بو
مقاله
بيرينجي دونه
1358ـ جي ايلين
آذر آيي "
آذربايجان
سسي" درگي
سينين
بيرينجي
ساييندا باسيليب
يايملانميشدير.
بو يازارين
آدي درگي ده " ب.
خزر"
يازيلسادا،
جناب مهندس
صرافي دان
آلديغيم
معلوماتا
گوره بيزيم
كئچميش ميللي
حركت
فعاللاريندان
اولان
اردبيللي
دوستوموز مهندس
بابك فضلي
دير.
گوردوگونوز
مقاله نين
يِازيسي
عيناً مهندس
فضلي نين
يازيسي دير
و تكجه اوندا
آمارلار كورو (نمودار)
اوسته
آپاريليب دير.
آذربايجان
ميللي
حركتينين
كئچميش
اكتيولرينه
سون سوز سايغي
لاريم لا
علي محمدي
گوشهای
از وضعیت ستم
ملی در زمان
حکومت پهلوی
علي محمدي
عدم
توجه رژیم
منحوس پهلوی
به زندگی
ملتهای مختلف
ساکن درایران
و حتی نابود
کردن امکانات
رشد و گسترش
این مناطق،
موجبات عقب
ماندگی و
ویرانی این
مناطق از جمله
آذربایجان،
تورکمن صحرا،
بلوچستان و...
را فراهم نمود.
تمرکز
صنایع و مراکز
حرفهای در
استانهای خاص(فارس
نشین)، همچنین
عدم توجه به
نیازهای بخش
کشاورزی ،
موجب مهاجرت
دسته دسته
اقشار مختلف
ملل تحت ستم به
مراکز صنعتی
مرکز شد. سیاست
تبعیض و ستم
ملی نه تنها از
رشد و ازدیاد
جمعیت در
آذربایجان به
میزان زیادی
کاست، بلکه در
عین حال تاثیر
منفی بر روی ساختار
جمعیت این
منطقه بجای
گذارد. زیرا در
نتیجه مهاجرت
دسته جمعی و رو
به افزایش،
آذربایجان در
درجه اول
نیروی کار
فعالی که در
جستجوی کار و
کسب شرایط و
زندگی بهتر
زاد و بوم خود
را ترک کردهاند
را از دست داد.
درنتیجه
آذربایجان از
لحاظ فنی و
مهارت صنعتی و
مدیریت به
وضعیت
اسفناکی
افتاد که خود
یکی از عوامل
رکود اقتصادی
این منطقه و
عقب ماندگی
شهرها و
روستاها در
کلیه زمینهها
گردید. آمار
سال1340 وزارت
صنایع و معادن
درباره صنایع
کشور نه تنها
برخی از جوانب
اسفناک
اقتصادی
آذربایجان را
نشان میدهد
بلکه خود
کلیدی جهت
بررسی علل کوچ
و مهاجرت عظیم
نیروی کار را
نیز بدست میدهد.

جدول فوق
نشان میدهد
آذربایجان
شرقی و غربی با
جمعیتی
تقریباً
برابر با
جمعیت استان
مرکزی از لحاظ
رشد صنعتی در
مقام آخر جدول
فوق است. از
نظر ترکیب
صنایع و سود
آوری آنها
وضعیت این
صنایع نیز
اسفناک است.

از
آمار سال1340 در
مورد تعداد
کارخانه هایی
با تعداد
نیروی کار 50
الی 500 نفری
چنین تقسیمی
موجود است.
یعنی از جمع 279
کارخانه به
جمعیتی حدود 15% (جمعیت
دو استان
آذربایجان)،
تنها 5%
کارخانههای
فوق رسیده است.

در
جدول 18 صفحه 56
آمار سال 1351 از
سازمان آمار
ایران ، نیروی
انسانی شاغل
در بخش صنعت را
14% جمعیت فعال
آذربایجان
نشان میدهد.
همین نسبت در
مورد
استانهای
مرکزی 30%،
اصفهان و یزد30%
و خراسان22% میباشد.

این
جدول ارقام
مربوط به
کارگران
کارگاههای
بزرگ صنعتی را
که معرف کیفیت
صنعت است چنین
نشان میدهد.
در آذربایجان
1/1% از کل شاغلین
در کارگاههای
بزرگ صنعتی
مشغول بکارند.
این نسبت در
مورد سایر
استانها چنین
است: استان
مرکزی 10%،
اصفهان 6%،
خوزستان 4%،
مازندران 6/2%، و...

ارقام
مربوط به ارزش
افزوده صنایع (سود
آوری کارخانه
و صنعت) نیز
مشخص کننده
کیفیت صنعت
است. یعنی کل
ارزش افزوده
صنایع
آذربایجان(شرقی
و غربی) 2011
میلیون ریال
از جمع 122950
میلیون ریال
کل کشور است.
یعنی 6/1% ارزش کل (
40 بار کمتر از
استان مرکزی)
میباشد.

درمورد
وضعیت صنعت به
برق مصرفی در
آذربایجان
نیز میتوان
به جدول 14 صفحه 462
همان آمار
نامه اشاره
کرد. برق مصرفی
در صنایع
آذربایجان را
(61 میلیون کیلو
وات) 32 بار کمتر
از استان
مرکزی، 5/5 بار
کمتر از
اصفهان و...
نشان میدهد.
نیروی
انسانی در
آذربایجان
بعلت عدم
امکانات
صنعتی که
اشاره شد در
زمینه
کشاورزی نیز،
کشاورزی سنتی
و بدون سود را
ترک کرده
و در تلاش
معاش، ناگزیر
چهار گوشه
ایران را می
کاود.
جدول 16 صفحه 64
سالنامه
آماری کشور در
سال 2536 (1356)
از
200 هزار نفر
محصل سالهای 50-49
که در سال 56-55 می
بایستی جزو
محصلین
دبیرستانها
شوند تنها 38000
نفر به
دبیرستان
رسیدهاند.
این تعداد
برای جمعیت 3200000
نفری
آذربایجان
شرقی در
مقایسه با 244000
محصل استان
مرکزی و نیز در
مقایسه با
جمعیت های 5/1 و 2
میلیونی
گیلان و
اصفهان که بیش
از 5/1 برابر
آذربایجانیها
محصل دارند
رقم بسیار
حقیری است.
جدول
30 این سالنامه
تعداد
دبیرستانهای
آذربایجان(شرقی
و غربی) را
بهمراه
بلوچستان به
انتهای جدول
میبرد.
از
این جدول به
هیچ وجه نمیتوان
چنین نتیجه
گرفت که این
اختلاف به
گذشته مربوط
است. زیرا
باید یاد آوری
کرد که نخستین
مدارس و انجمن
های فرهنگی،
ادبی، هنری
ایران در
آذربایجان
تاسیس شده است
و آذربایجان
همواره در
گذشته پیشتاز
تمام مسائل در
ایران بوده
است. ستم ملی
ریشه عمیق
اقتصادی و زیر
بنایی دارد که
تحصیل زبان
جزئی از
انعکاس آن در
سیمای جامعه
است.
قابل
ذکر است که
استان
آذربايجان
شرقی شامل
استانهای
اردبيل و
آذربایجان
شرقی کنونی و
استان مرکزی
شامل
استانهای
کنونی تهران،
قم و مرکزی میباشد.
منبع:
ب- خزر، صنعت
در
آذربايجان،
شماره اول
نشريه
آذربايجان
سسی(صدای
آذربايجان)، 12
آذرماه 1358