پروفسوردوکتورمحمد علی فرزانه نین اوز الی ایله یازیلان ترجومه ی حال*

1402- نجی ایلین یاییندا تبریزده یوخسول و چوخ اوشاقلی بیر عائله ده دونیایا گوز آچمیشام.

آتام جاوان یاشلاریندا بیر فدایی کیمی شعورلو حالدا مشروطه حرکاتینا قاتیلمیش و سونرالار ساده بیر دولت ایشچی سی کیمی عومور سورموشدو.او مکتبه گئتمه دن یازیب اوخوماغی آیاق اوسته و اوز- اوزلو گونده اویرندیگی حالدا عومور بویو کیتابا و بیلگیه درین قایغی بسله ین بیر کیشی اولموشدور.

آنام قاراداغ کندلریدن عائله سی ایله باهالیق ایللرینده شهره کوچموش بیر اوبالی قیزی  ایدی.اودا ساوادسیز اولماقلا برابر سینه سی سوز خزینه سی ایدی و منیم سونرالار نه بیلیم یازیچی و فولکلورچو اولماغیمدا اونلارین بویوک تاثیری اولموشدور.

یاشاییشین آغیر اولدوغوندان منیم ده بوتون یوخسول اوشاقلار کیمی اوشاقلیق یاشامیم اولماییب، یاشامین چتینلیکلرینی لاپ ایلکین یاشلاریمدان دویموش و یوخسوللوغون نه اولدغو و عدالتسیزلیگین آجیسینی چوخ ایلکین ویئنی یئتمه یاشلاریمدان دویموشام.

او ایللرده ، من شرایطده اولان اوشاقلار مدرسه  و درس دن چوخ، فرش کارخانلاریندان باش چیخارتدیقلاری و یا  ول گزدیکلری حالدا ،آتام و آنام یوخسوللوغون چتینلیکلرینه دوزه رک منی مدرسه یه گوندردیلر و من بوتون چاتیشمازلیقلارا باخمایاراق یاخشی درس اوخویانلاردان ایدیم.

یادیمدا ایکن دئییم کی ،آتامین آلدیغی آز حقوق چاتیشمادیغیندان آنام،اوشاقلار، هابئله آتام بوش وقتلرده ائوده فرش توخویاردیلار.من ده بئش یاشیمدان ایلمک سالماغی و گونلرینی، ساعتلرینی و لحظه لرینی فرشین دویونلرینه هورمه یی اویرنمیشیدیم.درس اوخورکن ده یای تعطیللرینده و یا هر اله گلن فرصتده عائله یه یاریدم دئیه ایشله ییردیم.

من اوزلوگومده چوخ اوتانجاق،باشی آشاغا،آز قایناییب قاریشان بیر اوشاق ایدیم.

بو خصلت ائوده- ائشیکده گوردویوم و شاهد اولدوغوم ضدیتلری، دوشونوش و ادراکیمین اولچوسونده گوتور- قوی ائتمه یه یول آچیردی.

اینسانلارین الده اولان ایمکانلاردان فایدالانماقلا داها یاخشی و راحات یاشاماسینا شرایط یاراتماق عوضینه دولتین ،خلقین قایغی سینا قالماماسی ،حکومت ایشچیلرین اوز باشینالیغی و رشوه خوارلیغی و اونلارلا  بو کیمی یارامازلیقلار منی آرتیقدان آرتیغا سیخیر و عصبی لشدیریردی.

بو آرادا تبریزده و آذربایجاندا گئدن حقسیزلیکلر داها اوستون یئر توتوردو.

بیزیم بوتون درس اوخودوغوموز ایللرده گوندن- گونه خصوصا مدرسه لرده آنا دیلیمیزین محدودلاشماسی و آرادان قالدیریلماسی،اوشاقلارا حتی بو دیلده دانیشماغین یاساق ائدیلمه سی ،تهراندان ان ساوادسیز و قولدور مامورلارین آذربایجانا گونده ریلمه سی و بو آرادا اچیق- آشکار تریاکین اشاعه ائدیلمه سی(تاکید ایله قید ائتمه لییم کی، من درسه گئتدیگیم ایللرده بیر کیلومتردن چوخ فاصله ده اولمایان ائو ایله مدرسه آراسیندا اون- اون ایکی دانا تریاک خانا وار ایدی و بونلار دا تریاک چکمک تام صورتده آزاد ایدی)،جماعتین دسته- دسته آذربایجاندان کوچمه سی و مازندارانا ایش اوچون گئدنلرین تونل لرده آدسیز- سانسیز آرادان گئتمه سی بورادا اولان آجیلیقلاری قات – قات آرتیریردی.

1320- نجی ایلده ایران موتفیق دولتلر اوردولاری طرفیندن اشغال اولدوغو و رضاخان دیکتاتورلوغونون دئوریلدیگی و ایراندا موقتی اولسادا آزادلیق نسیمی اسدیگی شرایط ده، من آتامین خسته اولدوغوندان تئز لیکله عائله یه دایاق اولمالی ایدیم.

بوناگوره ده معلم لیک مکتبینی بیتیریب معلم چیخمالی ایدیم.تحصیلی داوام ائتدیرمک سون فرصلتره قالمالی ایدی.

او گونلر ایران و ائله جه ده آذربایجان و تبریز محیطی تام صورتده سیاسی ایدی.

سیاسی حزبلر و روزنامه لر بیر – بیرینه مئیدان اوخویوردولار و من ده یوزلر و مینلر جاوان کیمی سیاسته قاتیلماقدان آجیغیم گلمیردی.لاکین اوخوماغی و یئنه اوخوماغی و اولایلاری یاخیندان و دریندن منیمسه مه یی لازیم گوروردوم.

مدرسه ده بیزه اجتماعی- ملی مسئله لر باره ده هئچ نه اویرتمه میشدیلر.

یاواش- یاواش الیم قلم توتماغا باشلادی و طبیعی اولاراق ایلک یازلاریمدا فارسجا اولدو و اونلاردان ایکیسی یا اوچوده تهران مطبوعاتیندا چیخدی.

لاکین تبریزده تک بیر آذربایجان دیلینده چیخان مطبوعات و خوصوصیله آذربایجاندا باش وئرن ملی- دئموکراتیک ایللردن بری آنا دیلیمیزه یارانان قایغی منی آنا دیلیمیزده یازانلارین و اوز ملی وارلیغینی قورویانلارین جرگه سینده گتیریب چیخارتدی.

بئله لیکله ایلک مفصل یازیلاریم 1325- نجی ایل مطبوعاتیندا و خصوصیله آذربایجان روزنامه سینده ایکی باشلیق آلتیندا،بیری «آذربایجان ملی داستانلاری»و اوبیریسی«آذربایجان فولکلور نمونه لری»سلسله مقاله شکلینده بوراخیلدی و بئله لیکله ده .....من آذربایجان دیلی،فولکلورو،ادبیاتی و ملی وارلیغینی ایمکان اولونجا آذربایجان دیلینده و ایمکان اولمایاندا فارسجا قلمه آلدیم.

یازدیقلاریمدان بیرجه- بیرجه آد آپارماغا نه یادداشتیم وار نه ده فورصت،آنجاق بو اللی ایلدن چوخ مودت ده آنا دیلیمیز و میلی- مدنی وارلیغیمیز و کیملیگیمیز باره ده اون مین صفحه دن چوخ مطلب و آراشدیرما یازمیشام.

بونلارین آراسیندا ایگیرمی یه قدر کیتاب و یوزدن آرتیق مقاله وار.

کیتابلاردان چاپ اولانلاری و هله چاپ اولمایانلاری دا وار.البته نشرینه موباشرت و نظارت ائتدیگیم اثرلر بو حئسابا داخیل دئییل.