منوچهر عزیزی(هارای)                                                                                                              19/07/86

اندر حکایت کتب ممنوعه و قرنطینه انسانی

هنگامی که از گمرک شهر کلن آلمان به فرودگاه می رفتیم ، مأمور آلمانی گمرک به مترجم همراهان گفت آیا سفر آلمان برای این مسافران خوش گذشت؟ آیا از آلمان راضی برمی گردند؟! ما هم ضمن تشکر، رضایت خود را اعلام کردیم و بعد از پنج ساعت پرواز به فرودگاه مهر آباد رسیدیم. هنوز مزه مهمان نوازی آلمانیان از کاممان رخت نبسته بود که با صف طولانی باجه ورودی مواجه شدیم که گویا اغلب مأموران باجه ورودی به خاطر صرف افطاری، صدها مسافر را معطل گذاشته بودند که قبولی روزه شان از برکت دعای! معطل شدگان افزایش یابد. بالاخره رنج های مسافران و مأموران روزه دار پایان یافت و با ابروهای گره کرده و سیمای اخمو گذرنامه ها را مهر ورود زدند ، گذرنامه من و همسرم را نیز مهر کردند و هنوز دو قدم از برزخ کنترل عبور نکرده بودیم که بلند گو نخست همسرم و سپس بنده را به توقف امر فرمود و به وسیله مأموران مؤمن و محترم به اطاقی راهنمایی شدیم که در تابلواش نوشته بود «قرنطینه انسانی»!

راستش من قبلاً قرنطینه گیاهی و حیوانی را شنیده بودم ، اما قرنطینه انسانی را در مواقع ضروری شنیده بودم که مسافران مظنون به بیماری واگیردار در آنجا کنترل می شدند که مبادا میکروبی را از کشور خارج به کشور گل و بلبل سرایت داده بدهند ، لیکن آلمان کشوری نیست که بیش از کشور جمهوری اسلامی ایران آلوده باشد. اما اصلاً قضیه سرایت میکروب نبود. مأمور قرنطینه با قیافه کاشف ضد انقلاب پاسپورت ما را خواست ، یکساعتی غیبش زد ، سپس پاسپورتها را همراه نامه تحویلمان داد که آنها را به اداره گذرنامه شهرستان مربوطه تحویل بدهیم. بالاخره هم فهمیدیم و هم نفهمیدیم قضیه چه بوده.

نوبت تفتیش بارهایمان رسید و مأموران محترم اسلامی بارهایمان را چنان ریخت و پاش کردند که انگار روزی دهها تن به این کشور مسلمان مواد مخدر و دیگر اشیاء قاچاق وارد نمی شود. 11 جلد کتاب ادبیات و فولکولور و 6 عدد سی دی حاوی عکس های خانوادگی را به عنوان وسایل استکبار جهانی مصادره کردند و هر چه کفتیم سی دی ها را کنترل کنید و مضمون کتابها را بخوانید و بعد مصادره کنید ، برادران فرمودند وسیله کنترل سی دی نداریم و کسی هم سواد خواندن این کتابها را ندارد ، انشاالله چند ماه دیگر تشریف می آورید از وزارت ارشاد تحویل می گیرید. این کتابها از نظر ما ممنوعه است. گفتم برادر جان که انشاالله خداوند روزه تان را قبول فرماید! شما چند تن مواد مخدر و اشیاء و کتب ممنوعه می خواهید در همین تهران تحویل شما بدهم. برادران گفتند .عزیز دل برادر ! ما خودمان بهتر از شما می دانیم امّا ما مأموریم و معذور و به ما گفته اند که به شما بگوییم مرغ یک پا دارد!

بعد از آنکه از دست برادران اسلامی نجات یافتیم تازه به یاد آوردم که در تمام کشور های جهان فقط دو کشور چین و جمهوری اسلامی است که کتب و نشریات را ممنوعه قلمداد می کنند.

منوچهر عزیزی (هارای)                                                                                                             19/07/86

آهای مردم! این چه وضعی است؟!

آهای مردم آیا توجه فرموده اید که برخلاف تمام نظام ها و دولت های جهان ، ملت ایران دیگر ولینعمت جمهوری اسلامی نیست ، بلکه این نظام است که خود را از طرف خداوند تبارک و تعالی ولینعمت ملت می انگارد و تحت همین عنوان از اعتماد دینی ملت به عنوان ابزار خفقان سوء استفاده می شود؟! چنین تعبیر رابطه دین و مردم به تهدید پاره شدن آخرین رشته پیوند اعتماد ملت و دولت رسیده است. به نظر می رسد که دیگر هیچ کدام از اصول و مواد قوانین حقوق مردم قابل اعتماد و اعتبار نیست. زیرا از روز وضع قوانین تا کنون حقوق قانونی مردم مورد بی مهری شدید قرار گرفته است.

اگر برقراری نظام جمهوری اسلامی را با معیارهای شناخته شده دموکراسی جهان ارزیابی کنیم ، بدون هیچ تردیدی ، مردم ایران صرف نظر از تعریف جامع ارزش های دموکراسی ، دودمان پهلوی را برانداخت و با اعتماد به اعتقاد اکثریت قاطع مردم به ارزش های دینی ، جمهوری اسلامی را برگزید و حکومت اسلامی را با ساختار جمهوریت پذیرفت تا بتواند زیرآب نوع خلافت عباسی را مسدود کرده باشد. بالاخره باید پذیرفت چنین ردای جمهوریت اسلامیت برازنده قامت و اندام ملت مسلمان شیعه ایران بود و در این بین اگر کسی به اشتباه ادعا کرده باشد انقلاب ایران بوسیله ملّایان از دست مسلمانان نوگرا از جنس دکتر شریعتی و یا چپ های استالینی دزدیده شد و یا مصادره گردید ، یقیناً خود را گول زده است و این انقلاب همچون ارگانیزم طبیعی بدن سالم از روند طبیعی خود برخوردار بود و تنها اشکالی که در این بین به وجود آمد فراموش شدن واکسیناسیون نوزاد این انقلاب بود که بنا به خصوصیتش به طور سنتی بزرگ شد و نا همگونی های سنتی اش به جمهوریتش آسیب رساند و در نتیجه مردمی که از اسلام انتظار ارحم الراحمین داشتند یکباره با قاسم الجبارین مواجه شدند که می شود به نام خداوند قاسم الجبارین هزاران نفر را در دهه شصت درو کرد جمهوریت را در پای ولایت فقیه ذبح نمود و حقوق انسانی ارمغان جمهوریت را بدون توجه به آراء مردم با تعابیر آیات و احادیث به زباله دان بی اعتنایی پرتاب کرد ، سلسله رؤسای جمهوری اش به عنوان مسوولان اجرای قانون اساسی در تشریفات دریافت احکام ریاست جمهوری در پشت تریبون مجلس نسبت به تعهد اجرای قانون اساسی اختیار قسم دروغ خوردن به نمایندگان و هفتاد میلیون ملت ایران داشته باشند و تمام وزرای دوران کابینه های دولت های بیست و هشت ساله حساب پس ندهند ، آزادی و دموکراسی و عقیده آزاد ارمغان درج شده جمهوریت در قانون اساسی به اتهامات تجزیه طلبی و تبلیغ علیه نظام تبدیل شود و در نتیجه چنین خلافت زیر آبی ، میلیونها انسان متخصص و با سواد با میلیاردها ثروت ملی برای نجات از خفقان جانکاه مجبور به فرار شوند و هیچ گوشی هم بدهکار جواب این سووال نباشد که : آقایان برادران دینی ! در حالی که خودتان با عدم اجرای قوانین خود نوشته ، اعتماد به مشروعیت نظام را از ملت سلب کرده و می نمایید و هیچ قوه مقننه و قضایی مستقل هم ندارید که به این خودکامگی های غیر قانونی اعتراض کند ، در این اوضاع بلبشو که بیگانگان با بهانه های گرفته از شما درب استقلالیت و تمامیت ارضی کشور را از چهارچوب در می آورند ، با کدام منطق مشروعیتی ، اعتراضات به حق ملت های ایرانی ، کارگران ، زنان ، دانشجویان ، بیکاران و جوانان را به اتهام تبلیغ علیه نظام قلمداد نموده و معترضین به غاصبان حقوق قانونی مردم را به مجازات ها و شکنجه های گوناگون محکوم می کنید؟!

من ضمن اعتراض به بایکوت ظالمانه اخبار جهانی نسبت به جریانات حرکت ملی آذربایجان ، شهیدان قیام خرداد 85 ، دستگیری ، زندانی و شکنجه هزاران نفر از ده سال پیش تا کنون و دستگیری ها ی اخیر و سابق همچون دکتر صالح کامرانی وکیل دادگستری ، سعید متین پور ، جلیل غنی لو ، علی حاج محمدی ، بهروز صفری ، مهدی نوری (ائلمان) ، ابراهیم جعفرزاده ، ابراهیم معینی ، عباس لسانی ، ائلیاز یکانلی ، جواد حسن پور، هادی حمیدی شفیق ، امیر عباس بناء کاظمی ، لیلا حیدری ، مهناز محمد زاده ، شهناز غلامی ، علی شادی، مصطفی میدان نورد و توقیف غیر قانونی مجله دیلماج به مدیریت مهندس علیرضا صرافی ، به نکته کوتاهی به دادنامه شماره 808 – 02/07/86 شماره پرونده 614 – 01/86 متعلق به متهم امیر عباس بناکاظمی فرزند رحیم صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی تبریز اشاره می کنم که متهم است : به عضویت در گروهک های غیر مجاز! (مگر گروهک مجاز هم داریم؟!) نگهداری 5 عدد فشنگ پرو و یک عدد پوکه! آرم و پرچم و نشانه های خارجی ، تجمع غیر قانونی عناصر قومیّتی و تجزیه طلب در جلو خلیفه گری ارامنه تبریز ، نشان دادن علامت بوز قورد ، اقدام به ممهور کردن تعداد 20 عدد پنجاه تومانی (لابد پنج هزار تومانی) به مهر بوزقورد ! و ارتباط با گوناز و قس علیهذا ... .

عنایت فرمودید اتهامات علیه نظام و تهدید امنیت کشور را؟! آیا این اتهامات خنده دار به جوان تربیت شده دوران شکوفائی جمهوری اسلامی که میلیون ها تن از نسل جوان انقلاب به اعتیاد انواع مواد مخدر ، ایدز ، دزدی ، فحشا ، بیکاری و افسردگی گرفتار هستند و میلیونها جوان دارای سلامت جسم و روح به عملکرد غلط نظام معترض هستند ، تأسف آور نیست که با چند عدد پوکه و پرچم و اعتراض به ارامنه اشغالگر سرزمین های مسلمان و نشاد دادن علامت بوز قورد به عنوان تهدید و تبلیغ علیه نظام و کشوری که امنیتش الحمدالله با انرژی هسته ای تأمین گردیده تلقی گردد؟! آیا نظامی که نفس کش می طلبد و مشت به دهان استکبار جهانی میزند و قصد دارد اسلام را به اقصی نقاط جهان صادر نماید ، آن قدر ضعیف است که امنیتش با چند عدد پوکه و پرچم خارجی و علامت بوز قورد بوسیله جوان تربیت شده دوران جمهوری اسلامی به خطرمی افتد؟! اگر چنین است پس با کدامین قدرت ادعا داریم که «آمریکا هیچ غلطی نمی تواند بکند»؟! آیا در مقابل اینگونه اتهامات سبک که صدها نفر را روانه زندان ساخته ، اتهامات سنگین متهمین عدم اجرای اصول حقوق قانونی مردم مندرج در قانون اساسی شامل چه مجازاتی می شوند؟! آیا با چنین کوله بار رسوایی اتهامات سنگین می توان با مستمک قرار دادن پوکه خالی و یا اعتراض به اتهامات نابخشودنی عدم اجرای حقوق قانونی مردم ، پرونده سازی نمود و جوانان انقلاب را روانه زندان کرد؟!

در حالیکه نظام سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی و فرهنگی کشور در نافرمانی مطلق به سر می برد ، گرانی و افسردگی و بیکاری دمار از روزگار مردم در می آورد و هر روز تهدیدات خارجی درب استقلال و امنیت کشور و نظام را می کوبد ، زندانی کردن عباس لسانی ، امیر عباس بناکاظمی ، ائلیاز یکانلی ، هادی حمیدی شفیق و صدها دگر اندیش و کارگر و دانشجو و غیره ، چه دردی را از تأمین امنیت کشور و تأیید نظام تسکین خواهد داد؟!

منوچهر عزیزی (هارای)                                                                                                             18/07/86

دیلین فلسفی ماهیّتی

هر دیلین فلسفی ماهیّتی اوچ اساسدان عبارتدیر: 1- سس  2- ائشیتمک  3- دویغو

1-     سس : سس میلیونلار ایل انسانین یارانیشیندان اول دوغولموشدور. طبیعتین قانونلاری اساسیندا یاران و انسانین درکینه و دوشونجه سینه معنا پلانلاشدیران سس ، دونیادا بوتون جانلی لارین حیاتی نین قدرتلی حاکیم لریندن بیری کیمی چوخ بؤیوک اهمیّته مالیک اولموشدور.حیاتیمیزدا حوکم سوره ن بئله بیر اقتدارلی حاکیم ، محض سکوتون معیناسینی سیلیب پوزماقلا ، حیاتیمیزی گُوزه للندیره رکن ، اونا کیفیتلی معنا باغیشلادی.

بیر سؤزله ، سس حیاتیمیزی اوقده ر درین معنالی کیفیت لرله ماراقلاندیردی کی ، هله ده ایندی یه دک بیر آدام تام مکمل صورتده ، اونون اهمیتی نین درین لیگینی درک ائده بیلمه میشدیر. دوغروداندا بیر آن بئله سسین درین اهمیّتینه فیکیر وئرن؟ درکی مومکون اولمایان محض سکوتون معناسینین اهمیتی قده ر ، سسین ده تام اهمیّتینی درک ائتمک مومکون دئیلدیر. سس سمیر سیز بیر حیات و درین سکوت ، تصوره سیغمایان بیر دهشت دئیل می؟ سس سمیر سیز بیر عالمی تصوّره سیغیشدیرماق مومکون دئیل.

سس اولمایاندا دانیشیق دیلی یارانمیر. دوز دور کی ائشیتمک حیسیدن محروم اولان کارلار ، اللرینین حرکتی ایله و باخیشلارینین درین معنالاری ایله اؤز مقصدلرینی و نهایت دویغولارینی بیری بیرینه چاتدیریرللار. لاکین بو اودئمک دئیل کی اونلارین اوره ک دویونتولری نین و بدن اعضاسینین و گؤردوکلری حرکتلرین ریتملری ، اؤزلرینه مخصوص اولان سسین درکینین معناسینی اونلارا آنلاتمیرلار! سؤسوزکی اونلار ائشیدن انسالار کیمی سسده ترنوم ائدیلن دویغولاردان فایدالانا بیلمیرلر ، لاکین بودا بیر حقیقت دیر کی ، هیچ بیر دیری موجود ، حتی بیتگی لر بئله محض سکوتدا اؤز حیاتینا دوام وئرمه یه قادر اولا بیلمز.

سسلر عملی حیاتین چوخ مُهم عامیللریندن بیری کیمی ، دویغولارین معنالارین و معنالارین ایفاده سینین آناسیدیر.

2-     ائشیتمک : دیلین آچاری ائشیدن قولاقدادیر. بیلدینیز کیمی ، لال لیق کار لیق دان یارانیر. ائشیدن قولاق ، دیلین معلّیمیدیر. آنا اؤز اوشاغینا اؤز لایلارلاری و ایلکین دانیشیق سؤزلرینی ائشیتدیرمکله اونون دیلینی آچیر.

اوشاق آناسینین سؤزلرینی تقلید ائدیب دانیشیق اؤیره نمکدن باشقا ، تدریجله ائشیتدیگی سؤزلرده ترنوم ائدیلن موختلیف طبیعی ماودیلاری درک ائتمکله ، هر سؤزون معنا کیفیّتینی و اهمیتینی باشا دوشور. میثال اوچون ازدیرمگین و یا آجیقلانماغین ایفاده سینده اولان باشقا باشقا ملودیلارین معناسینی درک ائتمک کیمی!!

باشقا سؤزله ، انسانین ائشیتمک حیسی قادیردیر عملی حیاتین پلانلاشماسینا لازیم اولان سسلرین موختلیف معنا و ادراک کیفیتلرینی تشخیص وئره بیلسین. سسین ادراکی دیری موجودلارا امکان وئریر کی ، باشقا باشقا موجود لارین خاصیتیندن ، طبیعتیندن و فاصیله سیندن خبری اولسون.ائشیتمک حیسی نین مُهم ناییلت لریندن بیری ده قولاقدان ائشیدیلن معنالی و دویغولو سسلرین ، دیلده و بوغازدا معنالی و دویغولو عکس صدا یاراتماسیدیر کی ، دویغولارین ایفاده سی اوچون معنالی ملودیالارین یارانماسینا سبب اولور.

طبیعتده هئچ بیر شئی عین وضیعتده اولمادیغی کیمی ، سسلرده عین وضعیتده سسلنمیر. سسین آهنگی ، معین معنانی و ماهیتی ایضاح ائدیر کی ، هئچ اولماسا اونون واسیطه سیله سسین عامیلینی تشخیص وئره بیلیریک (موختلیف اشیالارین و یا حیوانلارین سسلری کیمی).

ایندی گؤره ک ائشیتمک حیسی ، سسین عکس صداسینی نئجه یارادیر؟ قولاق تک لیکده نه سس یارادا بیلر ، نه ده بیر سسی درک ائده بیلر. بلکه سسی درک ائدیب سونرا دیل و بوغاز واسیطه سیله عکس صدا یارادان عامیل ، یالنیز سسین اؤزو ایله ، ائشیتمک حیسینی یارادیب تحریک ائدیر ، دیگر طرفدن ایسه ، ائشیتمک حیسی دیر کی اونون دویغولاشدیریب ، دیل و بوغاز واسیطه سیله ، اونو معین معنا و کیفیت له عکس ائتدیریر. ائله بونا گؤره ده انسانین حیسّلری آراسیندا ائشیتمک حیسّی بوتون حیسلردن آرتیق اهمیته مالیکدیر. چونکو انسان حیسّلری نین هئچ بیری ، ائشیتمک حیسی کیمی اؤز اصلی وظیفه سیندن باشقا ، هئچ بیر عملی ، حیاتا کئچیره بیلمیر. میثال اوچون گؤرمک حیسّی ، اؤز وظیفه سیندن باشقا ، بیر ایش گؤره بیلمیر. ایی چکمک و دادماق حیسّلری ده همچنین. لاکین ائشیتمک حیسّی ، اؤز وظیفه سیندن باشقا ، دیری موجودلارین دیلینده و بوغازیندا عکس صدا یاراتماقلا او مؤجودون احوال روحیه سینین عکس صداسینا سبب اولورکی ، اونون دویغولاری ، اؤز همجنسلرینه چاتدیریلا بیلیر. باشقا سؤزله دئسک ائشیتمک حیسّی ، دانیشیق واسیطه سینه چئوریلیر. البته ائشیتمک حیسی ، تکجه دانیشیقین یارانمیسینا سبب اولمور ، بلکه سسلرین معین ملودیلاری و خصوصیت لری اوزره ، اونلارا معین معنالاردا پلانلاشدیریر. میثال اوچون موسیقی ده سسله نن ملودیالارین کیفیتیندن آلدیغیمیز معنالار کیمی ، دانیشیغیمیزدا گیزله نن دویغولاریمیز واسیطه سیله ده اونون معناسینی و کیفیتینی باشا دوشوروک.

چوخداندیر کی فیزیولوژی عالیملری اثبات ائتمیشلرکی ، انسانین سسی نغمه لیدیر و انسانین دیلی و بوغازی ، اَن قیمتلی و اَن ایلکین موسقی آلتی دیر. انسان بوتون دویغولارینی ، حتی دانیشیق دیلینده ده مقصدینی باشقاسینا چاتدیرماق اوچون ، اونو بیر نوع موسیقیه چئویریر. میثال اوچون بیر عاشیقله معشوقون ، سئوگی نین اَن یوکسک سویه سینده آپاریلان دانیشیغین درین معنالی دویغولارین محبتلی ایفاده سینین ترنّومو ، هئچ بیر عادی موضوعلارین دانیشیق دویغولاریندا ترنّوم ائدیله بیلمز ، ائله جه ده کدرلی احوال روحیه لرین ، غضب و مین لر احوال روحیه لرین دانیشیق ملودیلارین دویغولارینین ترنّومو ، باشقا  باشقادیر.

3-     دویغو : انسانلار دونیایا گؤزونو آچاندان ، گؤرمک و ائشیتمک حیسلریله اطرافینداکی آداملاری ، اشیانی و طبیعتی تانیماقلا یاناشی تجروبه قازانیر و بو تجروبه لر اساسیندا ، یاشادیغی محیطین یاشاییش طرزینی دانیشیق آهنگینی و عادت عنعنه لرینی اؤیره نیر و اونلارا عایید اولان اینجه دویغولاری حیس ائدیر.

بئله لیکله مین لر احوال روحیه لردن ، دویغولاردان و احتیاجلاردان پلانلاشمیش انسان حیاتی ، معین قایدا قانونلاری فورمالاشدیردیقجا و انسانلارین بیرگه امکداشلیغی ، ضرورتلره باغلاندیقجا ، کیچیک اجتماعی قوروشلار مئیدانا چیخیر.وحشی حیوانلار قورولوشو کیمی حیات سوره ن ایلکین انسانلارین دانیشیق طرزینی ده ایلکین احتیاجلارین دویغو ایفاده لریندن ایره لی گلمیش ، هایلی – کویلی و بدن اعضاسینین ایضاحلی حرکتلری کیمی تصور ائتمک اولار. انسانین ذاتی احتیاجلاری اوزه رینده ، اجتماعی یاشاماق ضرورتین حیسّی ، اونلارین چتین حیاتینی آساندیرلاشدیران بیر عامیل کیمی گوجلندیکجه و بیرگه یاشاماغین ضرورتی و اهمیتی درک ائدیلدیکجه ، اونلارین آراسیندا امکداشلیق های – کویوندن تؤره نمیش مشترک دویغولو دانیشیق علاقه لری اینجه له شه رک ، معین زامانلار اوزره ، مرکّب معنالارا مالیک اولدو. بئله بیر کیچیک قوروشلاردا حیات سوره ن ایلکین انسانلارین دانیشیق طرزی ، یالنیز اوزون – قیسا ، زیل – بم سسلرله یاناشی ، بدن اعضاسینین حرکتیله ، باخیشلاردا اولان دویغولو معنالاردان عبارت ایمیش. تدریجله هر زیل یا بم ، اوزون یا قیسا دویغو معنالی ملودیالاردا ایفاده اولونان هر سس و حرکت معین معنا قازاندی.

طبیعتین قانونلارینا اساساً ، دونیانین موختلیف یئرلرینده یارانان انسانلارین ژنتیک و موختلیف کیفیت لری ، بیر بیریندن فرقلی اولدوغو کیمی ، اونلارین دیللری ، دانیشیق آهنگ لری ، عادت و عنعنه لری ، اینجه دویغولاری ، موسیقیلری ، هر یئرین آداملارینین احوال روحیه لرینین ترجمانی کیمی قیمتلندیگی اوچون ، بیری بریندن فرقله نیر. انسانلارین ایلکین هایلی – کویلو دانیشیقلاری تدریجله کلمه لشدیکجه و او خام سسلرده ترنوم ائدیلن دویغولو ملودیالار معین معنالارا چئوریلدیکجه و بئله لیکله دانیشیق دیلی انکشافا دوغرو یونلدیکجه ، موسیقی ایله دانیشیق دیلی بیری بیریندن وداعلاشاراق ، هره سی موستقیل فورمادا انکیشافا باشلادیلار. لاکین آهنگ دار دانیشیغین موسیقی قدرتی گوجلو اولدوغو اوچون ، دانیشیق دیلینده او درجه تأثیر قویدو کی هئچ زامان سؤزلریمین موضوعونا مخصوص اولان موسیقی ایفاده اولونمادان ، سؤزلریمیزده اولان دویغولاری چاتدیرماغا قادیر اولا بیلمه یه جه ییک.

ایلکین انسانلارین ساده دویغولو مقصدلرینی ایفاده ائدن های – کویلو دانیشیقلاری مکمل لشدیرن اَن مُهم عامیل ، دانیشیق لا یاناشی ، صفت ، باش – اللرین و قوللارین معین معنالی حرکتلرین دویغو ایفاده لری ایدی. لال لار کیمی مقصدلرینی چاتدیران ایلکین انسانلاردا ، اؤز مقصدلرینی محدود معنالی سسلرله چاتدیرا بیلمه دیکلری اوچون ، بدن حرکتلریندن ایضاحلی لغت کیمی فایدالانیرمیشلار. بئله بیر حرکتلی ایضاح لی لغت لری اویرنمه یه معروض قالان ایلکین انسانلار ، هر دویغو و مقصدین ایضاحی اوچون چوخ اینجه اشاره لر و حرکتلره ، معین معنالار پلانلاشدیردیلار کی هامی اونلاری دگیشیلمز بیر قانون کیمی قیمتلندیره ر کن اوندان فایدالاندیلار. دویغولاری و مقصدلری ایضاح ائدن بو اشاره لر و حرکت لر ، انسانین عملی حیاتیندا اوقده ر گوجلو تأثیر یارادیبدیر کی ، دانیشیق دیلین بو قده ر انکشافینا باخمایاراق ، دونیادا هئچ بیر انسان تاپیلماز کی ، بئله بیر اشاره لردن و حرکتلردن فایدالانمادان ، اؤز دویغوسونو ومقصدینی باشقاسینا جاتدیرا بیلسین.

بئله لیکله ایلکین دیل چوخ ساده صورتده یاراناراق ، زامان بویو مرکب له شیب و انسانلارین دیلینده یارانان هر سؤز ، او سؤزون خاصیتیندن  و طبیعتیندن یاراناراق قراردادی آنلام تاپیر. زامان بویو ساده لیکدن مرکب لیگه دوغرو انکشاف ائدن هر مللتین اؤزونه مخصوص اولان دیلین سؤزلرینین معناسینی تاپماق غیرمومکوندور. انسانلار علم و تکنولوژی یوللاریلا تکاموله دوغرو یؤنه لکدیکجه ، یئنی سؤزلر یارانیر و هر سؤزون قدیم کؤکلری اونودولور و دیللر نسبتاً معاصیرله شیر. بیر سؤزله ، هر دیل هر ملتین کولتورونون دویغولارینین و احتیاجلارینین ایفاده سیدیر.