«رودخانه
مرگ»!
ارمغان
صنایع ضد
توسعه ی تحمیل
شده از طرف
مرکز به مراغه
گزارش:رحمت الله
بنابی...تصاویر:مسعود
احمدی مراغه
ای...تدارکات:سعید
منصوری
تبریزی
کارخانجات
شیشه سازی و
کاغذ سازی
شهرستان
مراغه که در
مجاورت روستاهای
خه نه ئی و قره
ناز واقع در 5
کیلومتری این
شهر در کنار
یکدیگر تاسیس
شده اند جزء
آلوده کننده
ترین صنایع
ایران محسوب
می شوند.
نخست به
دوخبر واضح
ذیل به نقل
از منابع
رسمی در
این خصوص توجه
فرمایید:
خبر اول:
آلودگي
شديد رودخانه
صوفي چاي:
آلودگي
رودخانه صوفي
چاي مراغه به
حدي رسيده كه
در مناطق
جنوبي
از
حد خود پالايي
گذشته و
خسارات جبران ناپذيري
را بر محيط زيست
منطقه وارد
كرده
است.
تخليه
فاضلاب،
زباله و
كودهاي
شيميايي
روستاهاي
اطراف در
حاشيه اين
رودخانه از
منابع آلوده
کننده آن به
شمار مي روند.
علي
ميرزايي،
سرپرست اداره
حفاظت
محيط زيست
مراغه ضمن
تاييد اين
مطلب مي گويد:
فاضلاب شهري و
پساب واحدهاي
صنعتي و
نيز آب هاي
اراضي
كشاورزي
آلوده به سموم
دفع آفات،
باعث بروز
مشكل
اكولوژيك در
اين
رودخانه
شده و حيات
آبزيان،
پرندگان،
حيوانات وحشي
و آبزي را با
خطر جدي مواجه
كرده
است.
روزنامه
همشهری، ص سفر
و طبیعت ،
يكشنبه ۱۰
آبان ۱۳۸۳
- سال
دوازدهم -
شماره – ۳۵۴۲
خبر
دوم:
برای
سومين بار
متوالی پساب
صنعتی
کارخانه شیشه
سازی کاوه
سودای مراغه
به تاسیسات
شبکه آبیاری
صوفی چای و
زمینهای
کشاورزی بناب
سرازیر شد:
بنابر
گزارشات
واصله مردمی ،
در طی چند روز
اخير کليه
پساب و فاضلاب
توليدی
کارخانه کاوه
سودا با PH
(
قليائی) و EC (
شوری) بسيار
بالا به
ابتدای زهکش
تخلیه شده و هم
اکنون محيط
زيست و اراضی
کشاورزی
منطقه بناب را
تهديد می کند.
این فاضلاب از
طريق مسير اين
زهکش به
رودخانه صوفی
چای بناب
هدايت می شود و
با توجه به
غلظت بسيار
بالای اين
املاح و آثار
خسارات وارده
در بارهای
قبلی ، احتمال
آلودگی منابع
آبهای زير
زمينی و آبهای
سطحی رودخانه
صوفی چای وجود
دارد.
به
گفته
کارشناسان
محيط زیست و
امور آب بناب ،
در اثر تخليه
اين فاضلاب و
پساب صنعتی ،
خطر آلودگی و
تخريب ، حدود
پنج هزار
هکتار از
اراضی تحت آب
رودخانه صوفی
چای را تهديد
می کند.
لازم
به ذکر است که
اين سومين بار
است که پساب
صنعتی
کارخانه
مذکور به
تاسیسات شبکه
آبیاری صوفی
چای و زمینهای
کشاورزی بناب
سرازير می شود
و علی رغم تذکر
و پيگیری
مسئولين تا
حال هيچگونه
اقدام
بازدارنده ای
صورت نگرفته
است. به طوريکه
اين بار در
سطحی وسيع تر و
بدون هيچ
تمهيدی ،
مستقيماً به
رودخانه صوفی
چای هدايت می
شود.
وب
سایت
فرمانداری
مراغه،شنبه
12 آذر 1384، http://www.bonab.net/safahat/83-4/4-40.htm
مشاهدات:
با سفر
به محل
کارخانجات
مذکور متوجه
شدیم که اوضاع
زیست محیطی
منطقه بنحو
اسف انگیزی
تحت تاثیر بخارات
شیمیایی و
فاضلابهای
صنعتی هر دو
کارخانه
بخصوص شیشه
گری قرار
گرفته است.بنحویکه
هزاران هکتار
از باغات و
زمینهای
کشاورزی
روستاهای
مجاور تخریب
شده و یا در
معرض نابودی
قرار گرفته
اند.
هر
دو کارخانه
بدون انکه
مطابق قوانین
موجود از
سیستم تصفیه
فاضلاب
استفاده کنند
ابهای بشدت
مسموم
باقیمانده از
مسیر تولید را
توسط
کانالهایی به
طول هزاران
متر بر روی
زمین جاری می
کنند.روزانه
هزاران لیتر
از این ابهای
مسموم با نفوذ
در ابهای زیر
زمینی یا
جریان برروی
زمین وارد
منابع زیر
زمینی اب و
نهرها و
رودخانه های
محل شده حجم
عظیمی از اب
شرب و نیز اب
مورد استفاده
در کشاورزی را
با
خطرناکترین
مواد
شیشمیایی
الوده می کنند.میزان
این الدوگی به
حدی زیاد است
که تمامی
باغات منطقا
از بین رفته و
سبب بروز
تلفات محسوسی
در میان طیور
وحشی و دامهای
اهلی شده است.
رواج
انواعی از
سرطان، شیوع
بیماریهای
گوارشی،گسترش
امراض عصبی و
غیره به دفعات
در میان اهالی
منطقه گزارش
شده است.
- مشهدی
ولی الله یکی
از زارعین بی
بضاعت منطقه
که زمینهای
کشاورزی وی
نیز در معرض
تهدیداثرات
مخرب فاضلاب
صنعتی هر دو
کارخانه قرار
گرفته است می
گوید:
حاج
ابراهیم
عسکریان صاحب
کارخانه شیشه
سازی کاوه
سودا و حاج
صادقی مدیر
عامل این
کارخانه اصلا
حاضر نیستند
به اعتراضات
مردم محل گوش
کنند.آنها به
رغم این همه
ضرری که به ما
وارد کرده اند
مایل نیستند
کارگران
کارخانه را از
افراد بومی
انتخاب کنند.
او می
گوید که اکثر
کارگران این
کارخانه از
تهران و یا
دیگرمناطق
دور دست آمده
اند وبه همین
دلیل به سبب
بیکاری کمر
شمن، فرزندان
ما نیز جهت
فعلگی و عملگی
به دیار غربت
کوچ کرده اند.
- آلله
وئردی جوان
که برخلاف
دیگر جوانان
بیکار منطقه
به دلایلی
امکان سفر به
دیار غربت را
نداشته است و
در حال حاضر
مشغول چوپانی
در روستای قره
ناز است می
گوید:
این
کارخانه ها
هیچ نفعی برای
مردم این
منطقه ندارند.دود،سموم
و همچنین سرو
صدای بسیار
گوش خراش هر دو
کارخانه
بخصوص شیشه
سازی ،محیط
آرام و زیبای
زندگی ما را
مسموم کرده
و سبب شیوع
امراض مختلفی
در این ناحیه
شده است.
الله
وئردی اضافه
می کند که
بسیاری از
احشام گله وی یا
مریضند و یا کم
توان هستند.او
همچنین از
وجود مرگ و میر
بالایی در
احشام منطقه
خبر می دهد که
سبب افزایش
فقر و همچنین
مهاجرت مردم
بیچاره
روستاهای تبه
شهرهایی چون
تهران شده است.
- همچنین
اسلام امیر
سلیمانی
بعنوان یکی از
کسانی که
خانواده وی
صاحب زمینهای
کشاورزی و نیز
باغات سابقا
پر محصولی در
این ناحیه
بوده است می
گوید:
به
همه جای ممکن
شکایت کرده
ایم.جهد
کشاورزی،
منابع طبیعی،
وزارت کشور و
حتی وزارت
اطلاعات... هیچ
کس رسیدگی نمی
کند.اوایل جهت
آرام کردن
مردم وجوهی
بابت خسارت
پرداخت شده
است.اما آنچه
که پرداخت شده
در برابر
خسارات وارده
ناچیز است. مسئولین
کارخانه نیز
در جواب
اعتراضات ما
می گویند از
اینجا بروید
ما روستاهای
شما را می خریم
و در مقابل این
زمینهای بی
حاصل شما پول
خوبی خواهیم
داد.در واقع
آنها قصد
دارند اهالی
روستاها را از
این مناط
بیرون کنند.
اما چرا ما
باید سرزمین
اباء و اجدادی
خود را ترک
کنیم؟! ما می
خواهیم بر روی
خاکمان
بمانیم و مثل
همیشه در همین
جا زندگی کنیم.
امیر
سلیمانی به
موضوع دیگری
نیز اشاره می
کند.او میگوید:
این
منطقه پر است
از آثار فسیلی
،اشیای
باستانی و
تاریخی.وجود
این الودگی
سبب نابودی
این ثروت عظیم
شده است. مثلا
مسجد تاریخی
مارا تخریب
کردند. می
گفتند مسجد
جدیدی خواهیم
ساخت.اما
اکنون بعد از
چند سال دارند
بجایش سوله
بزرگی می زنند!
عبور
ماشینهای
سنگین
کارخانه های
مذکور از روی
پل تاریخی قیز
کورپوسو، این
پل را در معرض
نابودی جدی
قرار داده است.پایه
های پل نشست
کرده و در حال
ریزش است.اوضاع
بد این پل
تاریخی را به
مقامات غیر
بومی میراث
فرهنگی هم خبر
داده ایم. اما
سالها است
منتظر
اقدامات
مسئولین
نشسته ایم.
هچنین
به دلیل
مسومیت اب
،خاک و هوای
منطقه، مردم
در حال کوچ
کردن هستند.
این موضوع
مورد سوئ
استفاده
قاچاقچیان
اشیائ عتیقه
واقع شده تا بر
سرعت غارت خود
بیفزایند...
بنظر
می رسید این
جوان بومی
اطلاعات
دردناک زیادی
در سینه
خود
ذخیره کرده
است.اما به
دلیل شرایط پر
مخاطره محل از
بیان انها
واهمه داشت.از
او در
مورد قاچاق
فسیل و اشیائ
عتیقه منطقه
بیشتر توضیح
خواستیم...
سکوت کرد و
چیزی نگفت!
اما
در گفتگو با
چند تن دیگر از
اهالی بر
اسامی چند شخص
مشهور و
اقازاده های
آنان آگاهی
یافتیم که
می گفتند رگ
قاچاق اشیائ و
فسیلهای
منطقه را به
قیمت
میلیاردها
دلار در
دست دارند.
گفته
می شد در حال
حاضر مدیریت
شرکت آتی ساز
تهران که
اقدام به
تخریب
وحشتناک بیش
از یک کیلومتر
از بخش مرکزی و
بسیار قدیمی
مراغه نموده
است قاچاق
این اشیاء و
اثار نفیس و
منحصر بفرد را
بر عهده دارد.
در حال حاضر ما
را از ترس
شکستن قلم
یارای بیان ان
اسامی نیست!
اکنون
از عکسها مدد
می گیریم تا
اراضی سابقا
دائر کشاورزی
و باغات پر
محصول را که در
حال حاضر از
برکت تولیدات
کارخانجات ضد
توسعه مذکور
تبدیل به زمینهای
بائر ، متعفن،
پر لجن ، اسیدی
و خشک شده اند
را با حسرت به
نظاره بنشینم:
اما در
خصوص صنایعی
که به محیط
زیست منطقه
اسیب می رساند
قانون چه می
گوید:
ضوابط
ساخت و ساز در
سایت سازمان
صنايع كوچك و
شهركهاي
صنعتي به قرار
ذیل است:
ضوابط و
مقررات ساخت و
ساز در شهرک
صنعتي:
۱-
طرف
قرارداد موظف
است
ساختمانها و
تاسیسات
مربوط به
کارگاه
،کارخانه،
انبار
و یا اداری خود
را حداقل به
فاصله 5 متر از
اطراف محدوده
زمین
احداث
نماید . در
مورد زمین های
به مساحت یک
هزار متر مربع
و کمتر از آن
3 متر
منظور شود
مشروط به
اینکه حداکثر /
حریم مرقوم می
تواند حداقل 5
ارتفاع ساختمانهای
داخل عرصه از 6
متر تجاوز
نکند و در غیر
این صورت
حریم
5 متر باید
رعایت
شود.
تبصره
1- تنها
ساختمان
نگهبانی و
سرایداری در
یک طبقه (همکف )
می توا ند در
حریم
دیوار مجاور
به خیابان
دسترسی احداث
گردد.
۲- در صورتی
که
شهرک
نزدیک
فرودگاه بود ه
و ارتفاع
ساختمان و
تاسیسات و
یا دودکش
آن بیش از 20 متر باشد
طرف قرارداد
موظف است با
مراجعه با
اداره
فرودگاه محل
،موافقت
فرودگاه
را
با ارتفاع
مستحدثات اخذ
و به شرکت
ارائه
نماید و در
صورتی که طبق
تشخیص
فرودگاه
نیاز به نصب
علایم و
چراغ
های مخصوص
هوانوردی
باشد نسب ت به
نصب علایم
و
چراغ طبق نظر
مقامات
فرودگاه
اقدام نماید.
۳- احداث هر
گونه ساختمان
مستلزم
دریافت مجوز
احداث بنا از
شرکت
شهرکهای
صنعتی استان
می باشد.
۴- دیوارهای
بین قطعات می
بایست حداکثر
به ارتفاع 2
متر و اضلاع
مجاز معابر
باید به صورت
مشبک به
ارتفاع حدود 2
متر (احداث سکو
با مصالح
بنایی
حداکثر به
ارتفاع
80 سانتیمترو
بقیه آن تا
ارتفاع مورد
نظر به صورت
مشبک
)
اجرا
شود.
۵- طرف
قرارداد ملزم
است امور
رفاهی و
بهداشتی و
حفاظتی
کارگران را
مطابق
قوانین و
مقررات جاری
کشور چه در
زمان اجرای
عملیات
ساختمانی و چه
پس از
پایان
کار و در حین
بهره برداری
مراعات و اجرا
نماید.
۶- به منظور
حریم چاههای
آب
مورد نیاز
شهرک ،حفر چاه
آب توسط طرف
قرارداد
در داخل شهرک
صنعتی منوط به
تصویب
هیات مدیره
شرکت
شهرکهای
صنعتی استان
می باشد.
۷- آبهای
جاری ناشی از بارندگی
می بایست توسط
لوله و کانال و
کانیو به
کانال
ها و کانیوهای
شبکه تخلیه
آبهای
سطحی شهرک
منتقل گردد .
هدایت
آبهای سطحی
به شبکه
فاضلاب مجاز
نبوده
،همچنین
تخلیه پساب
بهداشتی و
صنعتی به
شبکه آبهای
سطحی ممنوع می
باشد.
۸- چنانچه
قطعه زمین در
نبش قرار
گرفته باشد
گوشه هایی از
زمین که در
تقاطع
قرار
می
گیرد می
بایستی مطابق
نقشه تفکیکی و
یا ضوابط
مربوطه پخ
یا منحنی
ساخته شود و نصب درب
ورودی واحد
صنعتی در پخی
مجاز
نمی
باشد.
۹- برای
حفاری پیاده
رو
یا خیابان
به منظور کابل
کشی و یا لوله
گذاری و یا
نظایر
آن طرف
قرارداد باید
قبلا
اجازه نامه
کتبی از دفتر
شهرک صنعتی
دریافت
و در صورت
برخورد با
کابل برق
،لوله آب
،گاز و یا
فاضلاب
می
بایست فورا
مراتب را به
شهرک صنعتی
گزارش نماید.
بدیهی
است جبران
کلیه خسارات
وارده به
تاسیسات و
مستحدثات
شهرک از جمله
زیر
سازی ،روسازی
،خیابانهاو
پیاده رو ها
،فضای سبز
،شبکه آب
،فاضلاب ،برق
،
گاز
،تلفن
،کانالها و
غیره به عهده
طرف قرارداد
خواهد بود
.
۱۰- واحدهایی که
به دلیل ماهیت
تولید خود
دارای صداها و
ارتعاشات
بیشتر از
حد مجاز
قابل قبول
سازمان
حفاظت محیط
زیست می باش ند
موظف هستند
در طرح های
ساختمانی خود
پیش بینی
لازم را
جهت عایق بندی
و جلوگیری
از انتشار
صوت و ارتعاش
به عمل آورند
.
۱۱- طرف
قرارداد ملزم
است از
نگهداری
زباله در
محوطه کارگاه
خودداری
نماید
همچنین
سوزاندن
زباله ها در
محوطه کارگاه
به هیچ وجه
مجاز نبوده و
در
صورت
مشاهده
برابر مقررات
رفتار خواهد
شد
.
۱۲- واحدهایی
که میزان
آلودگی
فاضلاب
آنها
بیش از حد مجاز
قابل قبول
تصفیه
خانه
فاضلاب شهرک
صنعتی می باشد
می بایستی
قبل از
تخلیه فاضلاب
خود
به شبکه
تصفیه اولیه
نموده و بعد از
پایین آورد ن میزان
آلودگی آن به
حد
استاندارد
تصفیه خانه
،آن را به شبکه
تخلیه نمایند . بدیهی
است احداث
حوضچه رسوب
گیر و نصب
آشغال گیر در
محل اتصال به
شبکه فاضلاب
این گونه
واحدها ضروری
است .همچنین
طرف قرارداد
موظف است قبل
از
احداث و
بهره
برداری تصفیه
خانه فاضلاب
شهرک
صنعتی،پسابخود
را
مطابق
ضوابط سازمان
حفاظت
محیط
زیست راساً
دفع نماید .
استاندارد
میزان
آلودگی مجاز
فاضلاب
کارگاه صنعتی
هنگام
به شبکه ،در
پیوست
شماره 6 درج
شده است.
بدیهی است
واحدهایی
مجاز به
تخلیه
فاضلاب به
شبکه م ی باشند
که نتایج
آزمایش
شیمیایی
فاضلاب خود را
به
تایید
سازمان حفاظت
زیست رسانده
باشند.
۱۳- طرف
قرارداد موظف
است ضوابط و
مقررات
قانونی مربوط
به ساخت و ساز
واحدهای
صنعتی را
رعایت نماید.
۱۴- طرف
قرارداد
در زمان احداث
کارگاه ها و
انبار ها
بایستی پیش
بینی لازم را
از
نظ ر اتصال
زمین (ارتینگ)بر
اساس
استاندارد ها
به منظور
جلوگیری از
اتصال
کوتاه رعد
و
برق و عواقب آن
به عمل آورد.
۱۵- واحدهایی
که دارایی
آلودگی از نظر
صدا ،بو
،گردو
غبار و گاز
،بخارات سمی
بیش از حد
استاندارد
قابل قبول
سازمان محیط
زیست می
باشند ملزمند
پیش بینی
های لا زم را
برای
فیلتراسیون و
تصفیه آلودگی
ایجاد شده
توسط
کارگاههای
خود طبق ضوابط
سازمان مزبور
به عمل آورند.
۱۶- چنانچه کارگاههای
صنعتی نیاز به
مصرف گازهایی
مانند اکسیژن
و استیلن
و غیره
دارند می
بایستی
کپسولها و
مخازن مربوطه
را در خارج از
کارگاهها
به فاصله
حداقل 2 متر از
کارگاهها
و انبارها با
ایجاد سایبان (از
مواد نسوز و
عایق) قرار
دهند
.
۱۷- هر
واحد صنعتی
ملزم است
زباله و نخاله
های حاصل از
کارهای
ساختمانی
و مواد زائد
جامد صنعتی
و خطرناک ناشی
از فرآیند
تبخیر و تولید
بر اساس
ضوابط شهرک
صنعتی به
محلهای
مجاز حمل و
تخلیه نمایند.
۱۸- مصالح
ساختمانی در
حین و بعد از
اتمام ساختمان
وهمچنین
نخاله های
پس
مانده
ساختمانی ،
نباید معابر
عمومی را
اشغال
نماید.
۱۹- مواد خام
و کالای
تولیدی واحد
صنعتی باید در
محل همان واحد
انبار
گردیده
و
اشغال معابر
عمومی مطلقا
ممنوع می باشد
ضمنا واحد
صنعتی موظف
است محل
بارگیری و
باراندازی
مواد و فضولات
خود را بنا به
احتیاج در
محوطه
داخلی
پیش بینی
نماید و
استفاده از
خیابانهاو
سطح پیاده رو
ها بدین
منظور
ممنوع
است.
۲۰- جهت
انجام عملیات
ساختمانی
،طرف قرارداد
مکلف به معرفی
مهندس ناظر
دارای
پروانه
اشتغال به
کار،طبق
مقررات سا
زمان نظام
مهندسی استان
و
تکمیل فرم
نظارت می باشد.
تبصره
1- حضور طرف
قرارداد و
مهندس ناظر
هنگام اخذ
مجوز
احداث
ساختمان
الزامی
بوده که با
امضاء پشت
نسخه دوم مجوز
که در پرونده
شرکت
ضبط
خواهد
گردید
عملی خواهد شد.
تبصره
2- شروع عملیات
ساختمانی از
جانب طرف
قراردا
د منوط به صدور
مجوز
احداث
ساختمان از
طرف شرکت می
باشد.