اوُلو
توركچو
يوسوف
آكچورانين
حياتي
و
ياراديجيليغينا
قيسا بير
باخيش
كؤچوره ن : ه.
ارسوي
يوُسوف
آكچوُرا ،
قازانين
ايتيل
ايرماغي قييي (ساحيل
) سيندا كي
شهرلريندن
بيري اوْلان
سيمبيرده
دوْغولموش
دور. دده سي (آتاسي
نين آتاسي)
سليمان
آكچورانين
قازانين
چئشيتلي شهر و
قصبه لرينده
چوخا
فابريكالاري
وارايدي.آتاسي
،بوُنلارين
سيمبير ،سويه
باشي و
لاهافكو دا
بوُلونان
اوچونو، ايرث
يوْلوايلا
صاحب
اوْلاراق
ايشلدن حسن بي
دي.« آكچورا (بي )»
عنواني
داشيما
حاققيني
قازانميش
كيريم لي بير
عايله دن
گلدييني
خاطيرلاريندا
بللي ائدير.آناسي
ايسه
،قازانين
يئنه كيريم دن
كؤچموش عايله
لريندن يوُنس
اوْف لارين
دري صنايعي و
چاي تيجارتي
ايله
اوُغراشان (
مشغول اولان )
اوْغوللاريندان
عبدالرشيدين
قيزي بي بي
فخري بانودور.
يوُسوف
آكچورانين
آتاسي حسن بي
كندي سي (اؤزو)
هله ايكي
ياشيندا ايكن
، قازانا
ياپديغي بير
ايش
سياحتيندن
دؤندويو
سيرادا قيزاق (سورتمه)
ايچينده قلب
سكته سيندن
اؤلموش ؛
آناسي ايسه ،
او آلتي
ياشينا
گلدييي
سيرالاردا
گئچيردييي
بير قيزاق
قازاسي
سوْنوجوندا
سينير (عصب)
خسته ليينه
ياخالانميشدي
. آتاسي نين 1876
توركيه – روُس
ساواشيندا
ايشلري
پوزولدوغوندان
اؤلوموندن
سونرا
اؤزلرينه
آلتيندان (قيزيل
دان )
قالخيماياجاق
قارماشيقليق
دا بير تاقيم
تيجاري يوكلر
ميراث
قالميشدي.
بوُنلار
و آناسي
راحاتسيزليغي
اوزوندن ،
يوسوفون
چوْجوق لوغو ،
اوْلدوقجا
ماجرالي
گئچميشدير.
آناسي نين هم
فابريكالاري
نين قارماشيق
ايشلريندن
اوُزاق
قالماق ايسته
مه سي وهمده
حكيم لرين
ايستي
ايقليملرده
تداوي يه گرك
گؤرمه لري
اوزوندن ،
اوشاقليق
دؤنه ميني
گئچيردييي
لئهوفكادان
آيريلاراق
اؤنجه
قافقازلار
قوزئي ينده كي
ستاوروپولا
،سونرادا
اودئسا
يولويلا ، 1883 ده
ايستانبولا
گلديلر.
اوْخويوب
يازمايي
لاهوفكا دا
اوْلدوغو
زامانلار
اؤيرنن
يوُسوف ،
ايستانبولدا
ماحمودپاشا
جامي (مسجيد)
يانيندا كي
يوسوف پاشا
ايلك
اوخولونا
گيرميش ، فقط
آناسي نين
تداوي ايچين
گئتدييي
بوُرسايا
اؤزونوده
آپارماسي و ده
ييشيك
سمتلرده
ائولره
داشينمالاري
اوزوندن ، بير
نئچه دفعه
اوْخول ده
ييشديرمك
زوْروندا
قالميشدير.
ايلك
اؤيرنيميني ،
قرآني دا ختم
ائتدييي
ديوان
يولوندا كي
قاراحافيظ
ايلك
اوخولوندا
تاماملايان
يوسوفو
عسكرلييه
كيچيك ياشدان
اعتيبارن
دوُيدوغو
ايلگي و مراكي
ديقته
آلاراق، قوجا
مصطفي پاشا
عسكري رشديه
سينه
يازديرديلار.
آناسي نين بو
سيرالاردا
ائولندييي
داغيستانلي
سئيد علي بي
كيچيك يوسوفا
بؤيوك ايلگي و
ياخينليق
گؤستردي.
رشديه يه 1903
ايللرينده
گيرن يوسوف ،
بورادا اوچ
ايل
اوخودوقدان
سونرا ،بابا
يوُردونداكي
عايله
ماللاري نين
تصفيه سي مقصد
ايله آناسي
ايله
بيرليكده
قازانا گئتمك
زوروندا
قالديقدان ،
تحصيلينه بير
سوره آرا
وئرمك
زوروندا
قالدي . آنجاق
،بوسياحتي
سيراسيندا
شئيخ شاميل ين
اوغلو ،
قازانين
اونلو
خوجالارين
دان (اوستادلاريندان
) زاهيد شاميل
دن
فيرانسيزجا
اؤيرندي.
آيريجا ،
روسجا درسلري
آلدي. قازان
سياحتي نين ،مأذونييتي
گئري
بوُراخديرميش
اولماقلا
بيرليكده،
اوْندا
ميلليت چيليك
دويقو و
فيكيرلرين
گليشمه سينه
ده يارديمي
اولموشدور.
يوُسوف
آكچوُرا ،
روسيادان
دؤندوكدن
سوْنرا ،
بوُراخديغي
سينيف دن
باشلاياراق
دؤرد ايل
اولان رشديه
اؤيرنيميني
تاماملاميش و
حربييه يه
گئچميشدير.
بورايي 1898
ايلينده
اوخول
دؤردونجوسو
اولاراق
تاماملاميش و
« اركان حرب (قورماي
) » سينيفينه
آيريلميش دير.
بو سينفده
اوخوركن ،
حوررييت چي
فيكيرلري
دولايي سيله و
گنج توركلرله
ايلگيلي
اولدوغو
گركچه سيله
توتوقلاناراق
83 آرخاداشي
ايله
بيرليكده حرب
ديوانينا
وئريلميش و بو
محكمه جه
عسكرليكدن
چيخاريلاراق
موعببت (müebbet)
قالابندليك(قالا
دييشينا
چيخماغي
ياساق اوْلان
حوكم) جزاسينا
چارپتيريلميشدير.
جزاسيني چكمك
اوزه ره
آرخاداشلار
ايله
بيرليكده
فيزانا
گؤندريلميش
ايسه ده ،
سونرادان
ترابلوْس
قراپدا
ياشاملارينا
ايذين
وئريلميشدير.بير
سوره سونرا
رتبه لري
ايعاده
ائديلره ك
،كنديلرينه
ترابلوس دا كي
عسكري
بيرليكده
گؤره و ده
وئريلميشدير.
بير
ايليك
قالابنليكدن
سونرا ، بير
قاچ (نئچه )
آرخاداشي
ايله
بيرليكده ،
قاييقلا آغ
دنيزي آشاراق
، 1899 ايلينده
فيرانسايا
قاچميشدير.
پاريسده
سربست سياسال
بيلگيلر
اوْخولو(Ecole
libre de sciences politiques )
' نون
سياسي شعبه-
سينه گيردي. اوچ
ايل
اؤيرنيمدن
سونرا بورايي
اوچونجولوكله
و مكافات
آلاراق
بيتيردي. بو
اوخولدا
آلبئرت سورئل
، ائميل بوتمي
كيمي اونلو
بيلگينلردن
درس آلان
يوسوف
آكچورانين
تورك
ميلليتچي ليي
ايله ايلگيلي
دويقو و
دوشونجه لري
اييي جه (ياخشي
جا )
اولقونلاشميش
، شعورلو
دوُروما
گلميشدير.يوُسوف
آكچورا، 1903
ايلينده
تاماملاديغي
بو اوخولدا ، «
عثمانلي
سلطنتي مؤسساتي
نين تاريخينه
عايد بير
تجربه» قونولو(مؤوضولو)
بير مأذونيت
آراشديرماسي
دا
حاضيرلاميشدير.
قالابندليك
جزاسي
قالماديغي
ايچين توركيه
يه دؤنمه سي
ياساق
اوْلدوغوندا
، پاريسده كي
اؤيرنيميني
تاماملاديقدان
سونرا
قازاندا كي زويه
باشي قصبه
سينه ، عمي سي
نين يانينا
گئتدي. قازان
دا ،بير يوكسك
اوْخول
اوْلان« مدرسه
محمدييه » ده
تاريخ
،جوْغرافيا و
تورك ادبياتي
درسلري وئردي .
روسيادا 1905
روُس – ژاپوْن
ساواشينداكي
يئنيلگي دن
سونرا
مئيدانا گلن
يؤنه تيم ده
ييشكلي ييندن
پارلامئنتوْنون
قوُرولماسيندان
يارارلاناراق
، توركلرين بو
پارلامئنتوْدا
وارليقلارينا
اوُيقون بير
آغيرليق و
سايي دا تمثيل
ائديلمه
لريني
ساغلاييجي
چاليشمالارا
گيريشدي.
روسياداكي
تورك ائللري
نين ايره لي
گلنلري ايله
ايش بيرليگي
ائدرك « روسيا
مسلمانلاري
ايتفاقي »
آديني
داشييان
بؤيوك بير
سياسي پارتي
نين
قوُرولماسينا
اؤن آياق
اوْلموشدور.
بو پارتي نين
اؤنده گلن
يؤنه تيجي
لريندن بيري
اوْلاراق
سياسي
گؤروشلريني و
اؤزلليكله
توركچولوك
ايدئآليني
تورك
توْپلولوقلاري
آراسيندا
يايمايا
چاليشميشدير. ايكي
ايل سوره ن بير
سربست ليكدن
سوْنرا ،
روسيانين روس
اوْلمايان
ميللتلر
اوستونده كي
باسقي سيني
يئنيدن
آرتيرماسي
اوزه رينه
تورك ايره لي
گلنلري سياسي
فعاليتلريني
يئنيدن
سينيرلاماق
زوْروندا
قالميشلاردي.
عثمانلي
ايمپاراتوْرلوُغوُندا
1908 مشروطيتي
نين اعلان
ائديلمه
سيندن سوْنرا
توركيه يه
دؤنوش ايچين
بير انگل
قالماديغيندان
، يوسوف
آكچورا ، سوْن
اوْلاراق
بوُلوندوغو
كيريمدن
ايستانبوُلا
گئچميشدير.
1908
ايلينين
ائكيم (؟)
آيندا
ايستانبولا
گلن يوسوف
آكچورا ،
سياسي
گؤروشلري
باخيميندان
تام معناسي
ايله
اوْلقونلاشميش
، توركچولوك
فيكيرلري
باخيميندان
شعورلانميش و
تشكيلاتچيليق
باخيميندان
دا ده يرلي
تجروبه لر
ائدينميشدي.
ايستانبوُلدا
اؤنجه اركان
حربييه مكتبي (
حرب
آكادئميسي )
سياسي تاريخ
اؤيرتمن-
لييينه ،
سونرا دا ،
سيراسي ايلا ،
دارالشفقه ،
مدرسة
الواعظين و
دارالمعلمين
تاريخ
اؤيرتمنليكلرينه
تعيين
اوْلوندو. 1909
ايلينده
ايستانبوُل
دارالفنونو
ادبيات شعبه
سي (فاكولته سي
) نين تاريخ
پروْفئسؤرلويونه
، 1914 ايلينده
ايسه مكتبي
مولكييه
تاريخ مودرس
ليينه
گتيريلدي.
مولكييه ده كي
گؤره وي ، بو
اوْخولون 1915
سوْنلاريندا
قاپاتيلماسي (باغلانماسي
) اوزه رينه
سوْن بوُلدو.
دارالفنونداكي
1916
رئفوْرموندا
دا كادروْ
ديشي
بوُراخيلدي (ايشدن
آزاد ائديلدي
).
يوسوف
آكچوُرا،
توركيه يه
گلديكدن
سوْنرا ، بير
ياندان
اؤيرتمنليك
هيزمتيني (خيدمتيني
) سوردوره ركن
، بير ياندان
دا توركچولوك
ايدئآل
لرينين
ياييلماسي
قونوسونداكي
فعالييتلرينه
دوام
ائتميشدير.
ايستانبولا
گلرگلمز ايره
لي گلن
توركچولرله
تماس
قوُراراق
اوْنلاري ،
سياسي
اوْلمايان ،
تورك كولتورو
اوزه رينده
چاليشاجاق
بير درنك
قوُرما
قوْنوُسوندا
ايقنا (قانع )
ائتميشدي. بوُ
تشببوث ايلك
مئيوه- سيني ، 1908
ايلي
سوْنلاريندا
، بير چوْخ
اونلو كيشي
نين ( شخصين )
قوُروجوسو
اوْلدوغو «
تورك درنه يي »
ايله وئردي.
توركچولويو
علمي بير زمين
اوزه رينه
اوْتوُرتمايي
هدف آلان بو
درنك بؤيوك
ايلگي
گؤرموش، ايره
لي گلن
آيدينلارين
همن (درحال )
هاميسي ني
چاتي سي
آلتيندا
توْپلاميش ،
فقط اؤلكه نين
سوره كلي (دواملي)
حرب ايچينده
بوُلونماسي و
اويه لري نين (عضولري
نين ) جبهه يه
گئتملري
اوزوندن
اوُزون
عؤمورلو (عمرلو)
اوْلماميشدي.
بوُنا راغماً
، داها
سوْنراكي
تشببوثلر
ايچين ده يرلي
بير تجروبه
اوْلموشدور.
بو درنك ، 1911
ايلينده 7 سايي
چيخان تورك
درنه يي آدلي بير
درگي ده
ياييملاميشدير.
1911
ايلينده
يوُسوف
آكچوُرايي و
آرخاداشلاريني
يئني بير درنه
يين و يئني بير
درگي نين
قوُروجوسو
اوْلاراق
گؤروروك: تورك
يوُردو درنه
يي و تورك
يوُردو درگي
سي ، 18
آغوُستوْس 1911
ده قوُرولان
درنك ، يايين
اوْرقانيني
بو ايلين
سوْنوندا
چيخارتميشدير.
درنه يين
يؤنتيجي لري
آراسيندا
بوُلونان
يوُسوف
آكچورا ، 1912
ايلي
آغوستوسوندان
اعتيبارن تورك
يوُردو درگي
سي نين
ايمتياز
صاحيبلييي و
يازي ايشلري
مودورلويو
گؤره ويني
يوكلن ميشدير.
آكچورانين
قوُرولوشون
قاتيلديغي
باشقا بير
توركچو
قوُرولوش دا
تورك
اوْجاغيدير.
بو درنك ، 1912
ايلي مارت
آييندا 190 قده ر
عسكري
طيببييه
اؤيرنجيسي
نين اؤنده گلن
توركچولره
ياپديقلاري
موراجعت اوزه
رينه
قوُرولموشدور.
آكچورا ، بو
درنه يين ده
قوروجولاري
آراسيندا يئر
آلميش و
گئچيجي
ايكينجي
باشقانليغي
گؤره ويني
ياپميشدير.
تورك يوُردو
درنه يي نين
ايلتيحاقي
اوزه رينه ،
اوْ درنه يين
يايين
اوْرقاني
اوْلان تورك
يوُردو ، 1917 دن
اعتيبارن
تورك
اوْجاقلاري
نين يايين
اوْرقاني
حالينه گلميش
و 1931 ايلينه ،
ياني (يعني )
تورك
اوْجاقلاري
نين
قاپانيشينا
قده ر بو
خيدمتيني
سوردورموشدور.
يوسوف آكچورا
، ايستانبوُل
ويا توركيه
ديشينا
چيخديغي
گئچيجي
زامانلار بير
يانا
بوُراخيليرسا
، سوْنونا قده
ر تورك يوردو
درگي سي نين
يؤنتيمي گؤره
ويني ،
باشلانقيچدا
اؤزو
حاضيرلاديغي
و يئتكيلي
هئيتلره قبول
ائتديردييي
بير يايين
پروْقرامينا
اوُيقون
اوْلاراق ،
يئرينه
گتيرميشدير.
روُسيادا
1917 ايلينده اوز
وئرن
ايختيلال دا
چارليغين
ييخيلماسيندان
سوْنرا،
روُسيانين
حرب
اسيرلريني
قارشيليقلي
ده ييشديرمه
تكليفي اوزه
رينه ، قيزيل
آي تمثيلجي سي
اوْلاراق ،
رئوف ( اوْرباي
) بَي له
بيرليكده
روسيا و
ايسكانديناويايا
گئتدي و
اسيرلرين ده
ييشديريلمه
سي
قوْنوسوندا
يارارلي
چاليشمالار
ياپدي.
موتاريكده ن
سوْنرا يوردا
دؤنن يوسوف
آكچورا بير
قاچ آرخاداشي
ايله
بيرليكده «
ميللي توفيق
فيرقه سي »
آديندا بير
پارتي
قوُرماق
ايسته ديسه ده
، باشارييا
اوُلاشمادي (
چاتمادي ).
ايزميرين
يوُنانليلار
و
آنادوْلونون
اؤته كي
ائتيلاف
دئولتلري
طرفيندن
ايشغال اوزه
رينه ، تورك
اوْجاغي
كانالي ايلا
گيزلي بير
تشكيلات
قوُراراق
آنادوْلوُدا
باشلايان
ميللي
موجادله
حركتينه
يارديمجي
اوْلدو.
ايستانبوُلون
ايشغالي اوزه
رينه توقيف
ائديليب بكير
آغا بؤلومونه
ساليندي.
بوُرادان
چيخديقدان
سونرا ايسه ،
آنادوْلويا
قاچدي.
آنكارادا
اؤنجه معاريف
وكالتي تأليف
وترجمه هئيتي
اويه ليينده ،
سونرا دا بو
هئيتين
باشقانليغيندا
بوُلوندو(اوْلدو).
2 نجي اينؤنو
ساواشيندان
ساكاريا
ساواشي نين
سوْنونا قده
رده يدك
قورماي
يوزباشي رتبه
سيله كاظيم
قارابكيرين
قرارگاهيندا
هيزمت گؤردو.
1922ده
خاريجييه
وكالتي شرق
مملكتلري
دايره سي
موشاويرليينه
گتيريلن
آكچورا،
ايستانبوُل
دارالفنونو
سياسي تاريخ
مودرسليينه
ده يئنيدن
سئچيلدي. 1923ده
ميللت
وكيللييي
سئچيميني
يئنيلنمه سي
اوزه رينه ،
آتاتوركون
ايسته يي اوزه
رينه ميللت
وكيلي اوْلان
آكچورا ، بو
خيدمتي
اؤلومونه قده
ر سوردوردو. بو
آرادا،
آنكارادا
قوُرولان
حقوق مكتبي
ايله ديل و
تاريخ –
جوْغرافيا
فاكولته
سينده سياسي
تاريخ درسلري
وئردي.
قوُرولوشوندان
اعتيبارن
تورك تاريخ
قوُرومو
باشقانليغي
دا ياپان
آكچوُرا، 12
مارت 1935ده
ايستانبول
حيدرپاشادا
گئچيردييي
بير قلب
كيريزي (سكته
سي )
سوْنوجوندا
حياتا وداع
ائتدي. سَلما
خانيملا
ائولي اوْلوب
بير قيزي ايله
بير اوْغلو
واردي.
يازي
و يايين حياتي
تورك
ديلي نين
بوتون لهجه
لري ايله
فيرانسيزجايي
چوْخ اييي (
ياخشي ) بيلنٍ،
روُسجايا دا
تانيش اوْلان
يوُسوف
آكچوُرانين
يازي حياتي
حربييه نين
اركان حرب
سينيفينده
اؤيرنجي ايكن 2
اوْجاق 1897ده متصور
معلومات
قزئته سينده يايينلانان
بيريازيسي
ايله باشلار.
پاريسده
اؤيرنجي
اوْلدوغو
سيرالاردا،
اوْرادا
چيخاريلان ،
توركجه
اوْلاراق
ياييملانان شوراي
امت و
فيرانسيزجا
اوْلاراق
ياييملانان مشورت
(Meshwerette)
قزئته لرينه
يازيلار
يازميشدير.
آكچوُرانين
باسيندا (
مطبوعات )
بؤيوك ايلگي
گؤرن و
تارتيشمالارا
سبب اولان و
اؤنملي
ياييني ،
پاريسده كي
اؤيرنيميندن
سونرا
قازاندا
حاضيرلاديغي
و ميصيرده
چيخاريلان تورك
قزئته سينده
ياييملاتديغي
« اوچ طرزي
سياست » آدلي
مقاله سيدير.1904ده
ياييملانان
بو يازي، اوْ
تاريخلرده
روُسيادا
توركلرين
قزئته
چيخارماسينا
ايذين
وئريلمه مه سي
و قالابندليك
جزاسي دوام
ائتديييندن
توركيه ده
ياييملاتماق
ايمكاني
اولماماسيندان
دوْلايي ،
ميصيره گؤنده
ريلميشدي. بو
سيرالاردا ،
آكچورانين «
مدرسه
محمدييه » ده
وئردييي
تاريخ درسلري
نين نوْتلاري
دا كيتاب
حالينده
ياييملانميشدي.
1905
روُس- ژاپوْن
ساواشيندان
سونرا
روسيادا اوز
وئرن
ايجتيماعي و
سياسي ده
ييشيكلر اوزه
رينه
توركلرين ده
قزئته لريني
چيخارابيلمه
لري ممكن
اوْلموش،
يوسوف
آكچورادا،
قازاندا
چيخاريلماغا
باشلانان
ايلك گونلوك
قزئته اولان قازان
موخبيري نين
يازي هئيتي
باشقاني
اوْلاراق سيخ
بير يايين
فعالييتينه
گيرميشدير.
روسيا
مسلمانلاري
ايتحادي
پارتيسي نين
قوُرولوشوندان
سونرا ايسه ، قازان
موخبيري (
مخبري)
ياييندا
اوْرئنبورق
دا
ياييملانان واقيت
و قاسپيرالي
ايسماعيل بي
ين كيريم
باخچه ساراي
دا چيخارديغي ترجمان
قزئته لرينه
ده يازيلار
يازاراق
پارتي نين
چاليشمالاريني
اؤزونون
سياسي گؤروش و
دوشونجه لري
نين و
اؤزلليكله «
تورك بيرلييي
» فيكيري نين
ياييلماسينا
چاليشميشدير.
1908ده
توركيه يه
گليشيندن
سونراكي
يايينجيليق
چاليشمالاري
نين آغيرليق
مركزيني تورك
درنه يي و تورك
يوُردو
درگيلري نين
يايينلانماسي
تشكيل
ائتميشدير.اؤزلليكله
تورك يوردو
چيخيشيندان (1911)،
تورك
اوْجاقلاري
ايله
بيرليكده
قاپانيش
تاريخي اولان
1931ه قده ر يوسوف
آكچورانين
يؤنتيم ويا ده
نتله- مه سي (
كوْنترولو)
آلتيندا
چيخميشدير.
آكچورا،
بونلاردان
باشقا ،
چئشيدلي درگي
و قزئته لرده
ده يازيلار
ياييملاميشدير.
يوسوف
آكچورانين
كيتاب
حالينده
ياييملانميش
اوْلان
اثرلرينه
گلينجه ،
بونلاري
توركجه و
فيرانسيزجا
اولاراق ايكي
قروُپا
آييرماق ممكن
دور. توركجه
اولاراق
ياييملانان
اثرلري نين
ايلكي ، قازان
داكي مدرسه
محمدييه ده
اوْخوتدوغو
تاريخ درسلري
نين
نوْتلاريني
توْپلايان و 1906دا
قازان دا
ياييملانان
علوم و تاريخ
آدلي كيتاب
دير. اؤته كي
باسيلميش
توركجه
اثرلري ايسه
شوُنلاردير(
بونلاردير):
1-
اوچ طرز-ي
سياست. ايستانبول
، مطبعي كاده
ر،1327 (1911).
2-
شوراي امت ده
چيخان مقاله
لريم.
ايستانبول، 1913.
3-
موقوفيه
خاطيره لري. ايستانبول
، تورك يوُردو
كيتاب
خاناسي، 1913.
4-
تورك، جئرمن و
ايسلاولارين
موناسيبت-ي
تاريخييه لري.
ايستانبول
كاده رمطبعه
سي، 1934.
5-
تاريخ سياسي
نوْتلاري. ايستانبول،
1920 تاش
باسماسي.
6-
شرق مسئله
سينه داير
تاريخ سياسي
نوْتلاري.
ايستانبول،
اركان حربييه
مكتبي مطبعه
سي ، 1920.
7-
معاصير
آوروپا دا
سياسي و
ايجتيماعي
فيكيرلر و
فيكري
جريانلار. ايستانبوُل
مطبعه اميره 1923.
8-
سياست و
ايقتيصاد
حاققيندا بير
قاچ خيطابه. ايستانبول
، يئني مطبعه 1924.
9-
تاريخي سياسي. ايستانبول
كاده ر مطبعه
سي 1927.
10-
زامانيميزين
آوروپا سياسي
تاريخي. آنكارا
حاكيمييت-ي
ميللييه
مطبعه- سي 1933.
11-
عثمانلي
ايمپاراتوْرلوُغونون
داغيلما
دئوري. ايستانبول،
آخشام مطبعه-
سي، 1934.
12-
عثمانلي
دئولتي نين
قوُرولوشو و
بو واقعيه
داير باشليجا
منبع لر. آنكارا،
باش وكالت
مطبعه سي،
13-
توركچولوك. «
توركچولويون
تاريخي
گليشيمي » ايستانبول،
اؤزدمير
باسيم ائوي، 1978.
بونلاردان
باشقا، 1928
ايلينده تورك
اوْجاقلاري
آدينا
ياييملانان تورك
ايلي آكچورا
طرفيندن
ياييملانميشدير.
بيرينجي تورك
تاريخ كونقره
سي 1932نده
وئردييي «
تاريخ يازماق
و اوْخوتماق
اوُصوللاري »
قوْنوُلو
كوْنفئرانسين
تام متني ده بيرنجي
تاريخ كونقره
سي ضابيط لرينده
ياييملانميشدير.حياتي
نين بير
بؤلومونو
آنلاتديغي «
تاكنديم (تا
اؤزوم ) ياخود
دفتر-ي آماليم
» آدلي خاطيره
لري ايسه ،
محرم فئوضي
توْقايين يوسوف
آكچورانين
حياتي (
ايستانبول،
حوسنو (حُسن)
طبيعت مطبعه
سي، 1944 ) آدلي
اثري نين 97-141
صحيفه لري ده
ياييملانميشدير.
يوسوف
آكچورا نين
فيرانسيزجا
اوْلاراق
حاضيرلاديغي
باشليجا ايكي
اثري واردير:
بوُنلاردان
بيري،
پاريسده كي
سربست سياسي
بيلگيلر
اوْخولوندا
حاضيرلاديغي
، Essai
sur I'histoire des Institutions des I'Empire Ottomans
« عثمانلي
سلطنتي
مؤسساتي
تاريخينه
داير بير
تجروبه »
آديني
داشييان
مأذوُنييت
چاليشماسيدير.
يازيق كي بو
اثر
ياييملانماميشدير.
ديگري، L'etat
actuel et les Aspations des Turco-Tatares Müsülmans en Russie
«روُسيا
داكي تورك-
تاتار
مسلمانلاري
نين شيمدي (
ايندي ) كي
وضعييت و امل-
لري
» آدلي
اثريدير و 1916
ايلينده
لوْزان دا
ياييملانميشدير.
قايناقلار
آكچورا
يوُسوف ، «
تورك ديلي و
ادبياتي
آنسيكلوْپئديسي»
ايستانبول،
درگاه
يايينلاري، 1976.
چانقايا
، علي. «
پروْفئسوْر
عؤمر يوسوف
آكچورا »،يئني
مولكييه
تاريخي و
مولكييه ليلر
( آنكارا، مارس
مطبعه سي، 71-1968 ).
توْقاي
، محرم فئوضي ،
يوسوف
آكچورانين
حياتي (
ايستانبول،
حوسنو طبيعت
مطبعه سي، 1944 ).