( bu məqaləni Zəncanlı milli hərəkətçilərə, özəlliklə ağır şkəncələrə dözərək milli qeyrət və şərafətlərini qoruyan Zəncanlı siyasi zindanler , Leyla xanım, Səid bəy, Cəlil bəy, Behruz bəy və Əlirza bəyə təqdim edirəm. Sözlərindən saçılan ışıqlar dünyanın tanınmış filəsuflarına  bənziyən, yazıları zindanbanlarının üzünü qaraldan, hərəkətləri isə Türk tarixinin bütün yenilməzliklərinin göstərcəsi olan milli qəhrəmanımız Abbas bəy Leysanlını son nəfəsimə qədər unutmamaq ən böyük şərəfdir)

Bizim dil ,

Iki gün öncə dəyərli dostum , böyük alim , Türkçü Türkolog, yazar- qoşar  sayın Suleyman oğlu bəy ilə telefon danışıqlarımızda bu sözləri eşitdim. O dediki  ”Türkcə deniz deyil bir oqyanusdur, içinə girdikcə əzəməti qarşısında əyilərək boğuluram, bizə olan haqsızlıqlar və dilimizə qıyılmış yalançı iftira və təhriflər məni lap dəlirtir”. 

Azərbaycan Türkcəsinin gəlişməsində, inkişaf etməsində, daha doğrusu düzgün tanıtılmasında başda Suleyman oğlu bəy, Güntay Gəncalp bəy olmaqla bu yolun dəvamçısı olan bütün gənclərimizin əllərini sıxaraq bağrıma basıb anlından öpürəm.

Özəlliklə daxildə böyük fədakarlıqla çalışan gənclərimizin modern millətçi qavramı ilə milli müdafiə yolunda gördükləri böyük işlər artıq öz nəticəsini vermişdir.

Farsçılıq siyasənin 100 illik fəaliyətində bizə olan hücumların başında Azərbaycan Türkcəsinin çürüdülüp əritilməsi durduğu kimsəyə sır deyil. Əsasən bir millətin varlığı, sadəcə onun dilinin varlığı ilə qorunacağında şübhə yoxdur. Başqa sözlə bəlli bir coğrafiya, toprağa və geçmişə dayanmıyan bir millət olamadığı kimi dilsiz bir millet heç olamaz, qınıda boğular.  Bütün bunları nəzərə alaraq Azərbaycan Türkcəsinin Güney Azərbaycanda azad olacağı barədə son zamanlar yayılan xəbərləri ancaq aldatıcı bir qandırma kimi yorumlamaq gərəkir. Azərbaycan milli hərəkatı böyüdükcə, şovinist quvvələrin hiləgıranə siyasətləri və çeşitli örtüyə bürünərək düz yolundan caydırmaq istədikləri aydındır. Bunun  üçün güvən dəliklərinin açılacağı da tanınmış bir azdırma körpüsüdür. Onun üçündür ki, bugün dil haqqında ağıllı siyasətçilərin qaldırdığı istək       ” anadilimizin Azərbaycanın tarixi topraqlarında dövlət dili olması” mərhələsinə gəlmişdir. Çünki , bir dilin qorunması üçün onun iqtisadi roluda inkar edilməzdir, sırf ona görədir ki, yuxarıdakı istək yüksək dərəcəli bir anlayış daşımaqdadır.

Türkcəmizin dərinliyi, gözəlliyi, tayı görünməmiş yüksək səviyədə dil qaydalarına                     ( gramatika) yiyələnməsi, matematiksal hörüyü və özəlliklə səs uyuşum qaydası açıqlandıqca millət özünə qayıdır, düşmən isə özünü itirir. Fars şovinizminin bütün qolları qollarını ona görə çırmalyayıb, dilimizin və tariximizin əleyhinə iftra dolu yazılar - yalanlar uydururki, o ölkədə Azərbaycan Türkcəsinin qarşısında dizə çökməkdədir. Dövlətimiz, televizyonumuz, məktəbimiz, dərsliyimiz, maddi imkanımız olmadığı halda son 20 ildə sadəcə ürəkləri Azərbaycan eşqi ilə çırpınan millət fədailərinin kökümüzü axdarışı, dilimizi öyrənişi və başqa yabançı dillərlə müqayisəsi güclü bir bomba kimi patlamışdır. İş oraya gəlib çatıbki, iş yerlərində Türkcə yazmağa yasaq qoyulur, ana dili gününü qutluyanlara ağır cəzalar verilir, milli ruhanilərimizin müqəddəs paltarı soyundurulur və milli qəhrəmanlarımız Yəzdə sürgün edilir. Azərbaycan Türk millətinin qolundakı bu zəncirləri açmağa çalışan cavanlarımızı hətta qolları kələfcəli, ayaqları buxovlu olsada

Azərbaycan zindanlarında saxlamaqdan qorxurlar və tük tökürlər. Bu isə Türk millətinin əzəməti qarşısında əyilməkdən başqa bir ifadə daşımaz. Məclis başqanı Həddadi Adil- in Əllamə Təbatəbai biliyurdundakı Azərbaycanlı öyrəncilərin dil haqqındakı sorgusu  qarşısında kırıxaraq çaş-baş qalması verdiyi cavabın isə gülünc olması bu iddeanin başqa bir sübutudur.

22000 etgənə  ( feilə ) sahib olan Türkcəmizin qarşısında sadəcə 300 feili olan bir dil ancaq qılıncını üstdən bağlamalıdır. 40- dan yuxarı siqəsi olan Türkcəmizin qarşısında 12 siqəsi olan bir köksüz ancaq qara yaxmalıdır. 14 – dən artıq  geçmiş zamanı olan bir dil qarşısında sadəcə 3 formalı və adi geçmişi olan dil ancaq öz yuvasında yaşmalıdır.

Dünya alimləri və Tükologlarının etiraf etdiyi, öyündüyü və hətta bu genişlikdə bir oqyanusun təməl qaydalarının uzaq geçmişdə necə yaranmasında gic qaldıqları bir zəmanədə farsçılıq siyasəti güdənlərin çabalaması əlbətdəki sonuc vermiyəcəkdir.

”Gətitdirdim” sözünün qarşısında nə tapacaqlar ki məntiqi davranışa boyun əysinlər, ancaq ”qaçırtdım” sözünün anlamını anlamadıqlarına görə qaçarlar, yetərki ”sən titrə və özünə gəl”.

Bugün Fars şovinizmi bir dar boğazdan geçir və qurtulacağıda yoxdur. Milli varlığımızın başında gələn ana dilimizin daha dərindən tanıtılması Türk dirçəlişinin ən dərin qaynaqlarındandır. Əmir Əli Şirnəvai- nin ” mühakimətül lüqəteyni ” 600 il öncə Çağatay Türkcəsi ilə Farscanı müqayisə edərək Türk dilinin üstünlüyünü o zamankı verilərə görə sübut etmişdirsə bugünkü alimlərimizin boynuna daha ağır yük düşməkdədir. Bugün kampioter yardımı ilə matris rəyazi sisteminə dayanan türkcə sözcüklər ( hərflər) kombinasyonundan yaranan yarım milyon sözün qarşısında heç bir məna daşımıyan heç bir gramatik qaydalara söykənmiyən ” rayanə” Goftman” və buna bənzər bənzərsizliklərə ancaq ağız büzülər.

Bir tək ” gətirməmişimiş ” sözü ilə üç zamanın yeddi formasında, dörd adam arasındakı müsbət və mənfi ilişgini dəqiqliyi ilə göstərən  bir əzəmətin qarşısında ancaq əyilmək gərəkir. Çünkü sənin və mənim bu sözdən anladığım məfhumu 10 cümlədə dahi anladabilməzlər.

Geçən günlər qeyrətli bir gəncimizin yazdığı ” gec olmadan dilimizə sahib çıxaq” adı altındakı bir yazı mənidə bu fikrə saldı ki, bu haqda bəzi düşüncələri ortaya atam.

Söz dağarcığımızı gənişləndirərək ana dilimizdə yazıb- oxumaq, uşaqlarımıza ana dilimizi öğrətmək bugün dilimizə sahib çıxmaq üçün əlimizdən gələn işlərdən sayılır. Bunun yanında Azərbaycan Türkcəsinə başqa ad taxanlar qarşısında dirənmək başlıca görəvlərimizdən sayılmalıdır. Azərbaycanca, Azericə, Azərbycan dili kimi uydurmalar ancaq anti - Türk, anti – Azərbaycan quvvələrin dəyirmanına su tökməkdir. 1995 vəya    96-də Bakıda dilimizin ad qoymasında Ərmənistan mətbuatında gedən irgənç yazıları yaddan çıxarmıyaq. Onlar yazırdılar ” hələ dillərinin adını bilmiyən Azərbaycanlılar özlərini necə millət sayabilərlər”. Doğrudur ki, Elçi bəyin inqilabi davranışı ilə dövlət dilimizin ” Türk ” dili yasasının deyişdirilib ” Azərbaycan dilinə ” çevrilməsi milli varlığımıza bir zərbə kimi dəyərləndirilir. Ancaq Azərbaycan Türk millətinin yeni nəsli özəlliklə Güney Azərbaycanda ” haray mən Türkəm ” diyərək volkan kimi fışqıran gənclərimiz, tariximizi gözəl yazdıqları kimi Azərbaycan Türkcəsinidə yetərincə qoruyacaqdır.

Böyük Rəsuloğlu  10.03.2008