باغیمسیز آذربایجان، قادین _ارکک ائشیتلیینی ساغلایا بیلیر

قادین بیر اینسان جنینی اولماسینا راغما تاریخ بویو، اؤز انسانی کیملی یین ایثبات لاماق زوروندا قالمیش دیر . ارکک لر الی ایله یازیلان تاریخده    قادینا آنجاق ائوده وحرمسرالاردا راست گلمک اولار،  بودا شاشیرتیجی بیرگؤرونتو دئیل، چونکو آنالار و باجلاری میزین بو دورومو، دونیانین چئشیدلی یئرلرینده هه له ده داوام ائتمک ده دیر.

گوره سن، بیزیم اووندویوموز(افتخارائتدیمیز) اویقارلیق(تمدن) بودورمو؟ سورونو سوروشماق دان  اوزومو توتامیرام.                                                                                                                                                                                                                              

کوله جیلیک دئورینده  فیزیک سل  گوجون اؤنملی اولدوغو اوچون، ارکک لرساواش لاردا ، داها چوخ توپراق  و قنیمت لر قازانیرلار.آیریجا سرمایه

بیرکیم ینین(انباشت سرمایه) اورتایا چیخماسی ایله بو توپلانمیش سرمایه نین اولومده ن سونرا کیمه قالاجاغی سوروسو طبیعی اولاراق ایرث(ارث) قونوسونو اورتایا چیخارمیش اولور. بو دئوره قده ر سیستم آناارکیل ایسه و سوی آنادان قیزا یئتیشیر ایسه بو چاغدان سونرا آتا ارکیل لیک دئوری باش لاییر. آرتیق سوی آتا دان اوغولا  گئچیر، ایر آنا ارکیل چاغیندا اوشاغین آتاسین تا نیماق چتین ایدی ایسه ، آتا ائرکیل لیک بو سورونو چؤزمک  اوچون یئنی دوشونجه لر میدانا گئتیریر و ایکی  یئنی  سؤزجوک  بشرییت سؤزلویونون تاریخینه گیرمیش اولورعیففت و بیکارت.                                   

  بو دئویردن سونرا بوتون آتا ارکیل توپلوم لارین قوروم لاریندا بو قونویا چوخ اؤنم وئریلیر. دین ده آتا ارکیل لیک توپلومون یاردیمینا گلیرو قادینی ارکه یین وارلیغینی قورماق اوچون یاراتیلمیش بیر جانلی اولاراق گؤستریر. بیر چوخ دین قادینین ارکه یین بدنی نین بیر پارچاسیندان یاراندیغینی ایدیعا ائدر. اورنه یین، مسیحییت قادینی ارکه یین قابیرقاسیندان یاراندیغینی ایدیعا ائدر و یا بیر چوخ توپلوم قادینین جینسل حز آلماسینی اؤنله مک اوچون قادین لاری ختنه ائدر. چونکو اون لارا گؤره قادین ارکه کلره حز وئرمک و اوشاق دوغورماق اوچون یاراتیلمیش بیر وارلیق دیر.                   

دین لرین یاردیم ایله قورولان وگئلنک له شه ن بویئنی دوزه نده قادینین یئری ائوه باخماق، نسلین دوامینی ساغلاماق دیر. کاپیتالیست دوزه ن ایسه ماهییتی گره یی هر شئی ساتیلا بیله ن بیر مادده حالینه گتیردییی اوچون قادینی دا بیر مال کیمی ساتمایا باش لار و حییکایه نین سونو ایسه هارایا گئدیر هئچ کیم بیلمیر.                                                                                                                                                                         

 بو آنا ارکیل لییین، آتاارکیل یین قارشی سیندا یئنیلمه سی قادینین اسارتی نین باشلان قیجی دیر. اون یئدینجی یوزایل، بؤیوک فرانسه اینقلابینا قده ر داوام ائده ن بو سیستم  بؤیوک فرانسه انقلابی نین اینسان حاق لاری قونوسون اؤرتایا قویماسی و کؤله لیک سیستمی نی سورغویا چکمه سی  ایله دئییشمه یه باش لار.                                                                                                                                                                

فرانسه اینقلابی ایله دیر کی قادین یئنی ده ن اؤز انسانی کیملیک اینه اینانیر وچالیشیر کی یئنی ده ن اؤزونه گووه نسین ،یئنی ده ن نفس آلسین و اینزیوادان(انزوا) چیکسین ،بو آراییش دا (آختاریش دا) بو قرارا گلیر کی اؤز اینسانی کیملییینی اله گتیرمه ک اوچون سوسیال حیاتین بوتون آلان لاریندا پایی اولسون. آمما نه یازیق کی قادینین بو دورومونا آلیشمایان آتا ارکیل توپلوم بونو آنلاماق دا وبو دوروما آداپته اولماق دا چئتینلیک چکیر.          

مشروعیت قایناغی نین گؤکده ن یئره یئنمه سی ایله اوی لار(رای) مشروعییت قایناغی اولور وبؤیله جه دین وکلیسانین ائتگی سی توپلوم سال یاشامداگئت گئده آزالیر. باتی دا اولای لار بؤیله گئده رکه ن ، دوغو دا  ایسه ، اولای لار بام باشقا بیر چیزگی ده داوام ائدیردی، دوغو دا هله ده کی هله دیر دین گله نه ک له ری آغیرلیغینی قوروماق دادیر و وار اولان دین و گله نه ک له ر ارکک لرین الی ایله اولوشدوروب وقادین لارالی ایله یئنی ده ن اوره تیلمه ک ده دیر.                                                                                                                                                                    

 ایرانا گلدیییمیزده ایسه دئولتین مشروعییت قایناغی دین و فارسی گله نه یه دایاندیغی اوچون، قاد ینین توپلوم دا کی یئری، صاحیب اولدوغو بیریسه ل حاق لاری ،دونیانین هر یئرینده ن فارق لی دیر. ایران دا فارس اولان قادین لار ایله فارس اولمایان قادین لارین بیر ئیسل(فردی) و توپلومسال اولاراق قانونه ن صاحیب اولدوق لاری حاق لار قونوسوندا فرق لی بیر نوقطه ده یئر آلیرلار، و بونو اونوتماماق گره کیر فارس اولمایان خالق لارین قادین لاری اؤزه للیک له آذربایجان تورک قادین لاری بیر طرفده ن ایران کیمی بیر اؤلکه ده قادین اولدوق لاری اوچون بیر چوخ حاق دان محروم قالیرلار ، دیگر طرفده ن ائتنیک کؤ ک لرینده ن دولایی حاکیم کولتورون بیر پیلان لی ،آشاغلاما وتحقیر ائتمه ک ماکیناسی نین آلتیندا ازیلمک ده دیرلر.

گرچک بو دور کی ایران دا حاکیم اولان اسلام جمهوریتی نین اورتادان قالخماسی و یا جمهوری اسلامی نین، ایران جمهوریتی نه چئوریلمه سی ایله فارس اولمایان میللت لر اوچون چوخ بیر شئی وئرجه یینه امین دئییلم. اؤزه للیک له قادین لار اوچون.                                                          

 من یاشادیغیم شهیر وجغرافیاداکی(گونئی آذربایجاندا کی) قادین لارین 1905 دن بو گونه قده ر چئشیتلی توپلومسال حرکت لرده گؤستردیگی پرفورمانسی گؤزه آلدیغیمیزدا بیر چوخ قادینی گؤستره بیلیریک کی بو حرکت لرین باشینی چکه نله رده ن اولموش لار . مثلا بورادا تکرار اولسادا 1905 مشروطه حرکاتیندا زینب پاشا واونون قوردوغو قادین اؤرگوتی و 1945 ده  پیشه وری حرکاتیندا قادین لارین آلدیغی رول و گؤردوک لری ایش لر او قده رگئنیش و ایره لیجی دیر(آوانقارد) بو گونونه ن بئله توتوشدورلانماز(مقایسه)1945-1946 دا کی گونئی آذربایجان دولتینین قادین لارا ساغلادیقی حاق لاردا ووئردیگی سوروم لولوق لاردا، او زامانا قده ر منطقه ده تای سیز اولموشدور.                                                                        

 آذربایجان قادین لاری نین ایران سیاسی تشکیلات لاریندا آلدیق لاری مسولییت لرو اون لارین بو تشکیلات لارا قاتیلماسینی آراشدیردیق دا  گؤروروک کی آذربایجان قادینی ایستر سول حرکت لر، ایستر موجاهیدین خلق کیمی اؤرگوت لر ده أن چوخ ایشتیراک ائد ن دیرلر. یانی سیز بیر آمار توتساز گؤرجک سیز کی  بو تشکیلات لارداکی قادین اویه لرین(عضو) 80% آذربایجانلی تورک قادین لاری اولوشدورماق دادیر.ایران سول حرکاتینین سمبولو حالینه گله ن مرضیه اوسکوئی و اشرف دهقان کیمی نمونه لر ساده جه اوزده گؤرونن لردیرلر.                                                                    

 بوتون بودئدیک لریمیزده ن یولا چیخاراق دییه بیلرم کی گونئی آذربایجان قادی نین أن بؤیوک سورونو 80 ایل ده ن بری فارس شووونیزمین سیستمی دیر. اونون اوچون کی 1945 ده  آذربایجان دئموکرات فیرقه سی نین قادین لارا  وئردییی حاق لاربو گون بئله بیر چوخ اؤلکه قادین لارینا تانینمامیش دیر.یانی آذربایجان خالقی باغیمسیز بیر دئولت قوردوغوندا ،او دئولت ده کی قادین لارا تانیناجاق حاق لارین نه سئوییه ده اولاجاغی قونوسوندا آذربایجان میللتی سیناوینی(امتحانینی)62  ایل اؤنجه وئرمیش دیر.

مینا مهدیان

Mina80t@yahoo.com