Ilham Əliyev azad sözü nə üçün sevmir?

Qənimət Zahid
“Pul və sərvət bəkçiliyi” ilə siyasi məsuliyyət bir araya sığmır
Azərbaycan rejimi hər gün demokratik dünyanın üzünə tüpürür
Indi dünyada jurnalistlərə qarşı ən qəddar rejim Kubanı göstərirlər. Kubada 25 jurnalist hal-hazırda da həbsdədir.
Amma Kuba dünya deyil. Kuba Fidel Kastrodur. Bu ölkə sivilizasiyalı dünyadan təcrid edilib. Sovet Ittifaqı kimi nəhəng himayədardan məhrum olan, indi isə yaşının ixtiyar çağında Əzrayılla siçan- pişik oynayan Fidel Kastro mədəni və demokratik dünyanın nə olduğunu bilmir. Buna görə də, Fidel Kastronun azad mətbuat, söz azadlığı kimi problemləri yoxdur. Bu anlayışlar onun mənəvi konstruksiyasına daxil deyil.

Azərbaycan rejiminin unikallığı nədən ibarətdir?

Azərbaycan isə mədəni dünyanın tərkib hissəsi kimi hallandırılmağa rəsmən də iddialıdır. Heç kim Azərbaycan rəhbərliyini məcbur etməyib ki, Avropa Şurasının, ATƏT-in üzvü olsun, Avropa Birliyi ilə, NATO ilə əməkdaşlığın əsasını qoysun, Avropa Insan Haqları Məhkəməsinə qoşulsun...
Bütün bunlar Azərbaycan rejiminin öz seçimidir və həmin seçimin üzünə tüpürə- tüpürə ayları, illəri yola salmaq da həmin bu rejimin öz seçimidir.
Lap bu günlərdə isə Azərbaycan rejimi Avropa Şurasının üzünə tüpürdü: siyasi məhbuslarla bağlı öhdəliyini yeniləyən Azərbaycan hökuməti ikicə gündən sonra bir jurnalisti- bir baş redaktoru tamamilə qondarma ittihamlarla həbsə atdı, onun müavini olan digər jurnalisti isə qanına qəltan elədi.
Nədən, Azərbaycan hökuməti belədir? Axı, ola bilməz ki, bir sistem eyni zamanda həm mədəni dünyanın altçoxluğu olmağa can atsın, həm də özünün vəhşi davranışları ilə həmin mədəni dünyanın canını boğazına yığsın.
Hər hansı bir siyasi rejimin söz azadlığına qarşı allergiyasının səbəbləri olmalıdır. Kastro ilə məsələ aydındır: o, belə anlayışları heç zaman görməyib, məlumatı yoxdur, təsəvvür etmir. Amma Ilham Əliyev Fidel Kastro deyil. O, ömrü boyu kommunist olmayıb, inqilabçı olmayıb, hətta əskər də olmayıb ki, beynində hərbi xidmət illərinin illüziyaları qalsın və hərbi rejimin nədən ibarət olduğunu təsəvvür etsin.
Azərbaycan rejimi insanları Allah adı ilə zülm və əsarət altında saxlayaraq teokratik xaltura ilə məşğul olan Iran rejimi də deyil; burada dünyəvi dəyərlər hakimdir.
Azərbaycan rejimi Şimali Koreya kimi soyuq müharibə illərinin mirası olaraq əlinə nüvə silahı da keçirə bilməyib ki, burada xalq səfeh bir diktatorun dünya ilə kəllələşməsinin girovuna çevrilsin.
Azərbaycan rejimi daha çox strateji sərvət olan nefti dünyanın lider dövlətlərinə satmaqla pul qıran və həmin lider dövlətlərin tumarına güvənən ərəb hakimiyyətlərinə bənzəyən satqın bir rejimdir. Bu rejim hər şeyi satır: millətin perspektivlərini, cari büdcəsini, intellektual potensialını, neftini... və əvəzində yalnız bir şey alır: pul və hakimiyyət təminatı. Başqa heç nə.
Mədəni və demokratik dünya isə Azərbaycan rejiminin tüpürcəyini sifətindən silib qurtarmamış yeni tüpürcək lopasını qəbul etməli olur:
Avrpa Şurası Azərbaycana daha bir il vaxt verdimi?
Corc Buş Azərbaycan rejiminin avtoritar liderini çağırıb yanında əyləşdirdimi?
Avropa Birliyi Azərbaycanı özünün ən uzaq yaxın qonşusu elan etdimi?...

Varlı ölkənin alverçi vətəndaşları

Rusiyalı jurnalist Aleksey Barxatov Azərbaycan rejimi haqqında təəssüratların belə şərh edir: “...Bu ”müdrik" idarəetmənin məhsulu hər addımda görükür: dövlət inkişaf edir. Azərbaycanlıların 60 faizə yaxını isə xarici ölkələrdə- əsasən Moskvada veyillənir. Burada bir milyona qədər azərbaycanlı bazarlarda alver edir və ya köhnə “Jiquli”lərdə xaltura etməklə pul qazanıb evə göndərir.
Doğrudur, onların hamısı öz vətənlərindəki həyat şəraiti və prezident haqqında suallara senzurasız ifadələrlə cavab verirlər. Çünki neft ehtiyatlarına görə bu 7 milyonluq respublikanın əhalisi küveytlilər kimi yaşamalı idilər, amma həmin həyatdan əsər- əlamət görünmür. Yerli mətbuatın yazdığına görə neft gəlirlərinin hamısı prezidentin əqrabaları arasında bölüşdürülür...
Əliyevin bütün qohum- əqrabası yüksək dövlət vəzifələrində işləyirlər. Amma onun bircə nəfər belə qohumu Müdafiə Nazirliyində işləmir...".

“Kütlük və təxribat” nümunələri

Azərbaycan bütün beynəlxalq hesabatlarda dünyanın ən iyrənc rejimləri ilə müqayisə olunur. Xüsusilə, hakimiyyətin ata malı kimi Ilham Əliyevə miras ötürülməsindən sonra.
Müqayisə üçün materiallar da təqdim edilir:
- Suriyanı (ABŞ-ın “şər üçbucağı” elan etdiyi ölkələrdən biri) vəfat etmiş diktatolr Hafiz Əsədin oğlu Bəşir Əsəd idarə edir;
- Şimali Koreyanı (ABŞ-ın “şər üçbucağı” elan etdiyi ölkələrdən biri) dünyanın ən qanlı diktatorlarından biri sayılan Kim Ir Çenin ölümündən sonra oğlu Ir Kim Çen idarə edir;
- Afrikadakı Konqo Respublikasının prezidenti Loren Kabil 2001-ci ildə qiyam zamanı qətlə yetirdilər, amma onun da yerinə oğlu Cozef Kabil keçdi;
- Haitinin prezidenti Fransua Düvalye oğlu Jan Klodu varis təiyn etdi. Amma Jan Klod bir qədər dəcəl və “ağıllı” çıxdı: ümumxal etirazı nəticəsində devrilən vəliəhd xəzinədən 500 milyon dolları oğurlayıb aradan çıxdı və indi Fransada əla həyat sürür...
Bu ölkələrdə həmin rüsvayçı vəliəhd oyunları gedəndə Ilham Əliyev də hakimiyyət ehtirasının nə demək olduğunu hələ başa düşmürdü və deyirdi: “Azərbaycanda monarxiyanın yaradılacığı, daha doğrusu, hakimiyyətin irsən ötürüləcəyi barədə məlumatlar ya kütlükdür, ya da təxribat”. Ilham Əliyev 2000-ci ildə “Moskovskiy komsomolets” qəzetinə verdiyi müsahibədə belə deyirdi.
Amma cəmi 3 il sonra Ilham Əliyev həmin “kütlüyü” və “təxribatı” məmnuniyyətlə icra etdi.
Nədən? Çünki Azərbaycanda hakimiyyətdə olmağın pul və yenə də pul olduğunu artıq dərk etmişdi.

Siyasi natamamlıq kompleksi

Bütün analitiklər təsdiq edirlər ki, Ilham Əliyevin “kütlük və təxribat” adlandırdığı həmin hakimiyyət dəyişikliyindən sonra ələ keçirdiyi səlahiyyətlər onu yalnız bir səbəbə görə dünya diktatorları arasında özünəməxsus yerə çıxarıb: o, az qala hər gün hakimiyyət başçısı olduğuna inanmır və bu qədər yüksək səlahiyyətlərlə nə etmək lazım olduğunu dərk etmir. O, sadəcə olaraq, bu səlahiyyətlərdən məmnundur.
Ilham Əliyevin jurnalistlərə və mətbuata qarşı açdığı müharibənin də bircə səbəbi var: mətbuat onun birinci şəxs səlahiyyətlərindən və səviyyəsindən ağılla istifadə edə bilmədiyini hər an xatırladır. Yəni, azad mətbuat Ilham Əliyevə hər gün həmin kompleksləri xatırladır. Bu kompleksdən azad ola bilməmək, özünü həqiqətən də siyasi mübarizə, ciddi fəaliyyət nəticəsində əldə edilmiş hakimiyyətin rəhbəri kimi təsəvvür edə bilməmək Ilham Əliyevi çıldırır. O, bu hakimiyyəti miras olaraq ələ keçirib, vəssəlam.
Qərb dəyərləri, Avropadakı siyasətçilərin hakimiyyətə gəlmə, hakimiyyəti idarə etmə, müxalifətdə olma mədəniyyətini heç zaman yaşamayan Ilham Əliyev üçün bütün mədəni dünya iyrəncdir və bıqdırıcıdır.
O, Azərbaycan rejiminin istər- istəməz prioritet kimi qəbul etməli olduğu, imtina edə bilmədiyi Qərb dünyası ilə, həmin dünyanın bütün siyasətçiləri və dövlət rəhbərləri ilə bütün müqayisələrdə özünün qüsurlarını görür və bundan psixoloji sarsıntı yaşayır.
Azərbaycan mətbuatı Ilham Əliyevin bu qüsurlarını görür, cəmiyyət də görür. Cəmiyyət bu qüsurları bilir, amma mətbuat onları təkcə bilməklə kifayətlənmir, həm də həmin cəmiyyətə təqdim edir. Ilham Əliyev bu mənzərədən bir daha sarsılır. Hakimiyyətin gücündən və imkanlarından ciddi, mütərəqqi, yararlı məqsədlər naminə yararlana bilməyən, sadəcə olaraq traybalizmin pəncələrində məmnun bir girov kimi saxlanılan Ilham Əliyev öz zəifliyinin və bacarıqsızlığının heyfini azad mətbuatdan çıxır.

Haram sərvətin qorunmasına həsr edilən ömür

O, Azərbaycanın Qərb dünyasına inteqrasiya olunmaının tərəfdarı kimi “çıxış edir”. Amma bunu bacarmır. Çünki Ilham Əliyev atasından qalmış təkcə hakimiyyətin deyil, həm də on milyardlarla dolların sahibidir. Siyasi işin, dövlət başçısı kimi bir ölkənin taleyi üçün siyasi məsuliyyətin nə demək olduğunu bilməyən Ilham Əliyev ömrünü həmin milyardların artırılması üçün sərf etməlidir, vəssalam.
Hələ 2003-cü ildə dünya mətbuatı yazırdı ki, Əliyevlərin sərvəti 24 milyard dollardan artıqdır. Indi həmin kapitalın həcminin bir neçə dəfə artıq olduğun ehtimal edirlər. Bütün bu var-dövlət qanunsuz yollarla- korrupsiya, rüşvətxorluq, xəzinə oğurluğu, proteksiya yolu ilə əldə edilib. Bu, haram sərvətdir. Ilham Əliyev də öz həyatını həmin bu haram sərvətin qorunmasına həsr etməlidir, vəssəlam.
Ölkə mətbuatı Azərbaycandakı korrupsiyadan, dövlət səviyyəsindəki oğurluqlardan durmadan yazır. Bu mətbuat əməlli- başlı təhlükədir, nonkomformizm mənbəyidir, psixoloji təzyiqdir. Buna görə də Ilham Əliyev azad mətbuatı sevmir və ona qarşı müharibə aparır. Ilham Əliyev azad mətbuatla, söz azadlığı ilə bağlı olan, həmahəng səslənən heç bir dəyəri sevmir. Çünki bütün bunlar ona nəsib olmayan siyasi mədəniyyət fenomenləridir.
2005-ci ildə, Elmar Hüseynovun qətlinə verilmiş “fərman”la bu müharibə elan edilib və hələ uzun müddət davam edəcək.
Bu müharibəni durdurmağın bir yolu var: o, müharibə apardığı, yox etmək istədiyi həmin dəyərlərin daha güclü olduğunu duymalı, hiss etməlidir...