طبل بد صدا

اين روزها، «بي توجهي» يا «شيطنت» يك روزنامه نگار در چاپ كاريكاتوري اهانت آميز نسبت به هموطنان آذري زبان، اعتراض هايي را در پي داشته است. اين در حالي است كه مسئولان روزنامه ايران بلافاصله بعد از پي بردن به ماجرا، با فرد خاطي برخورد كرده و ضمن قطع همكاري با وي، از اقدام ناپسندي كه به «عمد» يا به «خطا» صورت پذيرفته بود پوزش خواسته اند.
بنابراين، اگرچه اعتراض اوليه هموطنان آذري زبان منطقي و طبيعي بوده است ولي در پي برخورد با فرد خاطي و پوزش روزنامه ايران، ادامه اين اعتراض ها غيرطبيعي و بيرون از روال معمول در اينگونه موارد به نظر مي رسد چرا كه، اقدام روزنامه ايران، نهايتاً از دو حالت خارج نبوده است.
حالت اول، آن كه رخداد مورد اشاره، فقط يك «خطا» بوده و غرض ورزي يا نيت سوئي در كارنبوده است. مخصوصاً آن كه نمونه هاي فراوان ديگري از اينگونه خطاها با موضوعاتي به مراتب مهم تر- حتي نسبت به مقدسات- در مطبوعات و صدا و سيما سابقه داشته و احتمال تكرار آن در آينده نيز وجود دارد.
حالت دوم؛ اين كه، آنچه در روزنامه ايران اتفاق افتاده تنها يك «خطا» نبوده بلكه نشانه يك «خط» حساب شده و توطئه كينه توزانه است و كاريكاتور مورد اشاره، يكي از نمونه ها است!
در هر دو حالت، ادامه اعتراض ها توجيه منطقي ندارد. و بايد ريشه آن را در جاي ديگري جستجو كرد. چرا كه، اگر كاريكاتور ياد شده را مصداق حالت اول- يعني فقط يك «خطا»- تلقي كنيم، تاوان خطا، تذكر دادن به خطاكار و نهايتاً تنبيه و مجازات او خواهد بود كه اين اقدام از سوي روزنامه ايران صورت پذيرفته و روزنامه از مردم و خوانندگان نيز به خاطر آن پوزش خواسته است. ممكن است گفته شود كه خطاكار بايد به مراجع قانوني معرفي شود كه اين درخواست نيز براي روشن شدن اصل ماجرا، درخواستي منطقي است. بنابراين با فرض ياد شده- يعني حالت اول- ادامه اعتراض ها نمي تواند توجيه منطقي و قابل قبولي داشته باشد.
و اما، حالت دوم از اساس منتفي است، چرا كه «خطا» اگر سابقه قبلي در همان موضوع داشته و به طور مكرر نيز ادامه پيدا كند مي تواند «خط» تلقي شود و در غير اين صورت با هيچ منطق و استدلالي نمي توان، آن را يك «خط» و يا «توطئه حساب شده» دانست. بنابراين، با نگرش از اين زاويه نيز، ادامه اعتراضات كمترين توجيه منطقي نداشته و غيرطبيعي به نظر مي رسد.
در ايران امروز- و ديروز هم- مسئله و معضلي بنام ترك و فارس وجود خارجي نداشته و ندارد. و صاحبان اين دو زبان به اندازه اي درهم آميخته اند كه تفكيك آنها از يكديگر نه فقط غيرممكن بلكه مضحك به نظر مي رسد. امروزه در نظام اسلامي، بسياري از مقامات بلندپايه آذري زبان هستند و تمامي آنها قبل از آن كه فارس يا آذري باشند، خود را مسلمان ايراني مي دانند.
روزنامه ايران نيز از اين قاعده مستثني نيست و شمار فراواني از كاركنان اين روزنامه آذري زبان هستند و نكته درخور توجه اين كه طراح كاريكاتور مورد اشاره نيز يك آذري زبان است!
چه كسي مي تواند و يا حق دارد كه في المثل، شهيد باكري، شهيد شفيعي، و هزاران شهيد آذري زبان ديگر را منحصر به هموطنان آذري بداند و به همان اندازه، چقدر مضحك و كودكانه است كه كساني، شهيد همت، شهيد بروجردي و هزاران شهيد فارس زبان را، در انحصار فارس زبان ها تلقي كنند؟ آنان همه فرزندان اسلام و ايران هستند. آيا خنده دار نيست تصور كنيم، برادران عرب زبان خوزستاني تنها به اين علت كه خوزستان به اشغال عراق درآمده بود به ميدان هاي جنگ شتافتند؟ اگر چنين باشد، مگر ارتش بعث عرب زبان نبود؟ و آيا به همين اندازه مضحك نيست كه حضور دهها هزار رزمنده آذري زبان را در جبهه هاي جنگ غيرمنطقي تلقي كرده و استدلال كنيم مگر آذربايجان مورد حمله قرار گرفته بود كه آن عزيزان به مقابله با مهاجمان رفتند؟!... همين محاسبه درباره مسئولان بلندپايه كشور هم مصداق روشني دارد و در مورد عالمان برجسته ديني و مراجع بزرگوار تقليد نيز...
به يقين، اعتراضات اخير نمي تواند از سوي توده هاي شريف آذري زبان باشد و ريشه را بايد در نقطه ديگري جستجو كرده و آن را توطئه اي دانست كه كاريكاتور اهانت آميز- و درخور اعتراض و عتاب- فقط بهانه آن است.
طي چند ماه گذشته، مخصوصاً دو ماه اخير كه چالش هسته اي ايران به نقطه سرنوشت سازي رسيده، و يكپارچگي ملت در دفاع از حق مسلم خود پشت دشمنان بيروني را به لرزه انداخته است، تقريباً همه روزه شاهد اظهارنظرهاي صريح و بي پرده از سوي استراتژيست ها و دولتمردان آمريكايي و صهيونيستي هستيم كه دامن زدن به تفاوت هاي قومي و زباني را يكي از راه كارهاي مؤثر براي ايجاد شكاف در صف به هم پيوسته ملت ايران دانسته و بر آن تأكيد ورزيده اند.
بديهي است كه علي رغم خيال خام دشمنان بيروني و دنباله هاي شناخته شده داخلي آنها، هموطنان شريف آذري زبان بسيار باهوش تر و فرهيخته تر از آنند كه در اين توطئه مورد سوءاستفاده دشمنان تابلودار و قسم خورده اسلام و ايران قرار گيرند. و تهمت همراهي آنان با توطئه گران اتهام ناروا و بزرگي است كه اين روزها رسانه هاي صهيونيستي و آمريكايي بر طبل بد صداي خود مي كوبند.
حسين شريعتمداري