İran həbsxanalarında qadınlara təcavüz

Babək Azəri   hüquqşünas

Ayətullah Xomeyninin sağ əli və xələfi Ayətullah Müntəziri ona xitab məktub yazıb ondan sual etmişdi : "Xəbəriniz vardı ki, islam hakimiyyətinin bəzi həbsxanalarında qızlara təcavüz edirlər ? "

Edamla bağlı olan keçən yazılarımda əvvəlcədən yazının üzərində qeyd etmişdim ki, ürəyi xəstə olan və ruhi baxımdan özünü yaxşı hiss etməyən adamlar bu yazını oxumasınlar. Amma mənə gələn məktublar içində bəziləri qeyd edir ki, ruhi baxımdan sağlam olsa da, bu yazını oxuyandan sonra bir neçə gün özünə gəlməyib. Yenə əvvəlki fikrimin üzərində qalıb, bəri başdan bildirirəm : özünü kökləyə bilməyən və özünü narahat hiss edən adamlar bu yazını oxumasınlar !

Doktor Əli Şəriəti farsların ən tanınmış dinçi ideoloq və ziyalısı sayılır. O, ali təhsilin tarix və sosiologiya sahəsində Fransada almışdır. Onun çox məşhur bir sözü var : ”Mən Avropada çox yerdə oldum və olduğum yerlərdə bir müsəlman görmədim, amma hər yerdə müsəlmançılıq gördüm. İrana qayıtdım, burda hara getdim müsəlman gördüm, amma müsəlmançılıq görmədim.” Məncə bu cümlənin heç bir şərhə ehtiyacı yoxdur. Elə bu fikrə istinad edib və İran rejiminin ikiüzlü, riyakar simasını açmaq olar. Çünki həmişə dediyi sözlə etdiyi əməl arasında yerdən göyə qədər fərq olmuşdu. Bu gün çoxlarına aydın olub ki, İran rejimi öz məqsədlərinə çatmaq üçün bütün imkanı çatan hər cür vasitələrdən sui - istifadə edir.

Bir neçə gün bundan qabaq yaxşılığa hökm verən və pislikdən uzaq olan ( əmir be məruf və nəhyı əz münkər )

dairəsinin məmurları ki, əsl vəzifələri ictimai yerlərdə qeyri - islami rəftarın qabağın almaqdı, onlar Həmədan şəhərində Zəhra Bəniamiri  adlı 27 yaşlı Azərbaycanlı həkim qadını həbs etmişdirlər. Həbsin səbəbi bundan ibarətdir ki, o parkda nişanlısı ilə gəzib söhbət edirmiş. Onlardan rəsmi evlilik sənədi tələb olunur, amma onlar rəsmi şəkildə evlənmədikləri üçün əldə yazılı sənədləri olmayıb və bu səbəbə görə də, qadın həbs olunur. Məhkəmənin iş günü yox, tətil olduğu üçün o nahaqdan 48 saat qanunsuz həbsxanada qalır. Çox təəssüf, İranın rəsmi orqanları bildirir ki,   naməlum səbəblərə görə, bu həkim qadın həbsxanada özün asıb öldürüb.

Zəhranın ölüm xəbəri onun qohumları tərəfindən yayılmışdır. İran rejimi bu xəbəri inkar etmişdi. Misal üçün, Həmədan şəhərinin Ədliyyə idarəsinin əlaqələr məsulu Zəhranın ölüm xəbərin şayiə adlandırmışdır. Daha sonra   İranın sipah adlı hərbi qüvvəsinə mənsub olan fərdlər  Buəli Sina Universitetinə girib və öyrəncilərə xəbərdarlıq vermişdirlər  ki, bu barədə susunlar  və bu cür şayiələri yaymaqdan uzaq dursunlar. Amma nəhayət bu məsələnin ört - basdır olmasına müvəffəq olmamışdırlar. Zəhranın ölüm xəbəri mediya vasitələrində dərc olunmuşdu. Elə bu da öz yerində səbəb olmuşdu Həmədanın  ədliyyə idarəsinin əlaqələr məsulu Salehi , Zəhranın ölüm xəbərin təsdiqləyib və bu müdhiş hadisəni intihar adlandırmışdı. 

   Bu hadisədən bir az sonra  sabiq millət vəkili  və Xatəminin prezident olduğu zaman Mədəniyyət və İrşad Naziri Ətaullah Mühacirani  açıq məktub yazıb və onun başlığı bundan ibarət olmuşdu :  "İntihar  ya qətil ?"  Mühacirani bu bəxti yatmış qızın taleyinə təəssüf edib və onun ölümü ilə əlaqədar təhqiqatın aparılması və məsələnin aydınlaşmasını istəmişdir.  Əlbəttə, bu mövzu ilə əlaqədar farsların ən çox tanınmış  "Əxbariruz" ( xaricdən idarə olunur -- B.Azəri ) sitəsi bir şahiddən aldığı məlumata görə bu qız qəsdən tətil günü həbs olunmuşdur. Onun nişanlısı həbs olunduqdan bir - iki saat sonra buraxılmış, amma  onun özünü məhkəmənin tətil olması bəhanəsi ilə həbsdə saxlamışdırlar. Gecə vaxtı bəsic adlı hərbi qüvvəyə mənsub olan kişilər onun kamerasına gedib və zorakılıqla ona təcavüz edirlər. Bu şahidin verdiyi məlumata görə, məhkəmə tibbi ekspert həkim  qızı müayinə etmişdi və o, dərs dediyi universitetin tibb fakultəsinin  öyrəncilərinə məlumat vermişdi ki, müayinə göstərib ki, ölmüş adam təcavüzə qarşı çox müqavimət göstərib və  bədən xəsarəti almışdı. Onun boğazındakı yara və qan qaraltısı nişan verir ki, onu boğublar. Elə bu məlumatın yayılması səbəb olmuşdu ki, Buəli Sina Universitetində etiraz aksiyası keçirilə.

http://www.iran-chabar.de/news.jsp?essayId=11894

    Bəzi hüquqşünaslar və psixoloq alimlər hadisəyə  münasibət bildirmişdirlər. Onların  fikrinə görə, bu yaşda  ali təhsilli  və nişanlı olan bir şəxsin vücudu həyat eşqi ilə doludur  və ailə qurmağa hazırlaşırdı.  Belə bir vəziyyətdə olan adamın  intiharına iki gün həbsdə qalma səbəb ola bilməz. Çünki bu fərd ali təhsilinə görə öz qanuni haqları ilə az və ya çox tanışdı, həmçinin maliyyə imkanları ona icazə verir ki, yaxşı vəkil tutub özünü müdafiə edə. Ancaq bir çox dəhşətli əməl və onun törətdiyi şok intihara səbəb ola bilər. Bu ehtimal mümkündür ki, eyni zamanda bir neçə nəfər ona təcavüz edib və bu murdar əməl onun intiharına bais olub.  Və yaxud təcavüz edənlər bu hadisəni ört -basdır etmək üçün onu öldürüb, amma özünə qəsd kimi nişan verməyə çalışıblar.

   İran rejimi  təqribən 28 illik hakimiyyəti dövründə dəfələrlə bu ittihamla günahlandırılıb ki, həbsxanalarda bəzi qadınlara təcavüz olunub. Bu barədə çoxlu  iddialar da var. Amma bəzi xəbərlər, o cümlədən, Zəhra Kazimi adlı jurnalist qadının həbsxanada təcavüz və işgəncə ilə ölməsi, dünya ictimaiyyətinin diqqət mərkəzində olmuşdu. Onun ölmü ilə bağlı çoxlu sayda sənədli film hazırlanıb və məqalələr yazılmışdır. Zahra Kazimi əsli İranlı olsa da, Kanadaya mühacirət edib, oranın vətəndaşlığın alıb və “Rektoroso” qəzetində jurnalist kimi çalışırdı. 2003 - cü ilin iyun ayın da  bir neçə mövzu ilə əlaqədar raport hazırlamaq üçün İrana səfər edir. İyunun 23 - də  ona xəbər verirlər ki, siyasi məhbusların ailəsi  Tehranda Evin həbsxanasının qarşısında etiraz aksiyası keçirəcəklər. O, bu aksiyadan raport hazırlamaq üçün oraya gedir. Amma orada şəkil çəkən zaman intizami qüvvələr tərəfindən tutulur. Nəhayət, cəsusluqda ittihamlanıb ettelaat idarəsinə təhvil verilir.  18 gün həbsxanada qalandan sonra, naməlum şəraitdə ölür. Mədəniyyət və İrşad Nazirliyinin xarici mətbuat məsulu onun ölümü ilə bağlı bildirir ki, bu qadın beyin infarktı nəticəsində ölmüşdü. Amma bu bildirişdən 4 gün sonra məhkəmə tibbi ekspert həkim cəsədi müayinə edib və ölümün səbəbin onun başına  bərk əşyanın  dəyməsi nəticəsində beyninə qan sızması ilə olduğunu izah etmişdi. Bu xəbər, yəni jurnalist qadının  işgəncə ilə öldürülməsi dünyanın hər yerində bomba kimi partladı. Mədəniyyət və İrşad Nazirliyinin xarici mətbuat şöbəsinin məsulu verdiyi bildirişi geri alıb və xatırladır ki, jurnalistin ölümü ilə bağlı yanlış məlumatı həbsxananın rəhbəri vermişdi.

   Zəhra Kaziminin  jurnalist  və qadın olması, həmçinin bu tərzlə ölməsi bais olmuşdu, xüsusən, Qərb ölkələrində jurnalistlər ona dəstək verələr.   Qərb ölkələrində qəzet, radio, televiziya kanalları bu barədə proqram yayıb və ekspertlərlə müsahibə aparmışdırlar. Ölən şəxsin Kanada vətəndaşı olduğuna görə Kanada İrana etiraz əlaməti olaraq oradakı səfirini geri çağırmışdı.  Həmçinin tələb etmişdir ki,  jurnalistin ölüsün müayinə üçün Kanadaya təhvil versin və mövzu ilə əlaqədar ədalətli təhqiqat aparsın. Prezident Məhəmməd Xatəmi əl - ayağa düşüb 4 naziri, yəni  Mədəniyyət və İrşad, Daxili İşlər, Milli Təhlükəsizlik və Ədliyyə Nazirlərin bu işi ətraflı araşdırmaq üçün xüsusi tapşırıq vermişdi. Onların araşdırması da məhkəmə tibbi ekspert həkimin fikri ilə bir olmuşdu. Eyni zamanda Kanadadan sərhədsiz vəkillər tərəfindən bir təftiş heyəti İrana getmişdi ki,  hadisə ilə əlaqədar təhqiqat aparıb və jurnalistin ölüsün Kanadaya aprsın. Bu heyətin bir üzvü  əsli İranlı mühacir hüquqşünas Həmid Müctehidi olmuşdu. Onun fars dilli “Fərda “ radiosuna verdiyi məlumata görə, ettelaat idarəsinin həbsxanasında ölən jurnalistə 3 müstəntiq təcavüz etmişdir. Müsahibənin sonunda artırmışdı ki, Zahra Kazimi İranda icazəsiz dəfn olunub və bu işə Kanada hakimiyyəti və jurnalistin yeganə varisi, yəni oğlu icazə verməmişdi. Onun əlavə etdiyi məlumata görə, Zahra Kaziminin dəfnindən qabaq qanını kimyəvi maddə ilə qarışdırmışdırlar ki, cəsəd tez dağılıb aradan getsin.   İran dövləti bu işi ona görə etmişdir ki, əgər biz onun qəbrini qazıb meyidi Kanadaya aparsaq, ona qarşı olan təcavüzü müayinə zamanı  aşkarlaya bilməyək. Bununla da əsl həqiqət ört - basdır olsun."

  Bu xəbərin qaynağın fars dilində aşağıdakı linkdə oxuya bilərsiniz.

http://news.gooya.com/2003/08/21/2108-p-01.php

  Çox təəssüf ki, bu hadisədən 4 ildən artıq keçib, lakin hələ də bu məzlum qadına qarşı təcavüz və işgəncə edənlər cəzalanmayıblar. Bir neçə müddət bundan qabaq Zahra Kaziminin qəbri üstündə olan jurnalist qadın belə raport vermişdir :  “ Zahra Kaziminin qəbri Şirazda Seyid Əliaddin Hüseyn qəbirstanlığının bir guşəsində yerləşir. Elə nəzərə gəlir ki, orada təzə quyulanıb. Qəbrinin üstündə gül, bir neçə şam və yazı var. Bir yazı mənim nəzərimi cəlb etdi : ” Mən hələ də ədalətin yerini tapmasını gözləyirəm !” Bu söz məni ağırlaşdırdı və bir məşhur siyasi mahni beynimdə səsləndi...”Qara buluddan su yerinə qan damır, küçələrdən ölü aparırlar... “  Aşağıdakı linkdə Zəhra Kazimiylə bağlı bir neçə sənədli filmə baxa bilərsiniz.

http://www.youtube.com/results?search_query=zahra+kazemi&search=Search

      Üstə qeyd etdiyim kimi, bu hadisədən 4 ildən artıq keçib və hələ də bu dəhşətli cinayəti törədənlər cəzalanmayıblar. Elə bu səbəbə görə də, buna oxşar hadisələr İran zindanında dəfələrlə təkrar olunur. Bu iddianın aydın sübutu üçün Həmədanda baş verən faciəni misal gətirmək olar. Bir neçə gün bundan əvvəl Zəhra Bəniamiri adlı 27 yaşında həkim qadın həbsxanada şübhəli formada ölmüşdür. Bu barədə Ətaullah Mühacirani açıq məktub yazmışdı və ona  “İntihar və ya qətil” başlığı qoymuşdu. Bu məktub çox böyük əhəmiyyət daşıyır. Çünki adı çəkilən şəxs Zahra Kazimi qətilə yetirilən  zaman  Mədəniyyət və İrşad nazirydi. Prezident Məhəmməd Xatami tərəfindən Zəhra Kaziminin ölümü ilə əlaqədar təftiş qrupuna seçilmişdir. Bu cür yüksək səviyyəli dövlət məmuru İran həbsxanalarında nə baş verdiyini yaxşı bilir. Ona görə də öz açıq məktubunda qeyd edir : “Bir cavan həkim qadın iki gün həbsxanada qaldıqdan sonra ölüsü ailəsinə təhvil verilir. İnanıram ki, bu qızın ölümü çoxlu hay - küy salan məsələlərdən əhəmiyyəti atrıqdır. İnanıram bu hadisə Laricaninin istefasından da əhəmiyyətlidir. Əlbəttə, bu qızın Kanada pasportu yoxdur, elə buna görə də ailəsinin səsi bir yerə çatmayacaq. Amma bunu nəzərə alın kı, bu səs allaha çatacaq. Bu ölüm bir ailənin dağılmasına səbəb olub.”   Bu məktubun davamında Natiq Nuriyə ( cinayət işi ilə bağlı hadisələri araşdıran dövlət məmuru --  B.Azəri ) xitab  qeyd olunur : “Bu ölüm və ya qətlə əlaqədar təhqiqat aparmaq lazımdır. Güman edin ki, bu qız öz qızınızdır.  Məgər bu qanlar sizin gözünüzdən yuxunu qaçırmır ?! "

  Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, iki qadın həbsxanada ölürlər və onların dilindən başlarına nə gəldiyin dinləmək mümkün deyil.  Amma aşağıda bir neçə misal vurmaq istəyirəm ki, qadınlar diri qalıb və intizami qüvvələrin onlara təcavüz etmələrin iddia ediblər.

1.   Röya Tlui -- 41 yaşlı həkim və jurnalist qadın, İranda insan haqlarından və xüsusən, qadın hüququndan müdafiə edirdi. Öz fəaliyyətinə görə tutulub bir neçə ay həbsdə qalır. Nəhayət, müvəffəq olur İranı tərk edir, Amerikada siyasi mühacir kimi sığınacaq alır. Amerikada dərc olunan  “Daily Teleqraph “qəzeti onunla müsahibə aparıb və o, həbsxanada özünə və digər qadınlara təcavüz olunmasını etiraf edib. Həbsxana xatirələrin şərh verəndə səsi aramlaşıb, boğazı tutulub və ağlamaq halına gəlib. Onun 6 yaşlı Nima adlı oğlu anasının boynunu  qucaqlayıb və deyib ki : “Mən sevmirəm anam həbsxana haqqında danışsın” və sonra uşaq ağlayıb.

 Röya xanım öz müsahibəsində həmçinin qeyd edib  İranda bakirə qızlara edamdan qabaq  elə həbsxanadaca təcavüz edirlər. Bu faktlarla özü həbsxanada olarkən rastlaşıb.

Məlumat üçün qeyd etməliyəm ki, fanatik dinçi qüvvələr dini düşüncə əsasında bakirə qızın edam olmasın etiqadlarına görə düzgün hesab etmirlər. Elə buna  görə də bakirə qızları edam etməmişdən qabaq məcbur edirlər zindanda çalışan məmurların birisi ilə siqə olsun. Bu işin də adın ancaq hoqqabazlıqla təcavüzə qanuni zəmin yaratmaq adlandırmaq olar.  Haqqında söhbət gedən Röya xanımın Amerika qəzetinə verdiyi müsahibəni aşağıdakı linkdə ətraflı oxuya bilərsiniz.

http://www.ettelaat.net/06-05/news.asp?id=14327

2.   2006 - cı il Aştiyan şəhərində Azad İslam Universitetinin bir qız öyrəncisi intizami qüvvələrin tərəfindən qeyri - islami rəfdar, yəni başının tükü göründüyü üçün tutulur. O, intizami qüvvələrin qərargahına aparılır və orada bir müstəntiq və bir əsgər ona pis - pis sözlər deyib, sonda təcavüz edirlər. Bu öyrənci qız azadlığa buraxılandan sonra bu baradə öyrənci dostlarına məlumat verir. Bu hadisə ağızdan - ağıza gəzir və nəhayət, bais olur təqribən 1000 nəfər  öyrənci intizami qüvvələrin və şəhərin valisinin qərargahının qabağında etiraz aksiyaları keçirələr. Məsullar bu hadisə ilə bağlı qaneedici cavab verə bilmirlər. Elə bu da səbəb olub aksiyada iştirak edənlər qəzəblənib  intizami  qüvvələrin və şəhər valisinin qərargahına hücum edib binanın şüşələrini sındırıb, binaya xəsarət vurublar. Nəhayət ki, intizami qüvvələrin sayı çoxalıb, 12 nəfər tutulub və bir neçə nəfər bədən xəsarəti alıb, o cümlədən bir nəfər aksiyada iştirak edənin əli sınıb. Bu xəbərlə əlaqədar aşağıdakı linkdən ətraflı məlumat ala bilərsiniz.

http://diamond666.mihanblog.com/post-115.aspx

3.   Bu il, yəni 2007 - ci ildə  Kirmanşah şəhərinin Razi Universitetinin bir intizami məmuru öyrənci qızlardan birinə təcavüz edir. Elə bu səbəbə görə, təqribən 200 öyrənci adı çəkilən universitetdə aksiya keçirirlər. Bu xəbərlə də bağlı aşağıdakı linkdə oxuya bilərsiniz.

http://www.ilna.ir/shownews.asp?code=417453&code1=15

Mən fikirləşirəm bu bir neçə misal yetərli olar. Ehtimal edirəm  Şimalı Azərbaycanda yaşayan bəzi yurddaşlarımız bu xəbərləri həzim etməkdə çətinlik çəkələr. Onları qane etmək üçün iki faktın ətrafında izahat verməyi lazım bilirəm.

1.   Hüquq elmi baxımından bir fərdin iddiasının nə qədər ciddi olması onun keçmiş həyatından çox asılıdır. Xüsusən bu mövzu bir fərdin şahid kimi məhkəmə prosesində iştirak etməsi həddən artıq əhəmiyyət daşıyır. Yuxarıda qeyd etdiyim birinci misala bir az diqqət edin. Bu iddialar elə bir qadının ağzından çıxır ki, İranda tanınmış jurnalistdi və Məşhəd şəhərində  Tibb Universitetində ali təhsil alıb. Elə ona görədi ki, “Daily Telegeraph" kimi pristijli qəzet bu qadının iddialarını ciddi tutur. Amma əgər onun yerinə əxlaqsız və ya narkoman qadın olsaydı, bu iddiaları ciddi tutmaq çox çətin olacaqdır.

2.   İran hakimiyyətinin müxtəlif orqanlarının, xüsusən, ettelaat idarəsinin bəzi məmurları xarici ölkələrdə sığınacaq alıb və İran həbsxanalarında təcavüz və işgəncənin adi bir hal olduğunu etiraf ediblər. Bunlardan əlavə, ən qaneedici faktı Ayətullah Hüseynəli Müntəziridən gətirmək olar. Bu Ayətullah İranda islam hakimiyyətinin bərpa olmasında çox əhəmiyyətli rol oynayıb. Deyirlər ki, Ayətullah Xomeyniyə birinci dəfə o,  “İmam” ləqəbi vermişdi. Həm də onun israrı ilə Ana yasanın 110 - cu maddəsi təsdiqlənmişdir. Bu maddənin əsasında siyasi qüdrət həddən artıq dini rəhbərə verilir. Elə bu əməllərinə görə Ayətullah Xomeyni onu öz xələfi seçib və ondan sonra onun dini rəhbər olması gözlənilirdi.  Amma Ayətullah Müntəziri 1988 - ci ildə siyasi məhbusların kütləvi edamına qarşı çıxmışdı və etraz əlaməti olaraq Xomeyniyə bir məktub yazmışdı. Bu məktub Xomeynini qəzəbləndirib və elə bu səbəbə görə də, onu  əvvəlcədən təyin etdiyi xələflikdən kənara qoymuşdu.  Müntəziri öz məktubunda Xomeyniye xitab olaraq yazmışdı : ”Siz bilirsiniz ki, Məşhəd şəhərindəki həbsxanada  həkimin olmaması ucbatından gənc qızlar vaxtında müalicə olunmur və nəhayət,  məcburiyyət qarşısında qalıb 25 qızın analıq orqanı əməliyyat vasitəsi ilə götürülüb, onlar da əlil olublar ? Siz bilirsiniz ki, islam hakimiyyətinin bəzi həbsxanalarında qızlara təcavüz edirlər ? “  Müntəzirinin Xomeyniyə məşhur məktubunu aşağıdakı linkdə oxuya bilərsiniz.

       http://shahbaziir.blogfa.com/post-23.aspx

Elə bu cür dəhşətli amillərdir ki, yığılıb və nəticədə İran mühitində yaşayan qadınlarda  ruh düşkünlüyü yüksək olub. Almaniya radiosunun verdiyi məlumata görə, İranda qadınların intiharı say baxımından Hindistan və  Çindən sonra,  üçüncü yer alır. Amma unutmamalıyıq ki, Hindistanda təqribən 1 milyard 200 milyon  nəfər, Çində isə 1 milyard 300 milyon nəfər yaşayır. Lakin İranda əhalinin  sayı cəmi  70 milyon nəfərdir. Bəs bu hesabnan İran adambaşına düşən qadın intiharı ilə bağlı dünyada birinci yerə çıxır. Burada qeyd etməliyəm ki, Güney Azərbaycanın qadınları iki qat zülmə məruz qalırlar. Türk və qadın olduqlarına xatir çox ağır ayrı - seçki altında yaşayırlar. Elə bu səbəbə görədir ki, çox təccüb yeri yoxdur ki, Güney Azərbaycandan bəzi vaxtlar qadın intiharı ilə əlaqədar dəhşətli xəbərlər gəlir. Misal üçün, bir də eşidirsən hardasa  bir qadın üstünə  benzin töküb özünü necə  yandırıb, canına qəsd edib. Aşağıdakı linkdə bu haqda oxuya bilərsiniz.

http://www.womansrights.org/folderhafolder%20hayeaghaze%20kar/khodkeshi.htm

Yazdığım mövzunun hər tərəfli açılması üçün və həm də fikrimi tam aydınlaşdırmaqdan ötrü, bir neçə misal çəkdim. Əslində əldə olan materiallar bundan qat - qat çoxdur. Amma məqsədim heç də o deyil ki, yazıb sizləri yorum. Çəkdiyim bir - iki misalla istəyirəm oxuyanlar İranın necə bir dövlət olduğunu görsünlər. Əslində İran adlı məmləkət heç də yazdığı qanunlara əməl etmir. Sözdə islam hakimiyyəti və müqəddəslikdən dəm vursa da, əməldə insanları murdarlayan kafir bir hakimiyyətdir. İranı yaxından və hər tərəfli tanımaq üçün lazımdır ki, orda döğulub, o mühitdə uzun müddət yaşayasan. Əgər buna şübhə edən, həqiqətin nədən ibarət olduğunu bimək istəyən və ya mənim dediklərimə inanmayan varsa, buyursun çox da uzaqda olmayan İrana ayaq bassın. Amma onda da qoxu var ki, niyə hər şeyi vaxtında və tam açıqlığı ilə yazmamaqda, Şimalı Azərbaycanda yaşayan qardaşlarına çatdırmamaqda  Güneylilər suçlanalar.

Röya Tlui - tanınmış jurnalist İran həbsxanasında özünə və digər qadınlara təcavüz olunduğunu etiraf etmişdir.

Zəhra Kazimi jurnalist qadın təcavüz və işgəncə nəticəsində İran həbsxanasında öldürülmüşdür