وارلیغیمیز

تقدیم اولونور سهند بی افشارلی نین صمیمی یادینا و سئویملی آدینا

تورکای حیل اوغلو

 

 

 

«اوگون خالقیمیز اوزکؤکو اؤسته بیته جکدیر!»

    ]صحنه، توی صحنه سی دیر، کاوه ایله فاطیمه صندلی اوستونده اوتوروبلار آتاسی ایله آناسی وفاطیمه نین یولداشلاری آینازایله آتوسا وکاوه نین یولداشلاری کوروش ایله آرش موبارک اولسون دئییرلربو حالدا کوروش ایاغا قالخیب اویناماغا باشلاییرو فارس موسیقی سی ایله فارسلارکیمی قیرجانیر! [

کاوه:           کوروش! بیرآیری ترانه ایله اوینا بونه دی، تزه اوخویانلاردان.

فاطیمه:        جاز بزار بهتره! شادتره!                  

[آیری بیرماهنی سسی گلیر[

کاوه:      یوخ!یوخ،اهه!تزه بیرماهنی،بونلارهامیسی کوهنه دیر هامیسین   ائشیدمیشیک.  

کوروش:      دایان من بورقصی ائله ییم، سن اوزون هرترانه ایله ایسترسین رقص            ائله.

کاوه:          آرش اوینا سن کوروشدان یاخشی اوینیرسان.

                            [ آرش اویینا باشلاییر ]

کاوه:          آرش دایان، اویناما!

آرش:        تازه داشتم گرم می شدم...

کاوه:         آرش تورکجه باشاریرسان؟

فاطیمه:      ترکی چیه بابا، ول کن کاوه!

آنا:           قیزیم نییه؟ تورک اؤیونو دونیادا تکدی.

فاطیمه:        خیر.

آرش:          آره ول کن!

کاوه:           تورکجه اؤیناماغی نین نه ییدی یاخچی اؤزوز تورک سیز.

آرش:          نه! یه زمانی بابام ترک بود، به من ربطی نداره.[ گولور]

کوروش:       کاوه جان! آخی هئچ بیریمیز اؤیناماغین باجارموروق.

آتا:             کاوه! سن اؤزون باجاریرسان؟

کاوه:           یوخ آتا! امما اگر بیز تورکوک خب تویومیزدا  تورکجه هاوالاری ایله         اؤینایاق.

آتا:             کاوه سن هئچ زامان بئله سوزلر دانیشمازدین ایندی نه اولوب کی       تورک اولماغین یا دووا دوشوب.

کوروش:       ایندی هله رضایت وئر قوی ائله بو ماهنی لار ایله اؤینایاق ایندی       قوناقلار گلرلر.

آنا:             تورک آشیقی اولسایدی نه یاخشی اولاردی، بیرده نه آشیق      گتیرردین.

آتا:             من ایسته دیم اورکئست گتیرم امما کاوه قویمادی.

کاوه:           یوخ آنا! بوردا کی اورکئستلر ائله بو ماهنیلاری اوخویولارهئچ فرقی   یوخدور!

آیناز:           کاوه دوز دئییر،آنا بوردا سن دییه ن آشیق یوخدور.

آرش:          نه بابا ول کن همه به ما می خندند.

آتوسا:          کلاس عروسی رو پایین نیارین!

فاطیمه:        کاوه! دهاتی بازی درنیار.

کاوه:           فاطیمه! سن اؤزون هارالیسان نییه تورک اولماقدان قاچیرسان؟         اوشاقلیقدان یادیما گلیر بیزیم یئرده توی واختی بیرماهنی                اوخویاردیلار:

                      آی قیزتویون موبارک .......اوغلان تویون موبارک

                     

[ کاوه نین آتاسی آیاغا قالخیر[

آتا:          یازیق بالام  سنین قانیندا ائله آتا- بابامیزین غیرتلی  قانی آخیر.[ آنایا ساری ]  گورو سن نه قدر اوزاقدا، غربته ده یاشاساق یئنه    کیملیگیمیز- اصلییتیمیز اونودولمور، اوشاقلار کاوه حاققلی دی، نییه کی بو موسیقی بیزیم دئییل.آخی بیلیرسیز، بیزیم، گوزه ل اویونوموزوار، ماهنیمیز وار بیزیم  آتا- آنامیز بوجورتوی توتمامیشدیلار، آشیق هاواسی هه ن، آشیق العسگر گوزه ل قوپوز چالاردی ...! قوپوزونون سه سی ایندی ده  قولاغیمدادیر.

[ آتا کوروشون اوستونه گئدیر[

  بواویون بیزیم اویون دئییل، بیزیم اویونوموز ائل اویوندورکی   اوینایاندا هاممی آیاغا قالخیب اویناییردیلار،

[آرش سوزون کسیر]

آرش:          من بیلیره م لزگی اویونو

آتا:           او بیزیم اویونلاریمیزدان بیریدیر. بیزهامیمیز بیرائل ایدیک دیلیمیزین حورمتی واریدی، آشیق اوخویاندا سوزلرینین اثری واریدی، آشیق حورمتلی دی  و اونون حورمتی هرکسه واجیب، موسیقیمیز کاوه-  جان! اوره ک سوزویدی،جانا یاتیردی....

کاوه:        آتا نییه،نییه داها ائله دئییل،آخی نییه بیزبورا گلدیک، آتا دانیشگاهدا،      آذربایجانلی اوشاقلار بیربیرایله گوزل دیللری ایله دانیشیردیلار من حسرت آپاریردیم، بیرینین خوش سسی واریدی  گوزل اوخویوردو، او گوزل تورکجه شعرلرباجاریردی  واوخویوردو ؛ آتا... نییه بورایا گلدیک؟...نییه؟

آتا:             اوغلوم بورا گلمه گیم زورایله اولدو. بیزیم فلا کتیمیز، یوردوموزدان   اوزاق دوشمک، ماهنیمیز، دیلیمیزین  یاددان  چیخماقی، اوچیرکین   عمللراوجباتیندان اولدو؛...بیزیم خالقیمیزیوز ایللراؤز دیلینده دانیشیب،                شعرلر قوشوب و اؤزماهنیلارین توی لاریندا  شنلیکلرینده  –   یاس لاریندا چالاردیلارآشیق هرزامان چالاندا سؤزدیینده هاممی اونا      قولاق آسیب ودیین سؤزلرینه عمل ائدردیلر.

آنا:             حکومت، رضاشاه دورونده ایسته دی ایران میللتلرینین دیللرین بیرلشدیرسین اونا گوره بیر سیاستله فارس دیلی تام شکیلده ایران اؤلکه سینین رسمی دیلی سایدی و او بیری میللتلرین دیلین اؤنجه ده نبیزیم آذربایجانین دیلین تورکجه دیلی داندی امما میللتیمیزبونونقارشیسیندا دایاندی وگئچمیشین اونوتمادی 1324 اؤنجو ایلده میللت گوجو ایله میللی حکومت آذربایجاندا یاراندی ومیللت اوزدیلینده یازیب اوخوماغا باشلادی امما بیر ایل کئچمه ده ن بو حوکومت آغیر بیریوروشده ایرانین شاه اوردوسونون طرفینده ن پوزولدو و مینلرجه اینسان اولدورولدو و یا سورگون اولدو.

آتا:       شاهین اوردوسو گلنده قورخی،ظولوم وفاجیعه لر یاراندی،قارداشیم جاوان قارداشیم اؤنلاراونون تویون یاسا چئویردیلر. هئچ اونوتمارام.اوگونی منیم  8  یاشیم  واریدی:

[ فلاش بک/ ایشیق سونور،یئیه بیرتوی مرا سیمی دیر، آذربایجان اؤلکه سینده  آشیقلار چالیرلار وایکی نفرآرادا اویناییرلار بو حالدا بیر   امنییه، ایکی عسگرایله ایچری یوگوروللر[

امنییه:         جمع کنید این بساط رو، این چه وحشی بازی درآوردین.       

]                    اصلان به یین آتاسی دیر[

اصلان:       سرکار نه دئییرسیز،من سیزین سوزده ن بیرشئی باش آچامیرام. ایاز           بونه دئییر؟!

[ایاز عسگرلرین بیری دی[

ایاز:           اهه! اصلان سنه دئمه دیم کی داها دای آشیق چالیپ واوخوماغی                یغیشیلیب!؟

اصلان:       نه دئدین ایاز! دییه سن اوزونو ایتیریب سن، هئچ بیلیرسن نه    دانیشیرسان اده، قوپوزمقدس دیر، هرکس اونا ال وورا بیلمز،او      ده ده م قورقودون سازی  دیر،  قوپوزونان  اولو تانرینی  تانیمیشام.  ایاز:      بس دی! اصلان، داها دای  بو کوهنه  فیکیرلری - عمللری  ییغیشدیر،     بوگون شهرده 20 ده نه قوپوز توتموشوق.

امنییه:         آسپیران!  زود ساز این مرد رو بگیرو بیارش به تأمینات

[آشیقا ساری]

پدر سوخته از دست من فرار می کنی،  پدر تو یکی رو درمیارم.        آهای گوش کنید، خوب گوشهاتون  روباز کنید که بشنوید فردا نگیدکه      نشنیدیم، من بعد نقالی و زوزه کردن مغولی قده غن شد. شما آذری ها     به زبان افراسیاب و چنگیز چه کار دارید ایرانی جماعت باید یکدل و    یکزبان بشن و به مام میهن فکر کنن، پس سعی کنید با تمام اقوام و       طوایف ایرانی متحد بشید اون هم مستلزم اینکه شما از خودتون شروع کنید و زبان فارسی که عامل وحدت بین همه ایرانی هاست  رو خوب   یاد بگیرید و این  چرت و پرتهای       عصر مغولی را رها کنید .مثل اینکه        شماهاهنوز نمی فهمید که دوران ارتجاع به سررسیده بدبختها اگه     ارتش  شاهنشاهی نبودشماها باید نوکری روسها رو می کردید تمام    خائنین دستگیر شده وبقیه آنها هم دستگیر خواهند شد ما آذربایجان رو    نجات دادیم .

  بی:          آهای خیلی تند میری پا تو خاک وطنم گذاشتی و داری حرف زور      می زنی.     

]               میللته ساری [

                               میللت دونن گلن قوناق بوگون یوردوموزا صاحیب چیخیرهه لم خیاوانینین قانی قوروماییب، ستارخانین، باقیرخانین سه سی ارکیده ن،امیره قیزده ن،خیاواننان  گلیر، بیزقان  وئریب  توپراقلاریمیزی قورومالیئیق،  بیرقاریش اولکه مدن پای وئرمه ره م، دونن روسلار،بوگون بوآقالار، شاه ایسماعیل ختایی نین وصییتی هه له اونودولماییب،آتا بابالاریمیزدان اوچ شئی بیزلره امانت قالیپ:  دیلیمیز، دینیمیز،توپراقیمیز، بونلار بیزیم وارلیغیمیزدیر بوامانتی گرک قورویاق و    اوشاقلاریمیزا یئتیره ک.شما برای نجات ما نیامدید شما برای غارت وچپاول این مملکت  به اینجا آمده اید والا حکومت ملی ما درحقیقت آزادی ما بود شما اشغالگری رو نجات آذربایجان قلمداد می کنید ، اگر سران حکومت     شما به پیمانی که بسته بودند پایبند بودند الان ما حکومت مردمی خودمان  را داشتیم . جنایت شما کمتر از روسها نیست .

امنییه:         به!به! چشمم روشن مثل اینکه خوب جایی اومدیم ،فدائی خائن پوست سرت رومکنم .

اصلان:       جناب اونو باغیشلایین !اوشاقدی بیلمیر نه دئییر،ائلشان واز کئچ قوی   بونلار گئتسین لر. باش باشا قویما بالا!

بی:            آتا! اگر بونلارین قاباغیندا دایانماساق سحر نه آذربایجان قالار نه       میللتیمیز!            

                [امنییه ساری]

                اگه قراره همه یکدل ویک شکل ویکزبان بشن، چرا این اعلی حضرت شما مثل ما نمی شه  و به زبان ما حرف نمی زنه، اصلاً تو خودت چرا  به زبان ما حرف نمی زنی.

 امنییه:        خفه شو! توداری اعلی حضرت رونصیحت میکنی،این فضولیها بتو    نیامده، قانون دولتیه بایستی اجرا بشه!

   بی:         بیلیرسیز نه دئییر بیزیم دیلیمیزآتا بابا دیلیمیز الله  وئره ن  دیلیمیز       بونلار ایچون اوزگه دیلی ساییلیر، اوز دانیشیدیغیمیز دیلی آتاق      بونلارین  دیللرینی آلاق.

اصلان:       نه واختدان دیلیمیز اوزگه دیلی اولوب، بوظولم آلتیندا قالماق اولماز     بو ننگ بیزلره عاراولسون.

امنییه:         خفه شید! نفهم ها!

اصلان:       هه!آننامازلار! دوغوردان دا ائله سیز اولعنته گلمیش مستوفی نین        آداملاری سیز، ایشیز برکه دوشنده آذربایجان ایرانین باشی ساییلیر ائله       کی ائشکیز کورپوده ن کئچدی آذربایجانلی آننامازوحشی ،دالاقالمیش                 ساییلیر،سردار هارداسان گل یوردووا کفتار گلیب .           

[ اصلا نین اوزونه شیلله چکیر[

بی:          آتا!... آی کفتار هه لم آذربایجانلی اولماییب آغ ساققالینین اوزونه شیله چکسن .

[ یوروش آپاریر امنییه نین اوستونه، عسگرلر قاباغین آلیرلار،امنییه سیلاحی ایله به یی وورور!

اصلان:     اوغلوم،.... وای اوغلوم... جاوان اوغلوم، میر حیدر هارداسان   آذربایجانلی یئنه قانا بویاندی ...

[ بین جنازه سی یئرده قالیر و اصلان  اونون  باشینی الینه آلیر...آغلاییر]

امنییه:       من بعد هرکسی دوست داره وحشی بازی دربیاره سروکارش با منه خائنین              بدبخت ،بلایی سروتون بیارم که مرغای آسمون زار زار گریه کنن.     

] فلاش بک / صحنه ایلک توی مراسیمی دیر[  

  آتا:       دوغما یوردوموزدان کوچری اولدوق، آتام آصلان- قارداشیمین اولومونه  قاتلاشانما دی، آنامین دا باشینا هاوا گلدی، من اوندان بری اوزدیلیمده ن قاچدیم نییه کی هرزامان تحقیر، توهین ائشیتدیم، کاوه جان! سن دونیایا گؤز آچاندا،اؤلن قارداشیم- ائلشانین- آدین سنه قویدوم، آمما تهراندا سنه  سیجیل وئرمه دیلراونا گوره کاوه آلدیم. اوغلوم من ده یورولموشام ایچریمده ن بیری  منه دئییر: آییل... اوزونه گل!

 

کاوه:       آتا!...  

]کاوه آغلاییر[

آنا:         اوغلوم تورکجه گوزل دیل دیر، آرزی لایاردیم  تویوندا قوپوز سسی گله    آخی او ده ده م قورقودون سازی دیر اونون سسی سعادت ، اوغور      سه سی دیر.

کوروش:  ایندی بیلدیم نییه تورکجه دیلینده ن بونلارین آجیقلاری گلیر!  کاوه! من ده ایلقارام، آتام آشیقی دی، ایندی قوپوزون قویوب بوشهرده کاسئت- نوار ساتیر، من ده یورولدوم اوز ائلیمین  سسین ایسته ییرم. کاوه بونه اویون دیر بیزیم باشیمیزا گلیر؟!

آرش:  نه مثل اینکه همه شماها دیوونه شدید بس کن کاوه، بس کن سیز ایستیر سیز بیزلری مسخره ائده لر.هه لم مدرسه واختی یادیما دوشنده جانیم تیتره ییر.  نه قدیرمنه سوز دئدیلر ایسته میره م، ایسته میره م، کاوه آتا، آنام بیز فارسی دانیشاندا فخرائدیرلر، باجیم هئچ زامان اوزون تورک بیلمیر، آچیقی  گلیر، آخی دوستلاری تورکلره جوک قوشوب گولوب و بیربیرلرینه سویله ییرلر،  یوخ!یوخ! منیم دیلیم فارسی دیر- آتام تورک دیر من یوخ، آتام کوچنده ن سونرا اوزون تورک بیلمیر،آخی تورکلرین فرهنگلری یوخدور، کاوه سن کمونیست اولوبسان؟! سن ایسته ییرسن شوروی مرامینا گئده سن؟!

کاوه:        دوستوم یاشار!...

آرش:       دئمه یاشار من آرشم، آرش !

کاوه:       یاشار حقیقتده ن قاچماق اولماز، آتان نییه بورایا گلدی اومقام آلماق  اوچون بیرساده جه پستیدان ایندی بیرمودوراولوب] تحقیرایله[ سنده   بیرمودور اوغلو.

کوروش:    آتامی دفعه لرله گورموشم اوزوایله  بایاتی اوخویوب سونرا آغلاییب:                           عزیزینم اویمادیم       آغ آلمانی سویمادیم                                          بوتون دونیانی گزدیم   آذربایجاننان دویمادیم            

آتام آتاسی ایله فیرقه زامانی بورایا-  بوشهره گلیرلراونلارا کمونیست  و توده آدی  وئریلیر، آتاسینا هئچ  بیرایش  وئرمه ده ن اونلارا کافیر و  دینسیز آد وئریرلر، اوگوندن بری داها آتام تورکجه دانیشماغی آزالدیر و فارسی دانیشماغا مجبوراولور. من مدرسه ده اوزومه آد وئردیم آخی  معللیم منیم آدیما  یئتیشنده دوزگون دییه بیلمزدی، و فارس  اوشاقلارمنی لاغا قویاردیلار.

کاوه:      ­  گل، گل  یاشار قورخما  نه ایلقار کمونیستلره باغلیدیر و نه من توده یم....

ایلقار:       گل، گل  بوشنلیک ده ال اله وئریب اوزماهنیمیزی اوخویوب اوز  دیلیمیزده ساز چالاق.

آی ناز:     ائلشان! سنین سؤزونو منده ائشیتدیم، سن دانیشاندا اوز باشیما گلن ایشلریادیما دوشدو، بیزم اورتاق  بیر یارامیز وار، وارلیق یاراسی، کیملیگ  یاراسی، اوگون کی آنادان دوغولدوم، آنام تکجه آنام منده ن اوز دانیشدیغیندا دانیشدی، آتام هرزامان آنام ایله ساواشاردی وایسته مزدی   منله تورکو دانیشسین

[ فلاش بک / آتوسا آوانه سنه گلیر و یاشار(آرش) ایله دئیشمه لری   آی نازین  آتا- آنا سینین سوزلری اولور.[

یاشار:      من نه قده ر سنه دئییم کی  بوقیزایله  فارسی دانیش قوی دالاقالماسین    سن بونو یازیق ائده رسن.

آتوسا:       من بیلمیره م هانسی میللت اوزدیلینده دانیشماقدان  دالا قالیپ کی  ایکینجی  سی بیز اولاق!؟  

یاشار:      آخی مرکزده  بوقیز نه تهر اوبیری اوشاقلارلا، معلیم لرله دانیشابیلرمن  چالیشیرام منی مرکزه گونده ره لر، گره ک یاخشیجی سینا فارسجانی  اویره نسین. بیلدین؟

آتوسا:       من بیلمیره م سن نه ایچون چوخ ماراقلی سان طئهرانا  گئده سن؟!  غربت ده یاشاماغین نه فایداسی وار.

یاشار:       من اوردا ترقی ائله ییب قاباغا گئده ره م  هه له م ایندی منیم  امکداشلاریم منه حسرت ایله  باخیرلار، سن فخرائله میرسن تمدو نلی یئرده یاشایاسان، بودالا قالمیش لاردان وازگئچ.

آتوسا:       پئشمان اولاجاقسان.

]فلاش بک[

آی ناز:      آمما من آنامین سوزلرین اونوتمادیم آنام دییه ن سوزلری هئچ زامان      اونوتمارام.

فاطیمه:       منهم حرفهای شما را شنیدم دلم می خواد فقط یک کلمه ، فقط یک کلمه بتونم به زبانی که به اون تعلق دارم صحبت کنم ولی همیشه خدا حسرت     اینو داشتم. از بچه گی پدرومادرم وقتی می خواستن با من صحبت کنن     فارسی بود ولی خودشان ترکی صحبت می کردن کم کم پیش خودم فکر        می کردم که حتماً من  بچه اونا نیستم و منو از سر راه پیدا کردن، آخه       هیچی از حرفهاشون رو نمی فهمیدم همیشه  خدا دلهره داشتم  به همین خاطرهیچ وقت پدرومادرم رانمی بخشم.کاوه دوست دارم منو به خودم برگردونی ، به هویتم، به کسی که بوده وهست زبون مادریم را به من برگردون، من متوجه می شم ولی نمی تونم به زبان بیاورم.

ائلشان:      فاطیمه! گئچن چتینلیکلرین و گلن  چتینلیکلرین قارشیسیندا دایانیب  دیز چوکمه ریک، گل بوگونن بری  بوسوفره ده ال بیراولوب آند ایچک  آنا دیلیمیزی  وارلیغیمیزی قورویوب واولادلاریمیزی اوجورکی آذربایجانین، میللتیمیزین حاققی دیربویودوب بئجرده ک.    

]آتا سینا ساری [

      آتا بوگون من اوزومو تاپدیم وارلیغیمی ایناندیم دیلیمی یاخشی اویره نیب  قورویاجاغام آتا! گل بوتوپراغین داشین آتیپ اوزدوغما یوردوموزا  دونک میللتیمیزه قوللوق ائدیب  آنا یوردوموزو  چالیشماقلا        چیچکلندیره ک .

آرش:        دییه سن هاممیز دلی اولوب سیز، سیز ایرانین بیرلیگینه توخونورسیز    بیز فارسیق،ایرانلییق، رسمی دیلیمیز فارسی دیر،بیلیرسیزکی...

کاوه:         یاشار!

آرش:        دئمه یاشار!

کاوه:  یاخچی  آرش !.. ایرانین رسمی دیلی فارسی دیر پس بیز نه ؟   بیزیم دیلیمیزیوخدور من ایسته ییرم اوزدیلیمده یازیب اوخویام ، بیز هئچ زامان    ایرانین بیرلیگینه توخونمادیق،اگر بئله اولسایدیآذربایجانلی لار  8 ایل محاریبه     ده  دایانمازدیلار بیزتمام ایران اؤلکه سینده یاشایانلارا باریش وامنیت آرزی ائدیریک بونونلا بیزده ایسته ییریک بیزیم میللتین دیلینه ، کولتورونه،مدنیتیه، احترام لاری اولسون و اینسان  حاققلاری پوزولماسین.

آرش:        اما من ایرانی هستم ،ایران بدون زبان فارسی معنا نداره ،شما برید وباترکی خودتون حال کنید.

فاطمه:       برات خیلی متاسفم  آرزو می کنم  که قبل از اینکه پشیمان بشی به  خودت بیای!

آتوسا:       فاطیمه !آرش گوناهسیزدیر،اونداکی هریئرده میللتینه خور باخاللار دانیشاندا اله سالالار اونداکی تئلویزیادا رادیو دا کیتابلاردا بیزلری تمدنسیز تانیتدیرالار داها دای اینسان اوزوندن قاچار،امما دوزمه لییک ! ائلشان داهادای تورکجه دانیشماقدان قاچمیرام آتوسا آدی منه اویغون دئییل آتام وئره ن آدیلا یاشایاجاغام ،من سانازام تورک دیرآنامین دیلی،آذربایجان قیزییام.

آتا:           بوگون من ده فیکیرائدیرم ایتگینیمی تاپمیشام-  قارداشیم-  بوگون ائلشانین تویون آشیق علعسگروآشیق جوان هاوالاری ایله قوراجاغیق،عزیزلریم بیرلیکده وطنه دونمه لییک.آشیق چال، چال سازی سسله ندیر، چال محبت سه سی، ائل سه سی گلسین، چال اوخو ده ده م قورقوددان بیزلره اویود وئر.

ایلقار:       ائلشان بوگون سنین تویون بیزیم یئنی ده ن دوغوم گونوموزاولدو.                ] بیرلیکده ال اله وئریپ آشیق هاواسی ایله تویو باشا چاتدیریرلار.]

 ائلشان ایله فاطیمه آوانه سیه گلیپ بیرلیکده:   

           << اوگون خالقیمیز اوزکؤکونون اؤستونده بیته  جک.>>