Iran adlanan ölkənin Bakıdakı səfirliyinin son bəyanatlarına münasibət

Ötən həftənin son iki günündə iki dəfə Azərbaycanı hədələyici bəyanatla çıxış edən İranın Azərbaycandakı səfiri Əfşar Süleymani əsəblərini cilovlaya bilmir. Onun və mənsub olduğu ölkəsinin ondan əvvəlki səfirlərinin də ölkəmiz əleyhinə buna bənzər bəyanatları çox olub,  yəqin nə qədər ki, qonşuluqumuzda bu millətlər həbsxanası mövcuddur, bu cür sayıqlamalar bundan sonra da olacaqdır.Lakin diqqəti çəkən məqam eyni hadisəyə ardıcıl olaraq qarşı tərəfin münasibətini gözləmədən iki dəfə reaksiya bildirilməsidir. Bu isə diplomatiyada və dünya praktikasında bir qədər qəribə hadisədir. Məsələyə Azərbaycan hakimiyyətinin hansı reaksiyanı verəcəyi hakimiyyət mənsublarının öz işidir. Amma bir vətəndaş kimi bu cür məsələyə münasıbət bildirmək bizim də vəzifəmizdir. Çünki milli haqlar uğrunda demokratik mübarizə aparmaq hər bir kəsin haqqıdır. Regionda baş verən hadisələrə biganə qalmaq isə onsuz da köməksiz qalmış Güney Azərbaycan türklərinin faciəsinə gətirib çıxara bilər. Hələliksə, bizim ən başlıca vəzifəmiz  ən azından soydaşlarımızda milli şüurun oyanmasına yardımçı ola bilməyimiz olmaqlalıdır.

İran səfirinin bu bəyanatı isə regionda güc nümayiş etdirməyə hazirlaşan qüvvələrin Azərbaycan kartından istifadəsinin qarşısını almaq məqsədi daşımaqdan başqa bir çey deyildir. Türkiyənin İraqda itirdikləri bizə dərs olmalıdır. Amma yenə də bu bəyanata münasibət bildırməyi özümə börc bilərək İran adlanan ölkənin  səfirinə bir sıra xatırlatmalarda bulunmaq istəyindəyəm.Bəlkə də bəyanat müəllifinin bir türk olması bizi daha çox narahat etməlidir. Bu cür məsələyə biganə qalmanın fəsadları çox ağır ola bilər.

Səfir öz bəyanatında  "Milli mənsubiyyətini itirmiş bəzi şəxslər elə bir "xəbis ağac" əkdilər ki, onun acı meyvələri İran-Azərbaycan xalqlarının ağzına acılıq gətirərək onları incitdi",- deyir.

Birincisi bu ifadələr, diplomata yaraşmayan hədələyici və təhqiredici ifadələrdir. Özünə hörmət edən bir diplomat bu cür ifadələr işlətməməlidir. Görünür İran adlanan ölkənin səfiri  diplomatik normaların nədən ibarət olduğunu ya hələ öyrənməyib, ya da onun təmsil etdiyi ölkə bu bəyanatla Azərbaycanda olan milli düşüncənin hansı səviyyədə olduğunu bir daha imtahan etmək istəyir.

İkincisi, milli məsubiyyətini görəsən, İran adlanan yerdə yaşayan 35 milyonluq bir türk toplumun milli maraqları əleyhinə çalışaraq özünü türk adlandıran bu və bunun kimi şəxslər itirib, yoxsa ana vətənində siyasi və milli-mədəni fəaliyyəti yasaq olunduğundan hakim molla rejiminin əlindən canını qurtarıb, ölkəsini tərk etmək məcburiyyətində qalaraq vətəninin və millətinin problemlərini unutmadan onun uğrunda mübarizə aparan güney azərbaycanlılarmı? Hələ mən uzun illərdən bəri zindanlarda çürüyən digə milli fəallarımızı demirəm.

Üçüncüsü, görəsən aci meyvələr yetişdirən bu ağacı kim əkib, Azərbaycan torpaqılrına təcavüz edən erməniləri dəstəkləyən, onlara hər cür maddi, hərbi, mənəvi yardım göstərməkdən həzz alan fars şovinizmi, yoxsa bu əməlləri dilə gətirən torpağı, varlığı, mənəviyyəti işğal altında olan bir millətmi? Milli qəhrəmanımız olan Babəkin doğum günündə Bəzz qalasına toplaşan minlərcə soydaşımıza olmazın divan tutman fars şovinizminin bu hərəkətləri yəqin ki, xoş niyətdən xəbər vermir.

Səfir bildirir ki,  İran tərəfi "Şimali və Cənubi Azərbaycan" kimi terminlərin istifadəsini mənasız hesab edir.

Cox maraqlıdır. Çünki Şimali və Cənubi Azərbaycan termini hələ  ikiyə bölünmüş bir vətən birləşməyincə öz mənasını itirə bilməz, əksinə “İran” termini artıq çoxdan oz mənasını itirmişdir. Bu ölkədə hakim şovinist fars rejimi var və uzun illərdir, haqqı tapdalanan, milli varlığı tanınmayan, dili  yasaq edilmiş, mədəniyyəti aşağılanan, yenicə dünyaya gəlmiş körpələrinə öz istədikləri adları qoya bilməyən, anaları zorla çarşablara büründürülmüş Azərbaycan türkləri və eyni vəziyyətdə olan digər millətlər var. Bəyəm ağayi səfir bilmirmi ki, onun özünün və babalarının da doğulmuş olduqları Azərbaycanın Güneyi və Quzeyi vardır? Dünyada Koreyalılardan başqa Güneyi-Quzeyi birləşməmiş tək bir toplum varsa, o da Azərbaycandır. Azərbaycanın Quzeyində millət öz müstəqil dövlətini yaradıb və indi də növbə Güneyindir. Hakim şovinist fars rejiminin isə bu terminlərin istifadəsini mənasiz hesab etməyinin əslində, bizim üçün hec bir mənası yoxdur. 70 milyon əhalisi olan İran adlanan ölkənin cəmi 12 milyonunu təşkil edən farsların bu ölkəyə rəhbərlik etməsi özü bir məntiqsizlikdir.

Səfir bəyanatında xidmət etdiyi rejimə xoş gəlsin deyə dahi Nizamini və Şəhriyari fars şairləri adlandırmaqdan belə çəkinmir. Tanış ifadələrdir, deyilmi?Budur bizə dostluq, qardaşlıqdan dəm vuranların iç üzü. Elə səfirin təmsil etdiyi ölkənin sevimlisi olan mənfur ermənilər də Azərbaycanın və Türkün mədəni varlığını özününkü sayır. Əslində, əsrlər boyu bir şəxsiyyət yetişdirə bilməyən bu millətlərin bundan başqa yolları da yoxdur. Ona görə də bir erməninin və ya bir farsın belə ifadələr işlətməsi bir qədər də gözlənilməz deyil. Amma bəyəm  bu səfir bilmirmi ki, o özü ən azından bir türk olaraq dahi Nizami Gəncəvi və Məhəmmədhüseyn Şəhriyarla eyni millətə mənsubdur? Bu səfir cənabları, niyə özünü bu qədər zorlayaraq öz dahilərini başqa millətə mənsub etmək istəyir? Əgər Şəhriyar farsdırsa onda niyə şerlərində bir  türk oğlu olduğundan qürur duyur, Azərbaycanı tərənnüm edir, Bakını görmək eşqilə alışıb yanır? Bütün dünya Nizamini və Şəhriyarı bir Azərbaycan türkü kimi tanidiği halda niyə bu səfir cənabları onları fars kimi təqdim edir? Bəlkə, Nizaminin və Şəhriyarın həm də fars dilində əsərlər yaratması səfiri çaşdırıb? Belə olan halda  İbn Sina da ərəbcə yazdığı üçün ərəbdirmi? Burada məşhur bir  el məsəli yada düşür, görəsən bu səfir cənabları “ayının qohumudur ya bizim”? Burada da onun özünün təbirincə desək, “milli mənsubiyyətini itirmiş şəxslər” rolunun ifaçısı Əfşar Süleymani özü deyilmi?

 Ağayi səfirə bu yerdə bildirmək istəyirəm ki, vəzifəsindən asılı olmayaraq hec bir fars və ya erməni heç bir zaman öz millətinin əleyhinə bu cür hədyanlar danışmaz, öz millətinin varlığıni danmaz, öz şairlərini və dahilərini başqa millətinki hesab etməz. Hələ ki, mən heç yerdə buna rast gəlməmişəm. Əslində başqa millətin dahilərini özününkü kimi göstərməklə bu cılız məxluqların nəyə nail olmaq istəkləri göz önündədir. Yəqin Süleymani ağa da bunu bilməmiş deyil.

 Yaxşı olardı ki, fars dilində şerlər yazan Nizamilərdən və Şəhriyarlardan millətlərimizin dostluğu naminə istifadə olunaydı. Cünki Nizami də, Şəhriyar da fars dilində şer yazmaqla əslində İrana gəlmə olan və burada həmişə azlıq təşkil edən farslara rəğbət göstərmiş, ehtiram qoymuş olublar. Dostluq və qardaşlıq üçün gərək niyyət düz olsun. Kimin niyyətinin düz olmaması isə burda göz qabağındadır. Ona görə də Nizamilər və Şəhriyarlar yetişdirə bilməyən farslar getsinlər öz Firdovsiləri ilə öyünsünlər. O Firdovsi ilə ki, bütün farsların ən sevimli masaüstü kitabı olan “Şahnamə” əsərində türk millətini, qadını, ananı - köpəyə, itə bənzədir. Utanc gətirən bir işdir deyilmi? Amma utanmaq üçün də adamda vicdan olmalıdır. Bəlkə də fars şovinizmi elə buna görə öz içərisində dünyəvi dahilər yetişdirə bilmədiyi üçün bizim şairlərimizi özününküləşdirmək xəyalına düşüb.

Səfirliyin yaydığı adıgedən bəyanatlarda  qurultaydakı çıxışları "İrandakı etnik qruplardan birinə - azərbaycanlılara" hörmətsizlik kimi qiymətləndirilir.

Amma məncə əksinə, bu cür çıxışlar nəinki Güney Azərbaycan türklərinə hörmətsizlik kimi dəyərləndirilməlidir, bəlkə də istiqlal mübarizəsi aparan bir xalqın istəyini ifadə edən bu kimi səsləndirmələr onlara yeni ruh verir, onları öz milli haqları uğrunda mübarizələrinin uğurla aparılmasına təkan verir.

 Səfirlik bəyan edir ki, azərbaycanlılar İran sivilizasiyasının yaranmasında, İran dövlətinin formalaşmasında və inkişafında böyük rol oynayıb.

 Bəli cənab səfir, burda mən Sizinlə tamamilə razıyam, bu doqrudan da belədir. Amma İranın bir dövlət kimi formalaşmasında böyuk rolu olmuş və min illər boyu İrana rəhbərlik etmiş bu insanlara hakimiyyət əllərinə keçən kimi şovinist fars rejimi necə qiymət verib? Seçkilər zamani bu insanların ayaqlarına düçən şovinistlər seckilərdən sonra verdikləri vədlərə xilaf çıxaraq yenidən bu millətin milli və mədəni haqlarını tapdalamaqda davam ediblər. Elə buna görə də millət istiqlal istəyir və heç kimsə öz tərbiyəsiz bəyanatları ilə və ya hər hansı bir güclə bu milləti istiqlal yolundan döndərə bilməz. Bu millət insan kimi yaşamaq, milli adət ənənəsinə uyğun böyük türk millətinə layiq övladlar yetişdirmək, milli bayramlarını sərbəstcə qeyd etmək, musiqi və mədəniyyətini inkişaf etdirmək istəyir. Bu istəyi onun əlindən fars şovinizmi alıbdır. Millət yad qüvvələrə qarşı birləşmək istəyir. Həm də bilirsinizmi bu birləşmək istəyi nə zamandan yaranıb? Bu istək dünən və ya bu gün yaranmayıb. Azərbaycan türkünün birləşmək istəyi və mübarizəsi  yadların imza atdıqları Gülüstan və Turkməncay müqavilələrindən dərhal sonra başlamışdır. Azərbaycanın birləçməsi üçün Səttarxanlar, Bagırxanlar, Məmmədəminlər, Pişəvərilər, Elçıbəylər zaman-zaman mübarizə aparmışlar. Amma onların hakimiyyətləri Sizin kimi sapı özümüzdən olan baltaların xəyanəti nəticəsində uzun sürməmiş, devrilmişdir.

 Mənim söhbət etdiyim və bir çox hallarda həvəskar kimi lentə aldığım yaşlı nəslin nümayəndələrindən eşitdiyim bir sira həqiqətlər var.  Bu adamlar ömürlərinin ən şərəfli dövrünü Seyid Cəfər Pişəvərinin bir illik hakimiyyəti zamani yaşadıqlarını fəxrlə dilə gətirirlər. Və mənim də həyatımım ən şərəfli dövrü müstəqilliyimizlə başlamışdır.

Bəs Siz nəylə fəxr edirsiniz Cənab Avşar nəslindən olan Süleymani, millətinizə xəyanətləmi?

Cənab səfir! Siz İran adlanan ölkədə yaşayan Azərbaycan türklərinin adından danışa bilməzsiniz. Buna sizin mənəvi haqqınız yoxdur. Çünki Siz bu millətin yox, hələ ki, fars şovinizminin qulluğundasız.

Tehranda, Təbrizdə, Urmiyədə və digər bölgələrdə milli şəxsiyyətlərimizin anma mərasimləri keçiriləndə, milli faciələrimizin və ermənilər tərəfindən törədilmiş Xocalı soyqırımının ildönümünü qeyd etmək üçün bir yerə toplaşanda insanlara divan tutan, onları zindanlara atarkən bu insanların sivilasiyanın yaranmasında, dövlətin formalaşmasında və inkişafında oynanmış böyük rolları niyə yada düşmür? Amma İran dövləti hər il ermənilərə “Qara kilsə” deyilən yerdə türklər əleyhinə mitinqlər keçirməyə və xalqımızı lənətləmələ geniş imkanlar yaradır, onlara maddi və mənəvi dəstək verir.

Səfirliyin bəyanatına görə, azərbaycanlılar İran dövlətində yüksək post tutur, hakimiyyətin bütün səviyyələrində təmsil olunurlar. Əgər bu yüksək postlarda çalışanlar millətimizin xeyrinə deyil, zərərinə işləyirlərsə, kimə lazımdır bu yüksək postlarda çalışan Sizin kimi şəxslər? Sizin kimi yüksək vəzifəli şəxslər əgər millətimizin problemləri ilə məşğul olmur, əksinə bu postlardan fars şovinizminin əlində daha iti bir alət kimi xalqımıza divan tutmaq üçün istifadə olunursa, kimə lazımdır bu yüksək postlar? Deyin görək, Sizin və yaxud da ən yüksək postlardan birində oturmuş Xamneyinin bu millətə zərərinizdən başqa nə faydanız var?

Utanmadan bəyan edirsınız ki, “üstəlik, İranda azərbaycanca kitab və qezetlər nəşr olunur, teleyayım həyata keçirilir”.

Cənab səfir! Özünüz deyin, azərbaycan dili kimi ortaya atdığınız və molla rejimi tərəfindən əcaib bir formaya salınmış, analarımızın, atalarımızın və uşaqlarımızın belə başa düşə bilmədiyi bu “molla dili” nə zamandan  “azərbaycanca” olubdur? Siz deyilsinizmi, normal Azərbaycan türkcəsində cap olunan qazet və dərgiləri pantürkism təbliğatı adı ilə bağlatdiran, onların rəhbərlərinə və yazarlarına millətçi və pantürkist damğası vurub həbsxanalarda divan tütan? “Şurəvi” və “Türkiyəyi”  dillər adlandırdığıniz  türk dilində yazan yazarların başına hansı oyunlar gətirildiyini bir allah bilir. Yeri gəlmişkən, hələ də sizin kimi  “milli mənsubiyyətini itirmiş şəxslər” Azərbaycanın quzeyinin müstəqilliyini qəbul edə bilmədiyinizdən Azərbaycan respublikasınını hələ də “Şurəvi” adlandırırsınız.

Bəyanatlarınızdan birində yazırsınız ki, "İranlı azərbaycanlıların bir vətəni var: İran və bu vətəndə müxtəlif etnik qruplar birləşib. Onları birləşdirən isə İslam amilidir. Fars dili İranda yaşayan bütün etnik qrupların sevimli dilidir".

Cənab Süleymani! İndiki İran adlanan yer Azərbaycan türklərinin vətənidir. Amma bu millət İranla və yaxud İran adı ilə mübarizə aparmir. Onun mübarizəsi fars şovinizmi ilədir. O fars şovinizmi ilə ki, sənin kimilərini də özünə əsir edibdir. Əgər yaxşı anlasan bilərsən ki, bu millətin mübarizəsi sənin kimilərini bu əsarətdən qurtarmaq üçün, türkə mənsub olan milli haqlarımızın əldə olunması uğrundadır. Amma milli haqlarını əldə edə bilməyən bir millətin müstəqillik uğrunda mübarizə hüququ olduğunu da  yəqin bilməmış deyilsiz. Axi diplomatsiz. Diplomat belə şeyləri bilməlidir. Bilmirsinizsə, xatırladım. İraninin da qoşulmuş olduğu BMT qanunlarına əsasən hər bir millətin öz müqəddəratını özünün həll etmək hüququ vardır. Bu hüquq Güney Azərbaycan türklərinə də məxsusdur və bu haqqı onun əlindən kimsə ala bilməz. Cabalarıniz mənasızdır. Bu millət  əz vətənində istədiyi formada dövlətini yenidən quracaqdır. Buna əmin ola bilərsiniz. Yaxşı olar ki, bir türk olaraq Siz də fars şovinizminin caynağından canınızı qurtarıb millətin yanında olasız.

Fars dilinə gəlincə, bu dil millətimə yad dildir, bu mənim millətimin sevimli dili ola bilməz. Hər kəsin öz dili özünə şirindir. Yaqin ki, Güney Azərbaycanda dillərdən düşməyən “mənim dilim ölən deyil, başqa dilə dönən deyil” sözləri ilə ifa olunan mahniları eşitməmiş olmazsız? Zorla sevgi olmaz.

İranda yaşayan millətləri islam amilinin birləşdirməsi isə gülünc bir düşüncədir. Çünki bu gün İranda islamdan bəhrələnən yalnız fars şövinizmidir. Bu fars şovinizmi Sizin kimi millətinə dönük insanları əlində oyuncaq edərək və sizin kimilərdən islam pərdəsi altında istifadə edərək öz millətinə qarşı qoya bilir. Şovinist İran rejimi islam pərdəsi altında millətləri farslaşdırmaq siyasəti aparır. Buna qarşı olanlara isə divan tutur.

Bəyəm Güney Azərbaycanda yaşayan millət görmürmü ki, Siz islama düşmən olan ermənilərə və ruslara necə qulluq edirsiz? Gecə -gündüz  Azərbaycan ərazisindən işğal olunmuş Qarabağ torpaqlarında nəzarətsiz qalmış müsəlman məscidlərində mal, heyvan saxlayan Ermənistana doğru silah və sursat dolu gedən maşınlardan elə bilirsiniz millətin xəbəri yoxdur? Bəyəm müsəlman torpaqları olan Qarabağı işğal etmiş Ermənistana Güney Azərbaycan ərazisindən cəkilən qaz kəmərinin hara getdiyini millət görmürmü? Bəyanatınızda dəfələrlə vurğuladığıniz “mehriban dostluq və qardaşlıq” budurmu? Doğrudanmı inanırsınız ki, millət  onun vergiləri hesabına Ermənistana çəkilən bu qaz kəmərinin nəqlinə imkan verəcəkdir? İranda yaşayan Azərbaycan türklərinin vergiləri hesabına çəkilən bu kəmər vasitəsi ilə Ermənistana verəcəyiniz qaz millətin cibindən çıxarılıb ermənilərə havayı verilir. Qazın dünya bazarındakı qiyməti 300 dollar olduğu halda siz xalqın malını ermənilərə gözdən pərdə asmaq üçün cəmi 15 dollara satmaq istəyirsiz. Ona görə də millətin öz malına sahib çıxmaq haqqı vardır və darıxmayın, bu millət öz malına sahib çıxacaqdır.

Və nəhayət, bəyanatınızdakı hədələyici məqam “qurultaydakı bəzi "antiiran" çıxışları Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə təhlükə kimi qiymətləndirmək olar. "Belə ki, bu cür çıxışlar Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün qorunması üçün İranın böyük potensial imkanlarından istifadə imkanlarını azaldır".

Cənab səfir! Təmsil etdiyiniz ölkə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü sözdə tanısa da əməldə heç bir zaman tanımayıb. Azərbaycanın müstəqilliyini və suverenliyini İran heç bir vaxt sinirə bilmir. Bu gün Azərbaycanda demokratiyanın inkişafına da İran bacardıqca islam amillərindən istifadə etməklə maneçilik törətməyə çalışır. Elə məhz bu amilə görə də, İran Ermənistana hər cür yardım edir, islam torpaqlarını işğal altında saxlayan Ermənistanı hərbi və iqtisadi cəhətdən gücləndirir.

Dəfələrlə quru, hava və dəniz sərhədlərimiz İran adlanan ölkə tərəfindən pozulubdur. Xəzərin statusu ilə bağlı onsuz da məlum olan sərhədlərin  guya “müəyənləşməsi” məsələsini ortaya atıb həmişə cığal rolunu oynamısız. Deyə bilərsiniz ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü tanınmasaydı Azərbaycan respublikasının Bakı şəhərində səfirlik açmazdınız. Sizin Bakıda açmış olduğunuz bu səfirlik əslində səfirlik kimi fəaliyyət göstərmir. Bu Azərbaycan respublikasına qarşı bir casusluq və təxribat mənbəyidir. Burada ölkəmiz əleyhinə yüzlərcə casus və təxribatçı fəaliyyət göstərir. Həmçinin səfirlik tərəfindən idarə olunan yüzlərcə casus islama rəğbəti olan Azərbaycan əhalisi arasında məscidlərdə farsçılığı təbliğ etməkdədirlər. Molla paltarı geymiş bu adamlar əslində İranın kəşfiyyat orqanlarının gizlin əməkdaşlarıdırlar. Bu şəxslər hər an Azərbaycan əleyhinə təxribat törətməyə hazırdırlar. Məhz elə buna arxayın olduğunuza görə də bəyanatıniızda bizə “xox” gəlmək istəyirsiz. Xeyriyyə cəmiyyətləri adı ilə fəaliyyət göstərən “təşkilatların” da nə ilə məşğul olmaları kimsəyə məlum olmasa da İranın özünə yaxçı məlumdur.

Sonda bunları  xatırlatmaq istərdim. İnsan haqları heç bir ölkənin daxili işi sayıla bilməz. Güney Azərbaycan türklərinin insan haqları və vicdan azadlıqları ilə bağlı apardıqları mübarizədə bütün dünya ölkələri kimi bu gün türk dünyasının aparıcı ölkələri olan Türkiyə və Azərbaycan dövlətləri və ictimaiyyəti onlara bütün vasitələrlə dəstək olmalıdırlar. Bu mübarizədə Güney Azərbaycan türklərinin fars şovinizmi ilə mübarizəsinə biganə qalmaqa kimsənin haqqı yoxdur.

Teymur Eminbəyli

www.eminbeyli.com

teymureminbeyli@yahoo.com