Şimali Azərbaycanda nəşr olunan "Paritet" qəzetinin Babək bəy Azəri ilə müsahibəsi

 ”Mən Vətəndən ayrılsam da, Vətən məndən ayrılmadı”

Babək Azəri:”Biz Avropada mühacirlərin birinci nəsli sayılırıq və özümüzü yeni cəmiyyətdə inteqrasiya etmədə ciddi problemlərimiz var”

Onu müxtəlif KİV-lərdə çıxan yazıları vasitısi ilə tanımışam. Belə demək mümkünsə bu tanışlıq qiyabi-virtual olub. Yazılarında maraqlı şəxs təsiri bağışladığından daha yaxından tanış olmaq qərarına gəldik . Amma yaxın təmas da virtual oldu, eleltron poçt vasitəsilə. Onu da deyim ki, Babək Azəri özü də virtual məkan üzrə mütəxəssisdir. Bir müddət İsveçdə ”Eriksson” şirkətində çalışıb.

-Mən təqribən 22 ildir İsveçdə yaşayıram. Bir neçə il bundan qabaq İsveç vətəndaşı olmuşam.  İranda 16 il fars dilində təhsil alıb və Tehranda hüquq fakültəsini bitirmişəm. Siyasi səbəblərə görə İranı tərk etməli olmuşam. İsveçdə bir neçə səbəbə görə hüquqşünas kimi çalışmaq məni maraqlandırmayıb. Birinci səbəb bundan ibarətdir ki,  hüquq normaları İranda və İsveçdə çox fərqlidirlər. İranda aldığım hüquq təhsilindən yalnız bir balaca hissəsi burda qəbul olunur. Elə bu səbəbə görə yenidən uzun müddət oxuyub, hüquq təhsili almalı idim. Bundan da əlavə mən İsveçə gələndə fikrim Amerikaya və ya Kanadaya mühacirət etmək idi. Məndə bu qorxu var idi, əgər İsveçdə yenidən hüquq zəminində təhsil alsam, onda getmək istədiyim ölkələrdə faydalana bilməyim. Elə bu səbəblər bais oldu ki, hüququn yerinə texnika üzrə bir sənətə yiyələndim ki, dünyanın harasına getsəm, işləyə bilim. Çünki uşaqlıqdan elektronikaya çox maraqım var idi. İsveçdə bir il yarım elektronikayla bağlı təhsil alıb, sonra mobil telefonlar istehsal edən ”Eriksson” firmasında çalışdım. Elə bu firmanın tərəfindən bir il xüsusi kursda texnika sahəsində təhsil aldım.

  Əlbəttə, iki müxtəlif zəmində təhsil almağım mənə siyasi və diaspora fəaliyyətində çox yardımçı olub. Əgər hüquq zəminində təhsilim fikrimi formalşdırmada yardımçı olsa, texnika zəminində aldığım təhsil yardımçı olub yeni əlaqə texnikasından rahatcasına istifadə edib fikirlərimi yazı, səs və film formasinda yayam.

-Bəs soydaşlarımız orada dövlət işinə cəlb olunurlarmı?

- İsveçin də Avropanın başqa ölkələri kimi iqtisadiyyatı azad bazar əsasında idarə olur. Mən şəxsi təcrübəmin əsasında deyə bilərəm ki, çox zamanda xüsusi firmalarda çalışma gəlir və status baxımından dövlətə aid olan sahələrdən yaxşıdı.

 Əlbəttə, dövlət işinidə iki yerə bölməliyik : bir böyük hissəsi siyasi mahiyyət daşımır. Məktəblərdə, xəstəxanalarda, metroda və ya polis idarəsində çalışmaq,  dövlət işi sayılsa da, ancaq, iqtisadi mahiyyət daşıyır.Əgər dövlət işindən sizin məqsəd siyasi nüfuza malik olmadan ibarətdir, misal üçün, millət vəkili, bələdiyyədə idarə heyətinin üzvü, Xarici İşlər Nazirliyində siyasi vəzifədə çalışma və s. bu cür işlər bir siyasi təşkilatda üzv olma və seçkilərdə millətin dəsdəyin qazanma ilə ələ gəlir. Biz Avropada mühacirlərin birinci nəsli sayılırıq və özümüzü yeni cəmiyyətdə inteqrasiya etmədə ciddi problemlərimiz var. Çünki bura yuxarı yaşda gəlmişik . Hətta bəziləri uzun müddət burda yaşamalarına baxmayaraq,  bu ölkədə danışılan dili düz mənada öyrənib başa çıxmırlar.  Elə buna  xatir bəzi alimlərin  nəzərinə görə, mühacirlərin üçüncü nəsli, yəni mənim övladımın övladı əgər mühacirətdə yaşasa, özünü yeni cəaiyyətlə inteqrasiya edə bilər. Elə bəzi millətlərin, misal üçün yəhudi diasporunun çox siyasi və iqtisadi gücə malik olmasının səbəbi onların bir neçə nəsil mühacirətdə yaşaması səbəb  olub. Hər halda mən İsveçdə bəzi azərbaycanlıları tanıyıram ki, mühacirət idarəsində və ya bələdiyyədə, ya   da universitetdə çalışırlar.   

   Mən gələcəyə nikbin baxıram. Çünki xaricdə yaşayan azərbaycanlıların içində güclü formada təşkilatlanma prosesi gedir. Nəhayət ki, bu təşkilatlanma bizi siyasi və iqtisadi gücə malik edəcək və mühacirətdə olan güclü diaspor təşkilatı sayıla biləcəyik.

^{-Başqa ölkələrdə yaşayan diaspor  nümayəndələri ilə əlaqələriniz nə formadadır?}

-Diasporun fəaliyyətində informasiya vasitələri çox mühüm rol oynayırlar. Çünki diaspor təşkilatları bu vasitə ilə kütləylə əlaqə saxlayırlar.Mən  4 ilə yaxındı   ”azadtribun” saytının redaktoruyam. Bizim  əsl vəzifəmiz diaspor fəallarının fikirlərin və fəaliyyətlərin yaymaq olub. Elə bu səbəbə görə də, həqiqi dünyada olmasa da, virtual dünyada, xüsusən Avropada yaşayan diaspor fəallarıynan yaxın əlaqədə olmuşam. Misal üçün, Norveçdə yayılan ”Azərbaycanın səsi”, Almaniyada yerləşən ”Araz” radiosu ilə yaxın əlaqəm var. Stokholmda yayılan ”Haray” radiosunun veb saytı və studiyasının yaranmasında yaxından köməkliyim olub.  Başqa bir misal , İsveçin paytaxtı Stokholmda dekabrın 8 - də Güney Azərbaycanda milli hökumətin yaranmasının  il dönümü ilə əlaqədar təntənəli bir mərasim keçirildi. Bu tədbir ”Bütöv Azərbaycan” və o”Odlar yurdu” təşkilatları tərəfindən hazırlanmışdı. Mən bu iki təşkilatın sədrləri ilə yaxın əlaqədə olub, onların bildirişin yayıb, hətta tədbirdən film çəkib və tədbirin elə səhəri onu saytımızda  yerləşdirdim.

-Diasporumuzun hansısa Kütləvi Informasiya Vasitəsi  fəaliyyət göstərirmi?

 - Avropadakı təşkilatlara aid olan informasiya vasitələri əsasən dövri bülleten, radio verilişləri və internetdən ibarətdir. İsveçdə son illərdə bilgisayar və internet eynən radio və televiziya kimi demək olar ki, bütün evlərdə var. Bundan da əlavə, hər kəsə imkan var iş yerində, ya kitabxanada internet vasitəsi ilə müxtəlif zəminlərdə məlumat alsın. Elə bu səbəbə görə, bizim İsveçdə diaspor fəaliyyətimizdə   internet çox böyük  rol oynayır. Əlbəttə, virtual dünyada yayılan məlumat ancaq orada qalmır. Əslində həqiqi dünyanın məlumat bankı sayılır. Misal üçün, bizim xəbərimiz var ki, diasporanınun internetdə yaydığı məlumatdan Şimalıi Azərbaycan və Türkiyə mətbuatı faydalanıb və onun çox hissəsini nəşr edirlər. Güney Azərbaycanda bu məlumatların bəziləri CD - yə yazılıb millət içində yayılır. Hətta, diaspora təşkilatların internetdə başqa dillərdə yaydığı məlumatlar da bəzi xarici xəbər agentliklərinin məlumat mənbəyi olub.

-Xalqımızın əlamətdar günləri ilə bağlı tədbir keçiriləndə  soydaşlarımızın bir yerə toplanma həvəsi necədir.Yəni, diaspora həmrəyliyi varmı?

-Mənə icazə verin bu barədə fikrimi sizinlə çox açıq formada ortaya qoyum.Diaspora fəaliyyətində ancaq nikbin və ya ancaq bədbin  olmaq heç bir problemi həll etmir. Həqiqəti yaxşı və ya pis olmağından asılı olmayaraq görməliyik. Necə ki, pəncərəyə baxanda, ancaq şüşəni yox, onun üzərindəki ləkəni də görürük. Məşhur bir söz var, deyərlər xəstəliyin səbəbini tanımaq, əlacın yarısı sayılır. Özününz yaxşı bilirsiniz ki, Azərbaycanın milli günləri millətin hamısına aid olur. Elə bu səbəbə xatir, bu cür milli günlərlə əlaqədar tədbirin keçirilməsində hamımız iştirak etməliyik. Çox təəssüf ki, bəzi yurddaşlarımız hətta bu cür milli günlərə də ideoloji baxışları var. Misal üçün, bəzi sol təfəkkürlü soydaşlarımız Güney Azərbaycanda Milli Hökumətin yaranması ilə əlaqədar tədbirin oraq - çəkic rəmziylə və solçulara aid olan gün kimi keçirilməsin istəyirlər. Ya Güney azərilərinin içində istiqlalçı və ya federalçı təfəkkürlü fəallar var. İstiqlalçılar başda olmaqla tədbir keçirəndə bir də görürsən federalçılar ora gəlmirlər, əksinə federalçılar tədbiri təşkil edəndə bu dəfə istiqlalçılar ora getmirlər. Bundan da əlavə şimalı azərbaycanlıların içində müxalifət və iqtidar davası var. Müxalifət başda olanda iqtidar tərəfdarları ora getmirlər və ya əksinə.  Bəziləri də şəxsi mənfətlərin və mənsub olduğu təşkilatı hər nədən, hətta milli mənfətlərdən də üstün görürlər. Ən dəhşətlisi budur ki, bəzi vaxtlar bir milli günlə əlaqədar tədbir keçiriləndə ona qarşı bəzi bizim anlamaz soydaşlarımız təxribat aparırlar.    Qeyd etdiyim kimi xəstəliyin səbəbini tanıma əlacın yarısı sayılır. Müsbət hal budur ki, son zamanlarda diaspor fəalları içində kollektiv iş və onun qarşısında maneələri tanımaq aktual olub. Bu prosesin davam tapması bizim siyasi baxımdan yetkin olmağımıza və tədbirlərin təntənəli keçirilməsinə yardımçı olacaq. Elə götürək dekabrın 8 - də Stokholmda keçirilən Güney Azərbaycanda milli hökumətin yaranması ilə bağlı tədbirin keçirilməsi bir yaxşı və müsbət nümunədir. Bu tədbirdə fərqli fikirli insanlar ancaq şəhidlərin qanına sayqı nişan verib və milli Hhökumətin xatirəsini əziz tutmaq üçün birlikdə tədbir keçirdilər.

 -Azərbaycanlı tələbələr diaspora işində fəaldırlarmı?

-Bəli, İsveçdə tələbələr müəyyən qədər diaspora fəaliyyətlərində iştirak edirlər. Təqribən 2,6  il bundan əvvəl İsveçdə yaşayan  Gənc Azərbaycanlıların Federasiyası yarandı. Nərgiz Nidayi onun sədri seçildi. Buna xatırlatmanın çox fəxr yeri var ki, bu gənclər az zamanda çox dəyərli işlər görməyə müvəffəq oldular. Bunun da əsl səbəbi onların gənc və enerjili olması, İsveçə azyaşlı gəlmələri və ya burada anadan olmaları bais olub.  Onlar Azərbaycanlı mühacirlərin ikinci nəsli sayılırlar. İsveç dilində təmiz və ləhcəsiz danışırlar. İsveçlərin pisixologiyasın və yaşayış tərzin  yaxşı başa düşürlər.   Əlbəttə,bizlər bunların ata ...anaları sayılırıq və çox təəssüf ki, bizlərin içində ixtilaf olanda, gənc  fəalların üstündə də mənfi təsir buraxır. Hər halda mənim fikrimcə, bizim diaspor fəaliyyətində gənclər xüsusi diqqət mərkəzimizdə olmalıdır.

-Yəqin hərdən  Vətəndən sarı darıxan günlərininz olur. Belə olanda ürəyinizdəki  Vətən  nisgilini necə yox edirsiniz?

-Qürbətdə yaşayanlar Vətən həsrətin bu sözlə nişan verərlər :  "Mən Vətəndən ayrıldım, Vətən məndən ayrılmadı!" Bəlkə bizlərdə Vətən həsrətinin əsl səbəbi bundan ibarətdir ki, Vətənimiz gözəldir. Mən 2000 - ci ildə Bakıdan qayıdandan sonra iş yerimdə isveçlilərə  Xəzər axşamlarından danışdım. Orda gecələr dəniz kənarındakı canlı həyatdan, musiqi çalınması, rəqs,  insanların bir yerə yığışıb söhbət etməsi, yeyib -içməsi, gəmi gəzintisi və s. haqda təsvir yaratdım. Mənə diqqətlə qulaq asan isveçlilərdən biri dedi:  "Əgər belədirsə,sən qafanı üşütmüsən ki, Bakı yerinə, Stokholmda yaşayırsan".

  Qaldı sizin sualınıza konkret cavab --  mən bütün gün ərzində elə Vətən problemlərinin içindəyəm!