Azerbaycan ishgal edildi. 80-ci illerin sonlari,
meydanlara cixdiq, AZADLIQ! deyibde hayqirdiq. Xelil Rza Ulu Turk " Qalx
ayaga Azerbaycan! Ya azad ol, ya tamam yan Azerbaycan!" dediyinde, sanki
Azerbaycanin tamam "yanacagini" hiss edirdi. Xalqin qarshisinda cox
sayda lider dururdu. Kimisi "MOSKVA-ya", kimisi "AMERIKA-ya"
soykenirdi, soykenecek axtarmayanlarida vardi.
Meydanlardan
secilib cixdi qehreman ovladlar. Inandiqlari "liderlerin" arxasinca
addimladilar veten esgeri kimi. 20 yanvar 1990 cox sayda veten sever SHEHID-lik
zirfesini feth etdi o gun. Qurur duyduq Shehidlerimizle. Bakida siyasi movqe
davasi getdiyi zaman, vetenperverler Qarabagda agir doyushlere girir, her gun
onlarca qehreman dunyasini deyishir, bir o qeder cengaver fiziki saglamligini
itirirdi.
Vezirov qoz
ekdi. Qoz hele ciceklememish muxalifet dash atib bu qozu yigmaq sevdasina dushdu.
Qoz agaci qurudu, meshelerimiz kesilmeye, agaclarimiz peclerde yandirilmaga
bashladi. Odlar yurdu Azerbaycan alova burunmushdu, memleketimiz qan qoxuyurdu,
acliq illeri gelirdi qarshidan. Mutellibov ac olmasada, xalqin ac oldugunu
bilirdi. O cox heyacanli idi, ekdiyi "turp" sonraki illerde cox pis
iylenecekdi. "Heyacan! heyecan! heyecan!" deyib rahat kreslosunu qoyub
getdi, getdi ki, birde qayida bilsin. Ikinci qayidishin omru ise cox qisa oldu.
Erazilerimiz Rus ordusunun
desteyi ile, ermeni silahli birleshmelri terefinden isgal edilirdi. Qatir Memmed
heyatinda boyuk itgi vermishdi. Oglu Canpolad shehid atasi adini bexsh etmishdi
Yaqub kishiye. Xocali insanlarimizi sanki ruhen mehv etmishdi, hami qemgin, hami
qorxmaz olmushdu o zamanlar. Xocalida
yuzlerle insan qanina qeltan edilmish 613 nefer xususi qeddarliqla qetle
yetirlimshdi. Bakida geden "kreslo" davasi minlerle qardash
bacilarimizin qani bahasina basha gelirdi.
Xalq Cehbesi xalqin onlara olan umudlerini dogrultmali, qisa vaxt erzinde
erazi butovluyumuzu temin etmeli, esil AZADLIQ-in, DEMOKRATIYA-nin dadini
millete daddirmali idi. Qarabagin ishgaldan azad edilmesi ugrunda boyuk herbi
emeliyyatlara bashlanildi. Ordumuz Veng-de oturdugu zaman, Bakida qiyam oldu.
Aliyev ozuyle beraber, yeni belalar getirdi vetenimiz, xalqimiz ucun. Repressiya
dalgasi butun olkeni oz cengine aldi. Demokratik qurulush isteyen xalq,
cezalandirildi. Avtoritar rejim kimseye aman vermedi. Muxalifetciler bir-bir
xususi usullarla "sehneden" kenarlashdirildi, esgerlerin butun
haqqlari tapdandi. OMON cular dushmen qisminde qetle yetirildi, Cavadovlarla
yaxin munasibetde olan her kes xususi qeddarliqla cezalandirildi. Qarabag
qazileri oz haqqlarini teleb etmekden mehrum edildi.
Muxalifetin
qurdugu coxsayli "bloklar", qarshisina qoydugu hedefi bir kenara qoyub,
daxili cekishmelere ustunluk verdi. Illerdir rejimin esaretinden qurtulacagi
gunu gozleyen on minlerin muxalifete olan umudleri puc oldu. 1998 seckileri
SIDSUH terefinden baykot edildi, 2000 Parlament seckileri, qutudan rejim
mensublarinin cixmasi ile yadda qaldi. 2003 cu il, AZADLIQ meydani, onun
hesretini ceken elektorati qebul etsede, erazisinin qan susgunu oldugunu dunyaya
bir daha numayish etdirdi. Oz haqqlarini teleb eden demokratiya carcilari bu
meydanda silahla qarshilandi. Rejimin qeddarligini goren gencin gozu cixarildi
bu meydanda, hushunu itirene qeder doyulmush genclerden ibaret tepecik quruldu
bu meydanda. Bir gecede yuzlerle demokratiya ashiqi mehbese salindi, yuzlerle
insan oz memleketini terk edib, muhacirat heyati yashamaga mecbur oldu.
Muhacirat,
olume beraber bir yasham terzi. Ip insanlarin bogazindadir. Azerbaycana baxdigim
zaman, veteni dar agacina benzedirem, oturudugumuz qurbet sanki, ellerimizde
olan qandaldir. Qandali qirib Azerbaycana getmek isterdim. Orda meni ne gozleyir?,
dar agaci teb'i. Yuzlerce muhacir Azerbaycani bir daha gormek umudu ile,
yashayir. Azerbaycanin bir gun rejimin esaretinden qurtulacagi gunu
sebirsizlikle gozleyirik, Bakida bash veren siyasi oyunlara bigane qalmiriq,
siyasi "desteyimizi" esirgemirik. Bacardigimiz qezetlerde cixishlar
etmek, beyanatlar yaymaq, beynelxalq teshkilatlara muracietler gondermekdir.
Qarshiliginda qurbetdede hedef secilir, tezyiqlerle qarshilashiriq. Defelerle
elektoran poct qutuma "iktidari" tengid etmekden cekinmeyimi teleb
eden mektublar gelib. Bakiya qayidacagimiz gun mutleq cezalandirilacagimizi
ifade edibler rushvet ve korrupsiyaya bulashmish rejimin el calanlari.
Yashadigim olkede bele heyati tehlukeyle qarshilashdigimi bildirmishem Isvec
polisine. Mahir Cavadov teqib olunur Avstryada, 3 ay erzinde 4 soydashimizdan
shikayet gelir Fuad Humbetov adli Belcikadaki rejim temsilcisinden. Azerbaycani
ishgal edibler, yashamaq, olmemek ucun dunyaya sepelenmishik, burdada rahatliq
vermirler. Hemreylik gununu birge qeyd etmek isteyirik her il, teyyin etdiyimiz
gunde saatda eyni adla ikinci "tedbiri" teshkil edirler. 20 yanvar
gunu SHehidlerimizin ruhunu shad etmek ucun, bir araya gelib qan yaddashimizi
xatirlayib, xatirladiriq biri birimize qurbetde, geceni AZTV, LIDER "gosterir.
Bu gun filan olkede 20 yanvar anim gunu hemvetenlerimiz Haydar Aliyevin
qehremanliqlarindan danishiblar teshkil etdikleri matem merasiminde".
Xocali acisini unutmuruq, her il toplashib bu gunu aci xatirelerimizle yada
salir, muxtelif teshkilatlara heqiqetleri ozunde eks etdiren senedler hazirlayib
gonderirik. 2006 fevralinda Stockholmda Xocali mitinqini teshkil etmishdik. Gece
LIDER TV den xeberler proqramina baxdigim zaman, mitinqin teshkilatciligina hec
bir aidiyyati olmayan, birisi mitinqciler "Ilham Alyev siyasetini
destekleyir" kimi musahibesi qara olan qanimi, dash kimi qatilashdirdi. Bu
rejim qan uzerinden iktidara gelib, qanimizi tokerek "yerini" qoruyur.
2008 "Prezident seckileri" ili. Oten illerde mubarize aparmish,
xalqin etibarini qazanmish muxalifet liderleri, bu il hec vaxt olmadigi qeder
zeif, etibardan dushmush simalar goruntusundedirler. "Seckilere"
qatilmaq ucun, men deyerdim ki, son defe toparlanacaq hazirki, muxalifet
partiyalari. Bu "seckiler" Azerbaycanda hec neyi deysihmeyecek, kohne
hamam-kohne tas!. Teb'i men cox isterdim ki, kimliyinden asili olmayaraq, bu gun
ki, muxalif liderlerden biri, oz cevresi belkede birleshmish muxalifetin vahid
namizedi kimi hakimiyyete gelsin. Ancaq tessuf edirem ki, bu menim dushuncemce
olmayacaq.
Son illerde one cixmaq isteyen genclerin sayi kifayet qeder cox oldu.
Yaziqlar olsun ki, Azerbaycan gencliyinden rejim mensublari qorxdugu qederde,
muxalifet cekinir. Rejim gencliyin mubariz ehval ruhiyyesini qirmaq ucun, onu
universitetlerden qovdu, divarlara narinci rengle
....... ET! shuarlari yazan gencleri ashagilamaq meqsediyle, paltarlarin
cirib ustlerine narinci boyayla tehqir edici ifadeler yazdi. Uzv oldugu
partiyalarda rehberlikde temsil olunmaq niyyetine dushen genclere hec bir onem
verilmedi. Genclik elan edir! 2008 hakimiyyete gelmek ucun, butun muxalifet
liderlerine son shans ilidir. Bu il siyasi deyishiklik olmayacagi teqdirde,
hazir ki, siyasetciler oz karyeralarinin uzerlerinden carpaz vari xett
cekeceklerini gozel bilirler.
Azerbaycanda
siyasi deyishikliyin olmasini, hamidan cox biz siyasi muhacirler isteyirik.
Vetene hesretik,Azerbaycana donmek en boyuk arzumuzdur. Tessufler olsun done
bilmirik. Burdan pafos dolu cox soz deye bilerik. Men sozumu gencliye deyirem,
uzaqda oturub gosterish vermek kimi cixmasin. Yixarida .......ET! shuari sona
qeder yazilmadi, heyata kecirilmedi. Bu shuari tam yaz, heyata kecirt INQILAB
ET!.
Mensur
Cesuroglu
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
FRANSIZ SHERABI
Fransalilar
oz sherablari ile oyunurler. Okuzgozu uzumden cekilmish qirmizi sherablari,
dunyada meshurdur. Her bir Fransiz oz mehsulunun qiymetini cox gozel bilir. Bu
yaxinlarda Fransiz metbexi adli bir restoranda olduq qonaqlarimizla. Qonaqlardan
biri qirmizi sherab iceceyini bildirdi. Sherabin qiymetine baxinca, dodaqlarim
sherabla islanibmish kimi "buzuldu". Shushesi 850 Isvec kroneri, yeni
texminen 85 ero. Yerin melum ay "AGDAM", ucuz ve keyfiyyetli.
Ushaqliqda
evimizde daim sherab olardi, hemde "konistirlerle". Agdam sherab
zavodunda istehsal olunan meshur "AGDAM" caxiri, neinki Azerbaycanin,
hetda butun CCCP alkoqolistlerinin ciblerine uygun qiymete, hemde keyfiyyetli
icki sayilirdi. Ehh! Indi ne o torpaq var, nede ki sherab zavodu.
Uzun sozun
qisasi, bir qeder fikirleshdikden sonra, bu sherabdan sifarish etdik. Coxdan idi
icki icmirdim, odenilen mebleg ickiye meylimi artirdi, dedim bir dadina baxim.
Dostlar adi su sifarish etdiler. Isvec suyu goz yashi kimi duru, dag buzu kimi
soyuq. Icki xeyallara daldirdi meni, " bu su cox dadlidir, sheffafdir.
Isvecli hekimle qizdirmasi olan adamlara su icmeyi meslehet gorur". Bu
fikirlerle Azerbaycanda soyuqladigim, heraretimin artdigi anlarda icdiyim
dermanlari xatirladim. "Elbetde ceyranbatandan evlere qeder axan su cox
bulaniqdir, Isvec sulariyla muqayise etmek olmaz". Tez ozumu silkeleyib
Qarabagdaki, Isa bulagin, Tursh suyu, Damci bulagi ve s. goz onunde canlandirdim.
Restorandan
cixib dostlarin geceleyeceyi IRSHAD otele teref addimladiq. Otel binasi cox sade
idi, o qeder sade idi ki, 28 may yaxinligindaki Qarabag qostinsasi ilk baxishdan
daha yarashiqli gorsenir. Otelin qarshisinda iki qizin bir birine sarilmasi meni
xeyli uzdu. Cox fikire getdim. Axtarirdim ki, "goresen bizde bele bir
menzerenin shahidi olmaq olarmi? Elbetde olar! Avropa oteli yaxinliginda eyni
menzerenin shahidi olmaq olar."
Qonaqlari
yerbe-yer edib sheherde bir az gezmeye qerar verdim. Cayin kenarina geldim.
Burda bir qeder serxosh halda oten kecenleri yaxshica analiz etmek olar. "Su
sesi mene Xezeri xatirladir". Suya baxdim, anladim ki suyun dibi gorsenirse,
demeli Xezerden ferqlenir bura temizliyine gore. Yene fikirleshirem "axi
niye bizim denizimiz cox bulaniqdir? Yeqin neft "qicqirib" cixir suyun
uzune, Isvecin nefti ki, yoxdur. Ozume teskinlik verirem".
Neftimizi
fikirleshdiyim an yadima Zohrab adli bir dostumun bir defe neft cixaran borulari
gosterib "onlar yenib qalxdiqca Resulll-Quliyevvv, Resulll-Quliyev,
Resulll-Quliyev deyir" zarafatla
deyib, gulduyunu xatirladim. Resul Quliyev deye deye, Zohrabin sesini ADP den
eshitdim axirda.
Haydar
Aliyev el uzunu, sabun yerine neftle yumaga adet etmishdi. Uzunde yapishib az az
axan nefti neye ise benzedirdim, "yadima dushdu! Fransiz caxirini bize
teqdim eden qarson, onun keyfiyyetinden danishib, deyirdi. "Sherabin
keyfiyyeti ondan bilinir ki, bardagdan suzduyun zaman alkagol bardagin
divarlarinda yapishib qalirsa, agir axirsa demeli keyfiyyetli mehsuldur. Yox
eyer su kimi axib gederse, demeli alkaqolu az, belkede saxta ickidir."
Neftimiz cox keyfiyyetlidir, buna kimse shubhe etmir. Bes goresen Fransizlarda
sherabla uzlerini yuyurlarmi? ... Fransizlar uzlerini sherabla yumurlarsada,
kucelerini shampunlu su ile yuyurlar. "Bizim kucelerin yuyuldugunun shahidi
olmushammi goresen? ... Xeyli meyyusam bu meselede. "Axi niye bizim
kucelerimiz bir defede olsun yuyulmayib?". Yuyulub, elbetde yuyulub! Hemde
ximikatdan hazirlanmish shampunla yox, Azerbaycani seven ovladlarin qanlariyla
yuyulub defelerle.
Cox
fikirleshdim o gun. Bir de icmeyim gerek. Avropalilar heftede bir defe icir,
deyir-gulur-shenlenir. Bizim derdimiz cox boyukdur. Qarabag, Zengezur, Borcali,
Tebriz, Derbend ve s. Biz derdimizi cekek, sherabi Fransizlar ceksin. Onsuzda
Fransiz xalqi keyf ucun yaranib bizden ferqli olaraq.
Mensur Cesuroglu