ابراهیم یزدی نییه ایکی یول قیزاردی؟

 سید حیدر بیات

 

بازرگانین دوققوزونجو ایل دؤنوموایدی ائله بیل. ملی مذهبی‌لر قوما قشون چکمیشدیلر. منده اوندا پیام قوم هفته‌لی‌یی‌نین آددا ادبیات صحیفه‌سی آنجاق تورک ادبیاتینا عایید صحیفه‌سینی دولدوراردیم. ملی مذهبی‌لر پیام قوم تحریریه‌سینی‌ده مراسیمه و ناهارا چاغیرمیشدیلار. مراسم بیات آدیلا آدلانان خصوصی قبرستانلیقدا قورولموشدو. بو قبریستانلیغین چوخ صفالی و بؤیوک بیر حیه‌طی واردیر و اؤلولر ایسه حیاطین اطرافیندا یئرلشن مقبره‌لرده (اوتاقلاردا) قویلانیبدیرلار. حیاطا یوزدن چوخ صندلی دوزموشدولر و شخصیتلر بیربیر گلیب دانیشیردیلار. دانیشانلارین بیریسی ده ابراهیم یزدی ایدی. آنجاق مراسیم بیتندن سونرا ابراهیم یزدی‌یه یاخینلاشدیم، بیزیم زنگانلی قدیم شهرداشلاریمیزین بیریسی ده اونون چانتاسی‌نی داشیییردی و نه قدر ده گووه‌نیردی بو مقاما. نه ائتسین ابراهیم یزدی چانتاسی‌دیر شوخلوق دئییل کی.

نه ایسه یاخینلاشدیم چانتاچی تورک شهرداشیما ائله اؤز دیلیمیزده «آقای یزدی‌دن بیر موصاحیبه آلماق ایسته‌ییرم». دئدیم. «اولسون، اؤزو ایله دانیش، منده دئیه‌رم» دئدی. او دئدی یا من یادیمدا دئییل آنجاق آقای یزدی سوروشدو: «هانسی قونودا؟» دئدیم: قومیتها، بیر آز قیزاریب سوروشدو:«قومیتها تو قم چه کار می‌کنند؟» نه ایسه دیلی توتار توتماز دئدی قالسین ناهار سالونونا، بورادا کی ائشیکده اولماز. ناهار قومون ان زنگین تالارلاریندان ساییلان طاووس تالاریندا ایدی. جمعیت سالونو دولدوروب دولدورمامیش، آقای ذوقی ایله انصافعلی هدایتین خاتمی‌یه یازدیغی مشهور مکتوبدان ایگیرمی اوتوز نوسخه داغیتدیق. ملی مذهبی‌لر هامیسی آلتدان آلتدان بره‌لیردیلر. سونرا موصاحیبه واختی یئتیشدی، اوتوردوم ابراهیم یزدی‌نین یانیندا، گؤردویومو اینانماییردیم اطراف ماسالاردا اوتورانلار چوخلاری تورک ایمیشلر بیر زامان و هره‌سی بیر تیکه آتیردی بیزه ساری، نه ایسه موصاحیبه‌نی باشلادیم. موصاحیبه سسلی اولاراق ضبط اولونوردو. ایشین ترسی هر نه دئییردیم یزدی تایید ائدیردی. من لاپ حئیرت ائتمیشدیم. دئمه یزدی اؤز یانیندا دئییر قومدوردا، قانون یازماییریق کی سونرا اجرا اولا بونلاری باشدان آچاق هله. سون سواللارین بیریسینده سوروشدوم آقای یزدی! بیزیم فعال‌لاری معتقددیرلر کی میللی نیرولار بیزه قارشی‌ دوروبلار. بو سؤزوده کسین‌لیکله داندی یوخ موطلق بئله بیرشئی یوخدور دئدی. دئدیم بس ورجاوندین مکتوبونا نه دئییرسینیز؟ دایاندی، قیزاردی، بوزاردی، باشینی آشاغی‌یا سالدی سونرا بیر آز اطرافا باخیب دئدی: من او مکتوبو ائشیتمه‌میشم اوخومومامیشام و بئله بیر شئی‌دن خبریم یوخدور. موطلق یالان دانیشیردی چون او گونلرده ایران قزئته‌سینده ده حتی بو مکتوبدان سؤز گئتمیشدی. نه ایسه موصاحیبه‌ بیتدی. یزدی دئدی بیر نوسخه ده گؤندر منیم اؤزومه. اولسون دئدیم. ایمیلینی یازدی، سوروشدوم سیز پزشکی اوخویوبسوز دئدی: نئجه؟ دئدیم آخی خطی‌نیز اونلارا بنزه‌ییر. دوغرودان دا سونرا اونون خطینی اوخویا بیلمه دیم و نئچه نفر مندن باشقاسی دا اوخویا بیلمه‌دیلر بئله‌لیکله موصاحیبه‌ اونون الیمه چاتمادی آمما پیام قومدا یاییملاندی. سیته‌لرده یایماق اوچون نئچه نفرله مشورت ائتدیم، هر کس بیر شئی دئدی، سونرادا گؤندردیم دورنا سیته‌سینه، آمما ائله بیل اونلاردا اونون یاییملاماغینی صلاح بیلمه‌دیلر.

ایندی دؤرد بئش ایل او قضیه‌نین اوستوندن سووشور، ابراهیم یزدی بیلیر تورکلر هامی یئرده او جومله‌دن قومدا دا آکتیولشیرلر، ورجاوند اؤلوب گئدیب، آمما نامه سی دورور و بیزیم سیته‌لرده یئنه بیر دؤنه یاییملانیب دموکراسی دموکراسی دئین‌لره اونلارین دموکراسی‌سینین ایچ اوزونو گؤسترسین. و ائله او مکتوبون یاییلماسی دا بو خاطیره‌نین قلمه آلماغینا سبب اولدو.

ورجاوندین مکتوبونو بوردادان آلا بیلرسیز:  http://yavasoz.googlepages.com/vercavenidinxatemiyeyazdighifashistisozl