Amandi, Xanbaci, qoyma getdi!

Her defa Bakinin lap göbeyinde yerlesen  poliklinikanin bir qadin hekiminin , qizlarin erken evliliyi haqqinda dediyi sözler yadima dusende tuklerim biz-biz durur. Men onun xestesi oldugum vaxtlarda  aramizda geden söhbet esnasinda bele melum oldu ki, bu hekim qizlarin lap erken ere getmesinin terefdaridi.O, kecmisi misal getirib vurguladi ki,  o vaxtlar 13, 14,15 yaslarinda dogurdular, bunun neyi pis idi ki?! Bes atalarimiz da deyib ki, tez yuxudan duran ve tez evlenen uduzmur. Bes hemin qizlar 35- 40 yaslarinda olanda artiq özleri nene olurlar. Ve belelikle, onlar öz yasidlarindan cox-cox qabaga getmis olurlar

Demeli, bu "hekim" adlandirilan hemin xanim ucun erken yasda ere geden qizcigazin savadi, dunyagörusu, meneviyyati qetiyyen maraqli deyil.Sanki qizlar ele ere getmek, usaq dogmaq ucun yaraniblar. Bu "hekim"e göre insan ancaq fiziki qurulusdan ibaretdi.Eslinde onun dediyi fikirlerde hec fiziki saglamliqdan eser-elamet  bele yoxdu.Savadsiz bir adam da bilir ki, hemin yas heddindeki doguslarin insan orqanizmine vurdugu zerbeler ne qederdi!

Baki seherinin merkezi poliklinikasinin hekimlerinden biri bu cur dusunurse, onda uzaq kendlerde yasayan kutlenin ne deyeceyini tesevvur edende adamin özunu öldurmeyi gelir. Indi de paytaxt seherimizden kecek kendlere. Sabirin meshur " Amandi, Xanbaci, qoyma geldi"misralari deyisik formada yadima dusur: "Amandi, Xanbaci, qoyma getdi".  Usaqliqdan onlar,"8 ci, 9 cu siniflere catiblarsa,mutleq ere getmelidirler" fikri ile yuklenir ve terbiyye olunurlar. Hetta 20-21 yasina catmis qizlar qarimiz hesab oluna biler.Bu cur psixologiya ile böyuyen ve erken ere geden qiz usaqlarinin dogub böyutduyu usaqlar hansi meneviyyatin yiyesi olacaq!? Onlarin neyi vardi ki, böyutduyu usaga da ne vere?!

Elbette, icerilerinde istisnalar ola biler.Meselen, men sahidi oldugum bir sehneye göre " yaxsi yerden" adami cixmis azyasli qiz ere getmek istemediyini bildirende , öz anasindan bele bir cavab alir: "Seni evde saxlayib duza qoymayacagam ki?! Evde oturub yuk olmaqdansa, get de! O biri bacilarin da böyuyur. Veziyyetimizi de görursen?"

Azerbaycanda  usaq böyudub boya-basa catdirmaq ucun hec bir dövlet yardiminin olmamasini hamimiz yaxsi bilirik. Öz daxili  imkanlarinin qederini bilen valideynlerin , eger bir nece usagi "yola vermek " den kenar cucleri varsa,niye bu qeder usagi dunyaya getirmekde israrlidilar?! Bu sual menim ucun hemise muemmali qalib! Qalir da! Anasindan yuxaridaki cavabi esiden qizcigaz sabah ere gedende özunun "deyersizliyini " de özu ile er evine aparacaq ve bu onun ömru uzunu surecek. Onda bizi qabaqda nelerin gözlediyini anlamaq o qeder de cetin deyil...