AZƏRBAYCANLI
HÜQUQ MÜDAFİƏÇİSİ, ÖYRƏNCİ
VƏ
JURNALİST
RİZA DAĞİSTANİ HAQQINDA ULUSLAR ARASI ƏFV
TEŞKİLATININ BƏYANATI
PUBLIC AI Index: MDE 13/040/2008
6
Mart 2008
İşgəncə
ehtimalı
Riza Dağistani, 27, Azərbaycan hüquq müdafiəçisi,
Öyrənci,
Jurnalist
Azərbaycanlı
hüquq müdafiəçisi
Riza Dağistani, 2008 fevralın 21-də Urmiyə'dəki evində tutulub. Onun evi axtarılıb və
bilgisayar, CD'lər,
yazılar və
kitablarını, nəşriyesinin
çap
materialları
ilə
birlikdə
müsadire edibler. Onun işgəncə təhlükəsi altında
olduğu bildirilir.
O
həbs
edildikdən
bir gün sonra evlərinə
telfon açaraq, Urmiyə'də
İttilaat (təhlükesizlik)
həbsxanasında
saxlanıldığını bildirib. Ehtimalən onu məlumat verməyə məcbur etmək üçün işgəncə ediblər, Buna görə ki təhlükəsizlik quvvələri fevralın 26-da ikinci dəfə
olaraq evlerinə
gedib və
başqa kitab və
yazılar tapıblar. Riza Dağistani vəkil ile görüşə bilmir. Onun dindar ailəsinə Riza'nın Peyğəmbərə ihanət etdiyini deyiblər.
Bu günahlandırmanın nədəni
bəlli
deyil, ancaq ailəsi
tərəfindən
dəstəklənməməsi
üçün irəli
sürüldüyü muhtəməldir.
Uluslar arası əfv
təşkilati
onun vicdan məhbusu olduğuna və təkcə İran Azərbaycan'lılarının dinc fəaliyetleri
üçün həbs
edildiyinə
inanır.
Onun
ailəsi
fevralın 25-də
onu görməyə
çaba göstersəler
də,
onlara izin verilməyib.
Onlara Riza Dağistani'nin 10 mart'a qədər kimsəyle görüşmə haqqı olmadığını bildiriblər.
Riza
Dağistani, Azərbaycan Türkcəsi və Farsca'da nəşr edilən Çənlibel
öyrənci
dərgisinin
baş yazarı olub və neçə başqa nəşriyede də yazmışdır. Nəğədə
şehrində
dəfəlercə
Azerbaycan Türkcəsi
kurslarını qurmaq və qərbi
Azərbaycan
əyalətində
ana dili münasibəti
ilə
bağlı dinc etirazlara hazırlanmaq kimi, fəaliyətləri olmuşdur.
O
Urmu Azərbaycan
Seəsi
adında bir seçim kampanya qrupu komitəsinin üyəsi idi və onlar Urmiyə şəhərinden 14 Mart məclis seçimlərinə aday olan neçə şəxsi dəstəkləyirdilər. Bütün bu adayların rədd
edildikdən
sonra, Urmu Azərbaycan Səsi dəstəklədiyi adayların ədalətsiz və qeyri demokratik rədd
edilmələrinə
etiraz olaraq açıq müraciət yayınladı. Uluslar arası əfv təşkilatı onun həbsinin bəzi və ya bütün dinc fəaliyətleri ilə əlaqəli olduğuna inanır.
Arxa
Plan Bilgilendirmesi:
İran
Azərbaycanlıları
Türkcə
danışırlar və
çoxu şiə
müsəlmandırlar.
Onlar İran'ın ən böyük azlığı və İran'ın quzey və quzey batısı, və başkənd Tehran'da yaşayırlar. İran Azərbaycanlıların
çoxu mədəni
və
dil haqları istəyi
ve Azərbaycan
Türkcəsində
təhsil
haqqı bu tələblərin
içindədir.
İran ana yasasının 15-ci maddəsi Fars dilini rəsmi və idarə dili olaraq qəbul edib, ayrıca başqa dillerin də
basın və
təlim
tərbiyədə
azad olduğunu deyir.
Bir
kiçik azlıq Azərbaycanın İrandan ayrılıb və Azərbaycan cumhuriyətinə (Quzey Azərbaycan) qovuşmasını istəməkdədirlər.
Son illərdə
İran höküməti
azlıqlara daha çox şübhə ilə
baxmaqdadır. Bu azlıqların çoxu sınırlarda yaşayır
və İran höküməti onların Amerika və
İngilistan kimi yabancı dövlətlər
tərəfindən
təhrik
olduqlarını iddia edir. Öz dil və kültür haqlarını müdafiə
edən
Azərbaycanlılar
sürəkli
milli güvənlik
əleyhinə
fəlaiyət
və
ya Pan Türkizm kimi ittihamlarla günahlandırılırlar.
İngilizcə:
PUBLIC AI Index: MDE
13/040/2008
6 March 2008
UA 58/08 Fear of Torture
IRAN Reza Daghestani (m), aged 27, Azerbaijani rights activist, student,
journalist
Azerbaijani rights activist Reza Daghestani was arrested on 21 February 2008 at
his family's house in the city of Oroumiye. His house was searched and his
computer, CDs, papers and books were confiscated, along with printouts of his
newsletters. He is in danger of torture.
He called his family the following day to tell them he was being held in a
detention centre belonging to the Ministry of Intelligence in Oroumiye. He may
have been tortured to force him to provide information, as security forces
searched his house a second time on 26 February and appeared to know where to
find other papers and books. Reza Daghestani has had no access to a lawyer. His
family, who are very religious, have been told he is accused of defamation of
the Prophet. It is not clear what this accusation relates to, and there are
fears that his family may have been told this so that they would withdraw their
support for him. Amnesty International believes he is a prisoner of conscience
held solely on account of his peaceful activities on behalf of Iranian
Azerbaijanis.
His family tried to visit him on 25 February, but were not allowed. They have
been told that Reza Daghestani will not be allowed to receive visits until at
least 10 March.
Reza Daghestani is the editor of a student newsletter, Chamlibel, published in
both Azerbaijani Turkic and Persian and he has written for several other
publications. His other activities have included starting a series of
Azerbaijani Turkic classes in the town of Naghadeh and establishing groups to
organize peaceful demonstrations in the province of West Azerbaijan in
connection with International Mother Tongue Day, 21 February.
He was a member of the committee of a campaign group called Urmu Azerbaijan Sesi,
which actively supported several would-be candidates from Oroumiye who all were
disqualified from standing for the Majles (parliament) elections to be held on
14 March. Urmu Azerbaijan Sesi issued a public statement objecting to the
unfair and undemocratic disqualification of its candidates. Amnesty
International believes his arrest is connected to some or all of these peaceful
activities.
BACKGROUND INFORMATION
Iranian Azerbaijanis speak a Turkic language and are mainly Shi'a Muslims. The
largest minority in Iran, they live mainly in the north and north-west of the
country, and in the capital, Tehran. Many Iranian Azerbaijanis demand greater
cultural and linguistic rights, including implementation of their constitutional
right to education in Azerbaijani Turkic. Article 15 of Iran's Constitution
states that Persian is the official language of Iran and that official
documents, correspondence and texts, as well as textbooks, must be in this
language and script. It adds that the use of regional and tribal languages
in the press and mass media, as well as for teaching of their literature in
schools, is allowed in addition to Persian.
A small minority want Iranian Azerbaijani provinces to break away from Iran and
join with the Republic of Azerbaijan. In recent years the authorities have grown
increasingly suspicious of Iran's minority communities, many of which are
situated in border areas, and have accused foreign powers such as the US and UK
of stirring unrest among them. Those who seek to promote Azerbaijani cultural
identity and linguistic rights are often charged with vaguely worded offences
such as "acting against state security by promoting pan-Turkism".
RECOMMENDED ACTION: Please send appeals to arrive as quickly as possible, in
English, French, Arabic, Persian or your own language:
- calling on the authorities to release Reza Daghestani immediately and
unconditionally, as Amnesty International believes he is a prisoner of
conscience, held solely on account of his peaceful activities on behalf of the
Iranian Azerbaijani community
- seeking assurances that Reza Daghestani is not being tortured;
- urging the authorities to allow Reza Daghestani immediate and regular access
to his family and a lawyer of his choice, and to any medical treatment he may
require;
- reminding the authorities that the use of confessions extracted under duress
is prohibited by Article 38 of the constitution of Iran.
APPEALS TO:
Leader of the Islamic Republic
His Excellency Ayatollah Sayed 'Ali Khamenei, The Office of the Supreme Leader
Islamic Republic Street - Shahid Keshvar Doust Street
Tehran, Islamic Republic of Iran
Email: info@leader.ir
Salutation: Your Excellency
Minister of Intelligence
Gholam Hossein Mohseni Ejeie
Ministry of Intelligence, Second Negarestan Street, Pasdaran Avenue, Tehran,
Islamic Republic of Iran
Salutation: Your Excellency
Head of the Judiciary
Ayatollah Mahmoud Hashemi Shahroudi
Ministry of Justice, Ministry of Justice Building, Panzdah-Khordad Square,
Tehran, Islamic Republic of Iran
Fax: +98 21 3390 4986 (please keep trying)
Email: info@dadgostary-tehran.ir (In the subject line write: FAO Ayatollah
Shahroudi)
Salutation: Your Excellency
COPIES TO:
President
His Excellency Mahmoud Ahmadinejad
The Presidency, Palestine Avenue, Azerbaijan Intersection, Tehran, Islamic
Republic of Iran
Email: dr-ahmadinejad@president.ir
via website: www.president.ir/email
Salutation: Your Excellency
Speaker of Parliament
His Excellency Gholamali Haddad Adel
Majles-e Shoura-ye Eslami, Baharestan Square, Tehran, Islamic Republic of Iran
Fax: +98 21 3355 6408
Email: hadadadel@majlis.ir
Salutation: Your Excellency
and to diplomatic representatives of Iran accredited to your country.
PLEASE SEND APPEALS IMMEDIATELY. Check with the International Secretariat,
or your section office, if sending appeals after 17 April 2008