa divan
tutması, talanlar və yanğınlar törətməsindən
sonra hadisələrin başqa istiqamətə yönəldilməsinə
cəhd edildiyini bildirib. Əkbər Ələmi
hakimiyyəti hadisələrin kökünü xaricdə deyil, ölkə
daxilindəki problemlərdə axtarmağa çağıraraq
məşhur Azərbaycan şairi Məhəmmədhüseyn
Şəhriyarın İranda qadağan olunmuş "Tehranlı,
eşşək sənsən, yoxsa mən?" şeirini
sonadək oxuyub. Bundan sonra fars deputatlarla türk deputatlar arasında
qarşıdurma yaranıb. Münaqişə yalnız polisin
müdaxiləsi ilə yatırılıb.
ABŞ-dan TƏKZİB
İran hakimiyyətinin ölkədə baş verən iğtişaşlara
ABŞ və İranın başqa düşmənlərinin
təşəbbüs göstərməsi barədə
fikirləri ilə bağlı şərh vermək üçün
"Turan" agentliyi ABŞ-ın Bakıdakı
səfirliyinə müraciət edib. Səfirliyin
ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin
rəhbəri Conatan Henik deyib ki, ABŞ hər il İranda
insan haqlarının pisləşdiyini, hakimiyyətin etnik
və dini qruplara dözümsüzlüyünü qeyd edir. "Yürüşçülərə
qarşı repressiyalarla bağlı biz İran
hakimiyyətini vətəndaşların sərbəst
toplaşmaq və fikir ifadə etmək hüququna hörmətlə
yanaşılmasını tələb etmişik. İran
rejimi insan haqlarının acınacaqlı durumu və
ictimai narazılığa kəskin reaksiyası ilə
məlumdur. Odur ki İranda baş verənlərlə bağlı
ABŞ-ın ünvanına səslənən ittihamlar düzgün
deyil", - deyə Henik bildirib. Onun sözlərinə görə,
İran rəhbərliyinin öz xalqına tətbiq etdiyi
taktikanın kobud və sərt olduğunu xatırlatmağa
ehtiyac yoxdur. İran xalqı demokratik, azad və daha açıq
cəmiyyətdə yaşamaq istəyini çoxdan bəyan
edib. Bu istəklər İranın daxilində, kənardan
heç bir göstəriş və dəstək olmadan irəli sürülüb.
RƏSMİ TEHRANIN TƏXRİBAT CƏHDİ
Bakıda da etirazlar davam edir. Cənubi Azərbaycan Milli
Oyanış Hərəkatının fəalları dünən
İranın Bakıdakı səfirliyinin qarşısında
piket keçiriblər. Piketçilər Təbrizdə və İranın
başqa şəhərlərində keçirilən etiraz
aksiyalarında iştirak edən azərbaycanlıları
dəstəkləyən şüarlar
səsləndiriblər. Fəallar İranın
azərbaycanlı əhalisinə qarşı repressiyalara
son qoyulmasını, yürüş zamanı həbs olunanların
azadlığa buraxılmasını və Azərbaycan
xalqından üzr istəməsini tələb ediblər. Bu
dəfə polis aksiyasının keçirilməsinə müdaxilə
etməyib.
Digər tərəfdən Dünya Azərbaycanlıları
Konqresinin məlumatına görə, İran hakimiyyəti bu
ölkədəki azərbaycanlıların etiraz aksiyalarının
boğulması və gözdən salınması üçün
seriya təxribatlar hazırlayır. İslam inqilab qvardiyasının
yüksəkrütbəli zabitlərinin keçirdiyi xüsusi toplantıda
belə təxribatların planı müzakirə olunub.
Təbrizdə və başqa şəhərlərdə
partlayışlar və çarpışmalar yaradılması,
dövlət və şəxsi əmlaka zərər
yetirilməsi, hərəkatdan xarici qüvvələrin rolu
olması barədə təbliğat aparılması
qərara alınıb. Şəhərlərin əksəriyyəti
ilə telefon əlaqəsi saxlamaq çətinləşib.
Eyni zamanda, İranın dini rəhbəri ayətulla
Xamneyinin yürüşçülərə müraciət edəcəyi
ilə bağlı xəbərlər yayılmaqdadır.
|
|
