DÜNDƏN BU GÜNƏ GÜNEY AZƏRBAYCAN

(2)

GÜNEY AZƏRBAYCANDA ULUSAL GEÇMİŞLİK ANLAYIŞI

Güney Azerbaycanda ulusal geçmişlik anlayışı, Türk acununu bir çox başqa yerlərindən acınacaqlıdır .Əskidən orada Türk geçmişliyi deyilə bir qavramla, çox az sayda insanın tanışlığı varıdır . Bu konuyla bağlı bilgili olanlar çeşıtli nədənlərlə susurdular . Ancaq bu konunun önəmli olması, toplum içində olduğu kimi aydınlar içində də sürəkli dartışılırdı . Toplum bu konunu içində yaşadığı üçün, bilincaltı olasada irliyə götürürdü . Bu nədənlə yönətimdə boşluq yaranan kimi öz ulusal istəklərini önə sürür, üstündə dirənirdi . Güney Azərbaycan Türk toplumunun ulusal anlayışdan uzaq olmasının bir çox nədənləri varıdır .

1- Geçmişlik bilincsizliyi : Bu konuyla bağlı gənəldə Türk toplumunun yüzdə sayılmayacaq kəsimi bilincliydi . Bunlarında bilinclərində Avropa mərkəzçilik sayruluğu qabarıq biçimdə görülməkdəydi . Onlar ara sıra yazdıqlarını gənəl fars geçmişliyi kimi varsayımlara dayalı yazar, öz istəklərini umarcasına bilgiləndirərdilər . Bu bir çeşit fars geçmişçilərinə yanıt olaraq dəyərləndirmələridir . Ancaq bunlarda sayılmayacaq boyutda azıdır . Gənəl fars geçmişliyi boş, uydurma , bilincdən uzaq qaralamalardır . Bunların çoxunun yazarları romançı kimi oturmuş, farsı öymüş, (honər nəzde iraniyan əsto bəst) onların dışında acunda kim yaşayırmışsa yox sayılmışdır . Müşirit-devlənin “eski iran geçmışliyi” ni Əşkanılər dışında güzgüdə görünər kimi verərlər . Ancaq bu yapıtda əşkanilərin Türk olduqlarına deyinərkən , unutqanlıq bir biligi kimi fars bilginin beyninə hopub, qaraldar . Fars bilgini uydurma 2500 ilinin yobaz, görməzi, sağırıdır . Onların bilinclərini uydurma nağıllar , düşlərini isə çağdışı bəncillik süslər . Bunun dışında kimsəyə söz payı verilməz, sözünü deyən oldusada qarayaxmalrla onu susdurmağa çalışarlar . Biraz qarşlarında bilincli durdunsa, Məhəmməd Əli səcadiyə kimi Turanlıyla iranlinin bir ulus olduğundan danışaraq, “milləti”, “ümmətə” sözdə kölə edər . Bu nədənlə bir çox Azərbaycan Türkü belə yanlış bilgililərə uymuş , bilmədən öz geçmişliyini unutqanlığa salmışdır . Müşirit-devlə, Ə.Kəsrəvi, Ə Kaviyanpur kimiləri bu yalnış yolun qurbanlarıydılar . Onlar Türk geçmışliyindən bilincsiz olaraq yazdıqları bütünüylə farslarla onların yandaşlarının kopiyaçılarıydılar . Ə. Kaviyan sonralar Türk geçmişliyilə tanış olandan sonra, aşırı bir Türkçu oldu .Güney Azərbaycan aydını bu bilgisizliyin qurbanı oldu . Avropanı bilim yurdu düşünən beyınlərdə bilincsiz Türk qırımlarına(düşmənlərinə) uyub, öz uluslarına üz çevirdilər . R. Şəfəqlər, İranşəhrilər, Əranilər, murtizəvilər,natiqlər, karənglər,..., kimi bir çoxları bu yalnış yolun qurbanlarıydılar . Onlar ingilis sözcüləri( ajanları) olan erməni mirza mülkimxanların oyunlarına uyub, bu yanlışlığa düşmüşdülər . Bu yanlışlığın təməlinin oluşumunda gerçək Türk geçmişliyi qaynaqlarının boşluğuda etgən olmuşdur . Z. Marağalı, M. F. Axundof, Ə . Talıbovun yapıtlarıda bunu göstərməkdədir . Bu gün bir Güney Azərbaycanlı Türk, yalnız əski Türk geçmişliyi deyil, son min ildə egemən olan səlcuklar, qəznəlilər, qıbçaqlar, osmanlılar,cağataylar ,səfəvilər, əfşarlar, qacarlarla bağlı doğru düzgün bilgili deyildir . Bu nədənlə qırımlar nə yazmışsa ona boyun əymiş , bir məhkum durumundadır . Bu məhkumun egəmən bilgisi olmadığından , varlığını göstərmək istərkəndə özgə dəyirmanına su tökməli olur . Yazıqlar olsun az çox dil egəmənliyi olan quzey Azərbaycanda da bu konuda yoxsuldur . Orada da bu yoxsulluğun sevincini son 20 ildə görməli oluruq . Çün, sovet dönəmində Azərbaycanın geçmişliklərini İqrar Əliyev kimi Türk sözünə qaşınması( alerjisi) olan azınlıqlara yazdırmışdılar . Gumilovun “əski Türklər”, Oljas süleymanovun “Azya”, S.Rüstəmxanlının “ Ömür kitabı”Murat acının “ Qıbçaq çölünün yovşanı” , S. Əliyarlının “ Azərbaycan tarix” kimi yapıtlar orada azda olasa boşluğa atılan önəmli daşlardır . Güney Azərbaycanda isə M. Zehtabinin “ iran Türklərinin əski tarıxı” gənclərdə bir devrim ruhu yaratdı . Güneyli ,Quzeli bu yapıtlar, qırımların qaraladıqları qarşısında yetərli bir toxdac( dərman) deyildir . Yazıqlar olsun qardaş Türkiyənin geçmişlikçiləridə, ərəb fesilə(papaq) “ çaldıran” savşının səslərinə uyulu qalaraq , Azərbaycan geçmişliklərində qırım yandaşlığı etmişlərdir . Qardaşın bu yalnış düşüncələrilə alqılamaları, güneylinin məhkumluğunu iki qat artırmışdır . Bu gün belə Türkiyədə ən öndə gedən ulusçular , güney Azərbaycanlı görərkən şah ismaili görmüş kimi dodağını büzərək qarşılıq verər .

2- Egemənlərimizin duyarsızlığı : Türk xaqanları sarylarındə gəlnəksldən gəlmə bütün insan dəyərlərini önəmsər, onalrın gəlişməsi üçün özveri göstərərdilər . R. Gerose “ bozkır impraturluğu yapıtında” bu konunu belə dəyərləndirər : “Türklər topluma gərəkən bütün işləri inanc, ulus ayrımı gözətmədən edərdilər . Onların saraylarında bütün uluslarla inanclara sayqı göstərilirdi”. Bu sayqıdan dolayı Türk xaqnları bir az sürə içində başqa uluslarla inancların inamını qazanıb, güclənərək ölkəsini genişlədə bilirdi . Türk sarylarındə inanc yasğı olamadığı kimi dil yasğıda qoyulmuşdur . Geçmış ərəb, fars yazımının gəlişməsində Türk sarayları gərəkən özverini göstərmişdir . M. Rəsulzadə “ Azərbaycan şairi Nizami” yapıtında yazar: “ Klasık fars yazımına , Türk sarayları dayəlik etmişdir” . Gerçəkdəndə bu gün yalnışdan təpə gözümüz konumundə göstərilən bu yazım , var yoxunu Türk saraylarına borcludur. ( mən klasik fars yazımını deyildiyi kimi böyük görmürəm. Belə görən varsa gerçək yazım bilgisindən anlamazdır.). Türk xaqanlarının qandan gəlmə insancıllıqları, ferdosi kimi Türkə söyüş yazanlarada qapılarını açmışdır . Onun yazdıqlarını önəmsəmədən dilənçi payı olaraq gümüşlə qarşılamışdır . Bu konuya sonralar geniş deyinəcəyik . İslam dünyasının yetişdirdiyi en böyük bilginlər, Türk egemənlikləri dönəmlərində yetişmışlərdir . Çün, Türk xaqnları bilginləri dəyərləndirib, toplumlarını gəlişdirməyə çalışırdılar . Əmir Teymurun bilginlərə olan yüksək sayqısı geçmişliklərdə yazılıdır . Ancaq Türk xaqanları xəlifəliyə soyunduqdan sonra , şeyxulislamların ağızlarına uyaraq, yuxuya dalıb, yavaş –yavaş uçuruma qondular . Bununda sonu bəlli oldu . Türk xaqanlarının yanlışlaıqlarının başında öz ulusal geçmişliklərini yazdırmamalrı durur . Geçmışdə orxun yenisey daş yazılarında , özünü öyən , öz geçmişinə boy boylayan Türk bu önəmli konunu unudaraq, gələcəyini qaranlıq əllərə buraxdı. Öz uyğarlığını yadırğayan , özgə uyğarlıqlarına uyan başçılar, bütün gələnəksəllərinidə unutdular . Gültekin daş yazısında bu ön görü belə dəyərlənmişdir. “Sen ( Türk) onların ( çinlilərin ) dadlı dilinə, yumuşaq ipəyinə aldanıb çoxlu sayda ölü verdin”. Gerçəkdən də Türklər sonralar bu sarayların bəzək düzəyinə aldanıb, öz ulusal kimliyini ölümə götürdü . Teymurlara “ zəfərnamələr” yazan kirmanilər, gerçək Türk uyğarlığını tanımadıqları üçün, soyut geçmişliklərlə gələcəyə yalnış bilgilər vermişdilər . Bu gün Güney Azərbaycan Türkü bunun ağrı açısını çəkir . Öz egemənliyi üçün siyasi egemənliyə üstünlük verən başsız başqanlar ,bilmədən başqalarının əkinsəl( Kültürəl) egəmənliyinə yön vermişdir . H. Cavidin sözləri bu düşüncələrlə səsdaşlıq edir : “ İdraki sönük başçıların qəfləti ancaq / etmiş edəcək milləti həp əldə oyuncaq / Turanə qılıncdan dəha kəsgin ulu qüvvət / yalnız mədəniyə, mədəniyət, mədəniyət”. Başçılarımızın ərincəkliyə( tənbəlliyə) yenik düşməsi sonucu , Türk toplumu islamdən öncə olan uyğarlığından axtalanmış, sonralar isə soysuz göstərilmişdir . Qırımların bilincli göstərdikləri soysuzluğa olanağıda başçılarımızın osallıqları( səhlənkarlığı) nədən olmuşdur . Onlar Karamanoğlu kimi buyuruq çıxardıb, dillərinə , ekinlərinə , uyğarlıqlarına yiyələnsəydilər, bu gün qarayaxmalara basılmazdıq . Yazıqlar olsun bu budunun Ə. Nəvailər kimi budunçu baxanları, karamanoğlu kimi başqanları az olmuşdur . Yoxsa kamçatkadan Avropanın göbəyinə kimi üzanan egemən bir ulus, bitiklər egemənliyində yetərsiz olmazdı .

3-Bilginlərimizin duyarsızlığı : Aydınlarımızda bir çox çağdaşları kimi duyarsız olmuş, başqa dillərin yazim egəmənliyinə güc qataraq, günümüz söz savaşlarındə qırımların yanında durmuşlardır . Güney Azerbaycanlıya insanlıq adına qurduğumuz bu qalalardan yersiz olaraq daş atılar . Bu konu çağdaş ulusalçılarımızla farsçılar arasında çox dartışılmağa nədən olmuş, eləcədə olmaqdadır . Farslar onların eləcədə ərəbcə yazan bilginlərimizi, qoçuqçularımızı özələrinə çıxmaqla bizi bacarıqsız bir ulus göstərməyə çalışarlar . Nizaminin “ pedər bər pedər mər məra Tork bud / Ze fərzanegi hər yeki qorg bud” sözünə aldırmadan,onu biri qumun yaxınlığında olan gəncədən ,biri isə rudbarın yaxınında olan gəncədən göstəməyə çalışar. Onlar ərəbcə yazan Qəzalinin bağdada gederkən belə Türk çuxasını övünərək çiynindən salmayan bilginləridə özlərinə çıxmaqdan çəkinməzlər . Onlar geçmişlikdə qaranlıq görünən uyğarlıqları özlərinə çıxdıqları kimi , ulusu bəlli olmayan bilginləridə özlərinə çıxmaqdan çəkinməzlər . Ancaq bununda suçlusu yenə bizim ərincək bilginlərimiz olmuşlardır . Burada nizamılərində axistan şahlardan daha çox suçlu olduqları denilməlidir. B. Səhənd necədə gözəl şəhriyarı suçlarkən bu geçmişliyə Işıq tutur : Mavi eyvanında saz çalır zöhrə/ bürcündə yay çəkib dayanıb keyvan / ( fars mitolojis) layiqi var girəm qəsrinə məndə / qıllı papağımla, qırıx sazımla !? Bu az sözə sığan anlam, son min ilimizin ulusal ağlatısını(tragediyasını) dalğasız güzgüdə yansıdır . Qəsrin içində baş buyruqçu Türk, ancaq onun saray qulluqçularıyla sözcüləri isə başqa ulusun özümsəyənləridi( təmsilçiləridi ). Qopuzu sınıx ozana ,qıllı papağı əskimiş Türk qoşuqçusuna giriş üçün yol verilmirdi . Ünsirilər, ənvərilər,yəzdilər isə Türk əsgərinin qanıyla qazanılan altunları bir dizim( beyt ) qarşısında ağızlarına doldururdular . Bu durumda qoşuq sənəti əski Türktə yoxmudur? sorusula qarşılaşmalı oluruq . Bunun yalnız bir gün kimi açıq yanıtı vardır . Varıdır, özüdə gəlişmişi . Bunun bir çox örnəklərini “Divanı luğatı Türktə” görmək olur . orada bir çox qoşuqçunun adı geçər . Ancaq islamdan sonra ərəbin əruzuna məhkum olan Türk, bu qalıblara dilini uyğunlaşdıramadığı üçün alan boşaldıb, ərəblə farsı önə sürməli olmuşdur . Çün Türk aydınının geçmişlə bağları qırılmışdır . Buna görədə Fizuli min dərədən bir dəyirman üçün su toplamağa çalışaraq “ düşvari asan etməyə qalxırdı” “ Bu uyğunlaşmamanın ən böyük nədəni isə Türk dilinin özəl, yenilməz kuralları olmuşdur . Ancaq Fars dilinin özəl kuralları olmadığu üçün, az bir sürə içində ərəblərdən borc alıb, onlarla ayaxlaşmağa başladılar . Farslarda islama kimi qoşuq gələnəyi olmamışdır . Bu gün ən azından bir Azərbaycan Türkü öyünərək əruz dışında qoşma, gəraylı , bayatı, tuyuğ kimi ulusal qoşuq qlıblərının adını verə bilər . Ancaq farsların 14 ərəb əruzu dışında özlərinə özəl bir qoşuq qalıbları olmamışdır . Bu nədənlə onların bütün klasik adlandırdıqları qoşuqlar, ərəb qoşuğu etgisindədir . Buda islamdan öncə onların sözə qarşı nə kimi sayqısız olduqlarını göstərməkdədir . Bunu Dr.Şəfi kətkəni “ fars şerində xəyal təsvirləri” yapıtında çoxlu örnəklərlə qanıtlamışdır . Əruzun ana qaynağı ərəb qoşuğu olduğu üçün , fars qoşuğunda etgiləşimin doğallığı dışında, ərəb mitoligiyasıda yansımadadır . Bu gün bilməzlikdən eski fars qoşuğunun vurğunları olan beş üç Türk aydını varsada , onlar qoşuq özəlliyilə qoşuq geçmişliyini bilməyənlərdir . Mirzə cəlillərin dililə desək “ şeir bülbülləri” vurğunlarıdırlar . Onlar özgələrin anlamaz dillərinə “ölülərini” diritmək üçün uyulu qalan qara beyinlilərdir . Bunların aydınlıq pozları isə bilncsiz bir xoşgörü, kuralları isə “palaza bürün, elilə sürün”ün aşıladığı qorxudan dolayı, “kıral çılpaqdır” sözündən qorxmalarıdır . Bizim geçmiş bilginlərimiz ulusal duyğuya qapanmadan “ özgə çırağına yağ olmuşsa”, çağdaş bilginlərimizdə “çox bəxtiyarlıqla” ünlülük dustağında bilim çuxalarının tozunu atıb, gerçəkləri deməyə qorxmuşlardır . Bu nədənlə məhkumluq, məhkumluq üstünə qalanmış, Güney Azərbaycan Türkündə aşağılıq duyğuları yaranmışdır . Bir ulusun aydınıyla seçgini yenilərsə , o ulusun varoluşu quşquludur . Yazıqlar olsun geçmişdə bilginlərimiz özgə qoşunlarına savaş sursatı ürətimində ortaqlıq etmişdir .

4 –Düçüncəçilik( idoloji)yenilgisi : Burada bilgə xaqanın ötükəndə qalıb, acunu yönəldə biləcək öyütlərini anmaq yararlıdır . “Türk xaqanı ötükəndə oturub ölkəni yönəldərsə, ölkədə sıxıntı olmaz”( költəkin yazıtı). Biz Türkün ötükəndən acuna yayılmasını mənimsəsək, demək o böyük bilgin öz öngörülərində doğruymyş. Ötükəndən “dadlı sözlərə, yumuşaq ipəklərə”aldanaraq yola düşüb, özgələrə bənzəməyə çalışmamız sonucu , yanılmışıqdır .Türklər geçmişlik boyu , şamançılıqdan tutmuş budaçılığa, yəhudiçılığa,məsihiçiliyə ,müsalmançılığa inanmış bir ulus olmuşdur . Bu inancların yolunda əllərindən gələni etmişlərdir . Ancaq bu inanclar ərdəmli Türk torələri,gələnksəlləri, davranışlarına uymadıqlarından, onu öz doğru yolundan azdırmışdır . Bu nədənlə budunsal kimliyini itirmiş biri kimi ağa görünümündə olsada, özgə düşüncəçiliklərinə yenilmiş, nökər olmuşdur . Bu gün Yakutların şaman, kalmukların budist, kareimlerin yəhudi, çuvaşların, şorların, qaqouzların məsihi, Azərbaycanlılarin, Qazaqların, Üzbəklərin,Türkəmənlərin,Uyğurların, Türkiyəlilərin,... müsəlman olmaları bun göstərməkdədir . A. Kosler bu günkü yəhudiləri xəzərlərin qalıqları olaraq deyər . Bu yöndə özgələrin üstümüzə qabarıb söz demələrində, geçmiş bilginlərimizin yalnış ülkü yarğılarının da çox payı vardır .Bilginlərimiz ulusal ayrım etmədən , ülkü məhkumiyətinə boyun əymiş, “ümməti vahidə” dustaqlarında ulusal kimliklərini unutmuşlardır . Türklər bu gətiri(idxalat) düşüncəçiliklərə yenilmədən öncə , onların ana konusu olan üstün ərdəmi eskidən yaşayırdılar . Axundovla Marksın dediyi düşüncəçilik uyuşdurculuğu , ən çok Türk ulusunu etgiləmişdir . Ancaq bu uyuşdurcu bulşçularının ulusları , ulusal dəyərlərini düşüncəçilik adına bazarlamışdılar . İslamı Asiyanın doğusundan Avropanın göbəyinə kimi Türkün yaydığını kimsə yadırğamaz . Ancaq Türkə bu düşüncənin günümüzdə yiyliyini edən ərəblə, farsın qırımcılığını da, geçmışlik boyu başqa bir ulus etməmişdir .Neçə yüz il Avroplılarla xaçlı savaşları aparan osmanlı Türkünə, bu gün olnlardan yalnız qırımçılıq qalmışdır . Avroplının yazımsal bəlləyində(yaddaşında) islam deyəndə yalnız Türk sözü anımsanar . Bu anımsanmanı sonralar xirstiyan Avroplılar getdikləri anaqaralarda(qitələrə) olduğu kimi daşımışlardır . G. Marguzin romanlarında neçə yerdə müsəlmandan söz edəndə Türk deyə yazar . Ancaq onlar misirli ərəblərdir . Bu gün Avroplının yazınsal bəlləyi Türk qırımcılığıyla doludur . Bir ingilis Bayronu sevərək oxurkən, onun Türklərə qarşı savaşda yaralandığını bilməmiş deyildir . Onun qoşuqlarında Türkə qarşı sezilərindən etgilənməməsidə olanaqsızdır .Gənəldə bir çox Avropalı ulusların yazımlarında Türkə qarşı olan çox ağır düşüncələr vardır . Geçmişlikdən sızıb gələn bu qırımcılıq, xaçlı savaşlarına qatılmayan solcularında 20-ci yüz ildə yazımının süsü olmuşdur .N. Kazantrakis kimi solcu bir yunan yazıçı “ məsihi dara asıb” qurtardısa, Türkə söyüş yazmaqdan dalı oturmadı . Bu süslərin etgisində Avropada olan bütün solcular, gerçəkləri araşdırmadan xirstiyan örgütlərinin bilincli Türkə qarşı səslənimlərində yandaşlıq etmişlərdir . Acınacaqlısı isə ulusal geçmişlik bilincindən yoxsun olan Türk solcularının bunların yanlarında durmalarıdır . Bu nədənlə Güney Azərbaycan solçuları kəsrəvinin uydurma “Azəri” sözcüğünə qarşı olduqları durumda belə , Türk sözcüğündən qaçarcasına ona sarılmışlardır . Onların bir çoxları Türkcəylə azəri sözücüğünün birləşimi kimi gördükləri “ Azərbaycan dili” Sözcüğünü işlətməyə başlamışlardır . 1905.ci ildə kırımlı İsmail bəy kaspralinin, Azərbaycanlı Əli Mərdan topçubaşın,Qazanlı Yusif akçuralının başçılığıyla rusiyada( Nijni –Novgorodda) yaratdıqları “Rusiyə Müsəlmanları ittifaqı” , sonralar Quzey Azərbaycanda Müsavatçiların sözcüsü olan “ açıq söz” gündəcində(qəzetində) “ müsəlman”,”Tatar” sözcüklərini, “Türk” sözcüğü ilə dəyişdi. Gənclik illərində “ Türklüklə Azərbaycanda tanış olan istalin , kominist, sosyalist totalitar egemənliyinin dayaqlarını bərkidəndən sonra bütün Rusya ipmratorluğunda Türkçü düşünürləri ölüdürdü. Ancaq bu düşüncənin Türk topluluqlarında kök saldığını bildiyi üçün , Türkləri parçalamağa yönəlik işlərə başladı . Bunun sonuncunda da geçmişlik boyu Türkistan adlanan yurdu, Qazaxistan, Özbəkistan, Qırqızista, Türkmənistan adıyla parçalayıb, söy kökü ayrı bir ulus yaratmağa başladı. Totalitar o egemənliyin doktorin maşını da , çeşitli alanlarda uydurma tezlərlə böyük bir ulusun ağlatəsını bilimləşdirməyə başladılar .Bunun sonucuda Quzey Azərbaycanda 1937 dən sonra ulusun Türk adını dəyişib, böyük bir ulusa yurd adını özümsəyən “ Azərbaycanlı” adını verdilər . Ruslar Türk birliyindən qorxaraq bu “parçala, yönət” deyimin uyğuladılar . Burada söylənən bir anını anımsatmaqda yarar var deyə vermək istirəm. 1917. ildə Rusiyada yaranan sosyalis devrimindən sonra impratorluq yönətimində bir iki il boşluq yaranar . Leninin “ bütün uluslara, ulusal özgürlük veriləcək” sözünə inanaraq bir çox Türk başçısı ona yaxın durmuşlardır . Ancaq Leninlə yandaşları egemənliklərinin dayaqlarını bərkidəndən sonra, bu özgürlüklərə son qoymuşlardır . Geçici Başqurd cumhur başqanı olan Zəki Vəlidi Toğan o basqılar dönəmində Leninin yanına gedərək ona verdiyi sözü anımsatmışdır (bütün uluslara ,ulusal özgürlük veriləcək ). Lenin isə ona “ sən siyasətlə , içdənliyi( səmimiyəti) qarışdırırsan” demişdir . Güneydən quzeyə boylanan nisgil yazımının aydınlarıda bu uydurma ( Azərbaycan dili)sözcüyünə uydular . 1945-46.ci ilər arsaında güney Azərbaycanda yaranan “ milli hükümətdə” bu uydurmaya uyub, “Azərbaycan dili” deyə yazılarında yazdılar . Ancaq bir yaşından 100 yaşına kimi olan Güney Azərbaycanlı, bu uyduruqlara umayaraq , övünərək “Türkəm” dedi .Bu konuya geniş olaraq sonralar yenə deyinəceyəm. Bir ulus olaraq Türkə yabancı olan düşüncəçiliklər nəsnə vermədilər . Ancaq Türkdən aldıqları güclə bu gün acunda olamları quşqusuzdur . Biz min illərimizi verdiyimiz bu düşüncəçilklərdən, “iç savaşa” başlamadan uslu( ağıllı) verim alamlıyıq . Dünə kimi korcasına biz onların( düşüncəçiklərin) qulluğunda uldmuşuqsa, bu gün aydıncasına onları ulusumuzun qulluğunda olamağa yönətməliyik. Ulusal savaşlarımızda qarşı gördüyümüz uluslardan örnək almalıyıq . Çox uzaqlara getməyək. Çağdaş fars islmaçıları olan məkkareme şirazinin, Ə.Şəriətinin,..., yapıtları, Haşimieye rəfsəncaninin“ əmir kəbir, ya qəhrəman estemar” kimi yapıtları bizə örnək olmalıdır . S. Kəsrayi kimi çoxlu fars solcuların düşüncələridə dediklərimizə qanıtlamqdadır . Ulusçuluğumuzdan azmağımızın en böyük nədəni isə, geçmiş ulusal bəlləyimizdən yoxsun olmağımızdan qaynaqlanır.

Ardı var

Ersan Erel