قیام خرداد

· روز دوشنبه یک خرداد سال هشتادو پنج در آذربایجان و تبریز چه گذشت؟

در این روز مردم تبریز و بعضی دیگر از شهرهای آذربایجان همگام با مردم تبریز بر علیه نژاد پرستی و آپارتاید به پا خاستند و توهین یک روزنامه ی دولتی علیه یک ملت را محکوم کردند.

این تظاهرات در پی چاپ یک مطلب بسیار بسیار توهین آمیز یک کاریکاتور که در آن تورکها را به سوسک تشبیه کرده بودند و غذایشان را هم فضولات ملت پارس برشمرده بودند، انجام گرفت.

مردم تبریز در این روز با هماهنگی های قبلی در ساعت چهار عصر و در راسته بازار تبریز گرد آمده و در حرکتی خودجوش و کاملأ مدنی خواستار تنبیه عاملان چاپ این مطلب و کاریکاتور و همچنین توقیف روزنامه ی ایران شدند، که در حدود یک هفته قبل از آن این مطلب را به چاپ رسانده بود، ولی در این یک هفته هیچ کاری در مقابل عاملان این عمل صورت نگرفته بود.

این تجمع مدنی در همان ابتدای کار با دخالت یگانهای ویژه و ضد شورش به خشونت منجر شد، ولی پس از اینکه نیروی انتظامی از پراکنده کردن مردم خشمگین بر نیامد، خواستند تا با آرامی جلوی این کار را بگیرند که باز هم ناموفق ماندند، و مردم پس از شنیدن اراجیف این نوکر صفتان در راسته بازار دوباره جمع شده و با شعار و پلاکارد در خیابان به راه افتادند.

مردم که تعداد آنها در ابتدا به دهها هزار نفر می رسید پس از حرکت در خیابانها به سمت میدان ساعت و سپس مسیر آبرسان را در پیش گرفتند، که رفته رفته جمعیت زیاد شده و از کنترل مأموران در آمد، به طوری که آمار تظاهر کنندگان شاید نزدیک به نیم میلیون یا بیشتر بالغ میشد، به طوریکه یک سر جمعیت درآبرسان و سر دیگر آن در میدان ساعت بود.

این تجمع با آرامش کامل آغاز شد و با آرامش کامل ادامه یافت و مشکل خاصی هم با مأموران انتظامی نبود، مردم در انتهای راه خود در جلوی صدا و سیمای تبریز گرد آمدند، و با شعار "صدا و سیما پخش ائله" از مسئولان صدا و سیما خواستند تا این موضوع را پخش کرده و بیش از این سانسور نکنند، در این محل نیز تجمع به آرامی پیش می رفت تا اینکه باز هم مثل همیشه نیروهای تندرو و نوکران واقعی حکومت یعنی بسیجیان بی سازمان ، با مردم درگیر شدند. در این درگیریها بسیجیان بی غیرت به سوی برادران خویش با اسلحه آتش گشودند و تعداد زیادی از جوانان غیور را زخمی نمودند، آنها از تیرهای پلاستیکی و جنگی در این امر استفاده نمودند، به گفته ی یکی از همین بسیجیان آنها از قبل غسل شهادت ریخته و می پنداشتند که اگر در این راه کشته شوند شهید خواهند بود، ولی آیا کسی که در برابر مردم خویش و افراد غیر مسلح کشته شود شهید است؟ آیا کشتن مردم خویش افتخار است؟ آیا آتش گشودن بر روی افراد غیر مسلح شجاعت است؟

مردم هم با دیدن این زخمی ها به جوش آمده و چند دستگاه خودرو را به آتش کشیدند، از جمله یک دستگاه رنوی شخصی، یک دستگاه مینی بوس یگان ویژه ی انتظامی، و یک دستگاه ماشین ویژه ی کارهای ساختمانی و همچنین بانک ملت شعبه ی آبرسان پس از آن مردم در مسیر برگشتی خود هر کس مسیر بازگشت خویش را از عابربانکها و شیشه های بانکها گرفته تا آسفالت خیابانها و کفپوش معابر ویران کردند، و همه ی این کارها عواقب دخالت بسیجیان بی سازمان بود این تظاهرات در انتها با پراکنده شدن و دخالت یگانهای نظامی و انتظامی به پایان رسید و عده ی قابل توجهی هم بازداشت شدند در روزهای بعد با اعزام نیروهای انتظامی و سپاهی از شهرهای دیگر از جمله کرمان و شیراز که بیشترشان پارس زبان بودند تبریز در اختناق شدیدی به سر می برد.

تا اینکه روز یکشنبه هشتم خرداد ، هفتم شهدای حرکت ملی رسید، و با هماهنگی های قبلی توسط گون آذ تی وی و اعلامیه هایی که در شهر پخش می شد، مردم بار دیگر در ساعت پنج و در همان مکان قبلی یعنی راسته بازار تبریز گرد آمدند، ولی این بار وضع بسیار وخیم تر از قبل بود و تمام بسیجیان اعم از جوجه بسیجی و و کره خر بسیجی و بسیجی کامل یا همان خربسیجی مسلح به باتون و کلاشینکف و چاقو و زنجیر بودند و مثل یک اراذل و اوباش واقعی و نه بدلی و منسوب شده در نقاط مختلف شهر عربده می کشیدند و بعضی هم سر و صورت خود را با چپیه پوشانده و سوار بر موتور در خیابانها ویراژ می دادند ولی با تمامی این سخت گیریها و خفقان و مانور قدرت و ایجاد رعب و وحشت باز هم جوانان غیور آذربایجان گرد آمده و برای لحظاتی هر چند اندک شعار دادند، و نشان دادند که آنها نه از مرگ می ترسند و نه از بسیجی و نه از طالبان و نه آخوند و غیره روزهای بعد هم تبریز ناآرام بود و جنبشهای مختلفی در شهر دیده میشد که از بزرگترین آنها میتوان به واقعه ی کوه عون بن علی اشاره کرد و یا به حوادث محله چهل متری.

اما پس از آرامش نسبی که به شهر دست داد مردم شاهد دستگیریهای گسترده در سطح شهر بودند، که با راپورت بسیجیان نه چندان محترم هر محله صورت میگرفت و تمامی دستگیرشدگان بلااستثنا شکنجه می شدند، و چندین مورد شهادت در زیر شکنجه هم به گوش رسید که یکی از جنازه ها در استخر کوچک شاه گولی تبریز رها شده بود.

· شعارهایی که در طول تظاهرات توسط مردم آذربایجان سر داده شدند

هارای، هارای من تورکم - دیلیم اؤلسه منده اؤللم.

منیم دیلیم دؤنن دییل – ایت دیلینه چؤنن دییل.

آند اولسون ستار خانا – تهران گرک اودلانا.

اؤلوم اولسون ، فاشیزمه.

اؤلوم اولسون ، آپارتایدا.

اؤلوم اولسون ، شئونیزمه.

سیاسی زیندانیه، آزادلیق، آزادلیق.

میلتچی زیندانیه، آزادلیق، آزادلیق.

روزنامه ی ایرانین ، قاپیسی گرک باغلانا.

آذربایجان میلتی – چکنمز بو ذیللتی.

آذربایجان اویاخدی – اؤز دیلینه دایاخدی.

بیز اؤلماغا حاضیروق – بابکین ائولادیییق.

یا آزادلیق یا اؤلوم.

آذربایجان بیر اولسون – مرکزی تبریز اولسون.

ستارخان ، باقیر خان جوانلارین اویاقدیر.

قیزیلدان اولسا قفسیم – آزادلیقا وار هوسیم.

آنا دیلده – مدرسه ، مدرسه.

فارس دیلی، ایت دیلی – یاشاسین تورک دیلی.

بیز فارسا باش ایمه ریخ.

یاشاسین ، آدربایجان.

بابک قالخ آیاغا – تورکه توهین اولوب.

حالا سئوال این است که چرا با وجود توهینی که بر علیه ملت تورک انجام گرفت هیچ عملی از سوی دولت در مقابل این عوامل صورت نگرفت؟

اگر نویسنده ی این متن یک مزدور بود و از آمریکا دلار گرفته بود چرا تا زمانی که مردم آذربایجان به خیابانها نریختند این مزدور آزادانه در خیابانهای تهران ول میگشت؟

آیا این رژیم مستبد با یک مزدور این چنین رفتار میکند؟

آیا اگر مردم تظاهرات نمی کردند دولت در مقابل این حادثه بی خیال میماند؟

بر فرض که این عمل از سوی یک شخص صورت گرفته بود، آیا نظر خواهی سازمان صدا و سیما که در سالهای گذشته صورت گرفته بود نیز توسط یک شخص صورت گرفته بود؟

· اسامی و عکس شهدای قیام خردادماه مردم آذربایجان

· شهدای قیام چهارم خردادماه شهر سولدوز

این افراد در تیر اندازی نیروهای سپاهی و انتظامی سولدوز (نقده) ؛ در مورخه ی 4/3/85 که با فرماندهی مستقیم سرهنگ محبی نیا (برادر نماینده ی مردم تکاب در مجلس) ؛ به شهادت رسیده اند.

شهید عسگر قاسمی

شهید همت اسم زاده

شهید حسین فتحی پور

شهید محمد علی جنت نیا

شهید توحید آذریون

· شهدای قیام یکم خردادماه شهر تبریز

شهید بهزاد صبوحی نژاد

ساکن کوی پرواز تبریز ،که بر اثر شدت شکنجه و ضربات به شهادت رسید. پیکر بی جان وی در مورخه ی 3/3/85 در حالیکه بر دستهای وی اثر دستبند و در جای جای بدنش اثر شکنجه نمایان بود ، از استخر ائل گؤلی تبریز پیدا شد ، نامبرده از فعالان شناخته شده یحرکت ملی آذربایجان در محله ی پرواز بوده است.

شهید رضا میر آقا پور درویش