Sayın cənablar

İLƏTİŞMƏ :     İRAN YETGİLİLƏRİ TƏRƏFİNDƏN BASQIYA MƏRUZ QALMIŞ 200 NƏFƏRDƏN ARTIQ GÜNEY AZƏRBAYCANLININ DURUMU

Güney Azərbaycanın 200 nəfərdən  çox Birgələşmiş İlətişmə dosyelərini hüzurlarınıza sunuruq. May 2006 xalq Etirazlarnın birinci il dönümü  münasibəti ilə bunların İran yetgililəri tərəfindən milli və insani haqları tapdanmışdır. 215 şəxsə aid olan məlumatlar, tərtib edilmiş bu ilətişmədə, Cədvəl 1-də təqdim olunur. Bu İlətişməyə aid olan basqı dalğası qabaqdakılar ilə əlaqəli olsa da, onlardan ayırd edilməlidir. Buna görə ilk növbədə məsələləri xatırlatmaq istərdik:

• May 2006 xalq Etirazları barədə sizi bir sıra raport və ilətişmə vasitəsi ilə yetərincə bilgiləndirmişik. Bu olay Güney Azərbaycan Milli Hərəkətini halən Güney Azərbaycanın da tərkibində olan İran yetgililərinə qarşı bir ümum-millət mübarizəsinə çevirdi. Bu müddət ərzində sunduğumuz bəlgələr İran yrtgililərinin cəsarətini Güney Azərbaycan milləti əleyhinə göstərmiş ki, minlər suçsuz insanları tutuqlamışlar, 100-dən çoxuna öz-xoşuna həbs hökmü kəsmişlər və 20 nəfəri də qanun-dışı qətlə məruz etmişlər.
• Bir neçə gözə çarpan örnək də sunmaq istərdik ki, i. Cəlil Abidini bəyin qanun-dışı qətlindən bəri onun qohumları beynəlxalq qurumlara dəstək üçün müraciət etmişlər ki İran yetgililərinin hədsiz təzyiqləri qarşısında bunlara haray olsunlar – baxın Cədvəl 2-yə; ii. Ərdəbil həbsxanasında cənab Abbas Leysanlını və Urmu həbsxanasında cənab Elyaz Yekanlını və qədimdən zindanda olan başqaları cədvəldə göstərilməsədə, onların ağır şkəncələr qarşısında sınmazlığı Güney Azərbaycanın İran irqçiliyinə qarşı dirəniş rəmzlərinə çevrildiyini bildirmək istərdik.
• May 2006 xalq Etirazları bir dönüş nöqtəsi oldu, beləki, İran yetgililərinin basqılarına baxmayaraq o gündən bəri bütün milli günlərimiz milli ölçüdə aparılmağa başlamışdır.
• 12.05.07 tarixli, 453/2007 sayılı müraciətdə sizə yazdıq ki, May 2006 xalq Etirazlarını anmaq üçün bu il 22 May 2007-də ümum-millət hazırlığı gedir.
• 22 May 2007 ildönümündən sonra da gedişatlar barədə sizi bilgiləndirdik (bax məktubumuz: 3 İyun 2007, Say 455) və Güney Azərbaycanlıların milli və insani haqlarını qorumaq üçün dəstəyinizə müraciət etdik

Sizi Hazırkı durum barədə daha dərindən bilgiləndirmək üçün və Güney Azərbaycan millətinin əzmlərini başa salmaq üçün bu faktları bir dəfə daha yadınıza salmağı uygun görürük: 30 milyon millətimizin ana dilində bir sinif belə məktəbi yox; şəhərlərimiz xarabaya çevrilib; iqtisadiyyatımız dağıdılıb; kəndlərində su-işıq və yol olmadığına görə boşalıb; bölgədə iş imkansızlığı ucbatından xalq başqa yerlərə köçmək məcburiyyətində qalmışdır. Başqa sözlə ölkə əhalisinin yarısını təşkil edən bu millətin bütün milli, iqtisadi, ictimai və siyasi varlığı talanmışdır və talanmaqdadır.

Bu durumu təhəmmül edə bilməyən millət ayağa qalxmış və tam demokratik üsullarla öz milli haqqını tələb etməkdədir. Ancaq Tehran hakimləri bu demokratik mübarizəni və beynəlxalq hüquq çərçivəsində “milli müqəddəratı”  təyin istəklərini bütün şiddətlə əzir, hətta qana bulayır. Biz bu faktı sizə ardıcıl olaraq qeyd edirik ki, sizin üzərinizdə olan mandatlar Güney Azərbaycanın təkcə qoruqçusudur və bunların tətbiq olmadığı surətdə İran yetgililəri qəddarlıqlarının meydanlarını genişləndirəcəklər. Sunulmaqda olan Birgələşmiş ilətişmə, müddəamızın sübutunda bir daha canlı sənəddir. Göründüyü kimi İran Güney Azərbaycana qarşı qəddarca davranır və sizin  bu xalqın tapdalanmış haqlarını qorumaq üçün təcili olaraq səfərbər olmanız insani bir görəv sayılmaqdadır. Aydındır ki, artıq  Güney Azərbaycan məsələsi İranın daxili məsələsi deyildir.

Diqqətinizi Birgələşmiş İlətişmənin Cədvəl 1-ində dərc olunan 215 şəxs haqqında məlumatlara çəkmək istəyirik.. Qəsdimiz hər şəxsə bir İlətişmə sunmaq idi lakin bu bugün imkanlarızdan xaricdir və eləcədə sizin də məhdud imkanlarınıza ağır yük olardı. Hər iki tərəfin imkanlarını nəzərdə alaraq birgə ilətişmə sunmaq bizim çarə yolumuzdur və ümid edirik siz hər bir adı verilən fərdin insan haqlarını qorumaq üçün can atacaqsınız. Diqqətiniz bir neçə bilgi üzərinə tuşlamaq istərdik:

Bu il May ayının sonlarında Zəncanda tutulan və bugün Tehranın dəhşətli Evin zindanının 209-cu bəndində işgəncə altında olan cənab Səid Mətinpur və Cəlil Qənilu haqqında Amnesty International-ın verdiyi bəyanatı da xatırlatmaq istərdik. Onlara əlavətən May ayında tutulan, müxtəlif işgəncələrə məruz qalan və halən Urmu zindanında tək sellulda saxlanılan  Əkbər Paşayı və Sulduz zindanında saxlanılan 21 yaşındakı Mehdi Babainin durumlarının ağır olduğunu bildirmək istərdik.

• Cədvəl 1-də verilənlər heçdə hamıya şamil deyildir. İnanırıq ki, 1000-dən çox basqıya məruz qalmışlar, lakin yaxalanma, tutuqlanma ya buraxılma barədə rəsmi bəyan yoxdur. Əldə olan seyrək bilgi də insan haqlarını savunan və fəal fərdlərimizin özlərini  təhlükəyə salmaq  bahasına sağlanmışdır.  Cədvəl 1-də dərc olunandan daha çox bilgimiz olduğuna baxmayaraq sizə ən güvənilənlərini təqdim edirik.
• Təbriz zindanında saxlanılan Çəngiz Bəxtavərin ailəsinin şikayət məktubuna görə bu ailəyə olmazın basqılar edilir, onun qardaşı Cahanbəxş Bəxtavərdə həmin zindanda saxlanılır. Təbrizin hörmətli millət vəkili cənab Dr. Əkbər Ələmiyə yazılmış bu ailənin məktubunun orijinalı və tərcüməsi də cədvəl 3- də təqdim edilir.
• Amnesty International da bir neçə təcili aksiya buraxmış (MDE 13/067/2007 Tarix: 7 İyun 2007; MDE 13/068/2007 Tarix: 7 İyun 2007;  və MDE 13/070/2007 Tarix: 7 İyun 2007). Bu təcili aksyalarda da göstərildiyi kimi diqqətinizi  neçə nəfərin ağır duruma məruz edilməsinə tuşlamaq istərdik:

Səid Mətinpur görkəmli insan haqlarını savunan  Güney Azərbaycanlı bir jurnalistdir ki, indi onu qorxunc Evin zindanına aparmışlar və eləcə də Cəlil Qənilu Zəngandan Evin həbsxanasına aparılmışdır. Əkbər Paşaini Urmu həbsxanasında tək sellulda saxlayırlar və Elman (Mehdi) Nuri  bu anda Sulduz zindanındadır. Bunların hamısısnın ağır şkəncələrə məruz qaldıqları aldığımız xəbərlər daxilindədir.

• Çingiz Bəxtavər bəy və qardaşı Cahanbəxş Bəxtavər, Güney Azərbaycan milli hərəkətinin qocaman simaları sərbəstliklərindən öz-xoşuna yoxsun edilmişlər və İran yetgililəri bunları hazırda gedən etirazların səngiməsinə qədər saxlamaqdadırlar. Onların ailələri də hədsiz basqıya məruzdurlar. 
• Bu basqıların təkcə yaxalanıb, zindana salınıb, işgəncə ilə bitmədiyini, eşikdə olanlarında haqqında hədə-qorxuların çeşidli üsullarla davam etdiyini bildirmək istərdik. 22 May ildönümündə Güney Azərbaycanın Xoy şəhərində polis və ittilaatin 300 nəfərə yaxın gəncə göndərdiyi sorğu-suala çağırış məktubu da bir nümunə kimi təqdim edilməkdədir.
• Tutuqluluğa məruz qalanların içində bir dəfə daha 16 yaşlı yeniyetmə Əlirza Əvəzpurun adına rast-gəlirik. Bu əziz bala indi İran yetgililərinin qəddarıqlarının küt ucuna məruz qalmışdır. Onun barəsində qabaqlarda sizə İlətişmə göndərmişik və Amnesty International-da ardıcıl kampaniya aparmış. 

• Cədvəl 1-ə diqqət edildikdə tutulanlar və ya çağırılanların təqribən 90% məhkəmə gözləməkdədir. Tehran hakimiyyəti beynəlxalq təşkilatların münasibətindən qorxaraq bu gözləmə siyasətin yeritsə də ən əsas hədəfi milləti qadaqda saxlamaqdır. İran məhkəmələrini sizlər və bütün aləm yaxşı tanıdığına görə orada məhkəmə gözləmək hər an edam hökmu ilə qarşılanmaq təhlükəsi ilə yaşamaqdır. Bu qeyri insani şkəncəyə məruz qalanların dadına çatmaq hər insanın borcudur.

Bu vəsilə ilə sizdən xahiş edirik ki, bu duruma son qoymaq üçün əlinizdən gələni əsirgəməyəsiniz. Öz imkanlarınızdan istifadə edərək Güney Azərbaycana bir araşdırma ekipi göndərərək, adları çəkilən və ya cədvəldə yazılan insanlarla ilişgiyə girəsiniz. Biz əminik ki, Təbrizdə BMT qrupu az müddət yerləşib, bu məsələ ilə ilgilənirsə zindanlarda olan minlər insanın ailəsi və ya yaxınları müraciət edərək onların azadlığı üçün baş vuracaqdır.

Fikrimizcə insan hüquqlarını qorumaqla görəvli olan sizin kimi bir qurumdan bunu tələb etmək bizim ən təbii haqqımızdır.

Qayğınız üçün qabaqcadan təşəkkür edirik.

Hörmətlə :

Böyük Rəsuloğlu

Dünya Azərbaycanlılarının Haqlarını Müdafiə Komitəsinin sədri

Dear sir/madam,

COMMUNICATIONS: OVER 200 SOUTHERN AZERBAIJANIS DETAINED BY IRANIAN AUTHORITIES ON THE ANNIVERSARY OF THE MAY 2006 PROTESTS

Please find enclosed a Collective Communication on more than 200 Southern Azerbaijanis, whose national and human rights have been violated by Iranian authorities on the occasion of the Anniversary of the May 2006 Mass Protests. The compiled Communication data on each individual is presented in Table 1. The ongoing wave of repression should be distinguished from those in the past even though they are linked. By way of background:

·        We have informed you on the May 2006 Mass Protests through a series of communications and reports. This event transformed the national movement of Southern Azerbaijan into a nation-wide struggle against Iranian authorities currently ruling in Southern Azerbaijan. Our submissions documented some evidence that thousands of innocent Southern Azerbaijanis suffered detentions, more than 100 suffered arbitrary sentences and some 20 individuals perished through extra-judicial executions.

·        The most notable examples are that i. since the extra-judicial execution of Mr. Jelil Abidini, his parents have appealed to international justice organisations for help against Iranian authorities exerting undue pressures to silence them – see Table 2; ii. the cases of Mr. Abbas Leysanli in Erdebil prison and Mr. Elyaz Yekanli in Urmu prison have exemplified the resistance of the nation of Southern Azerbaijan against Iranian racism.

·        The May 2006 Mass Protests set the precedence for a rhythmic marking of national events by our nation and the Iranian authorities resorting to violence and suppression.

·        We wrote proactively to you regarding the nation-wide preparation for marking the Anniversary in 22 May 2007 (Our letter: on 12 May 07; Ref: 453).

·        We also wrote to you at the aftermath of the 22 May 2007 Anniversary repressions (Our letter: Ref: 455, on 3 June 2007), appealing for your interventions towards safeguarding the human rights of Southern Azerbaijanis.

In order to help you with a clear understanding of the situation and to reflect on the determination of the nation of Southern Azerbaijan, we would like to remind you that our 30 million nation is deprived of the very basic right of education in mother language; our cities are rapidly deteriorating; the economic basis of Southern Azerbaijan is forced to decline; many rural communities still lack the basic amenities such as water supply, electricity and tarmac roads. . Also mass migrations are taking place in search of work to outside Southern Azerbaijan.  Our nation makes over half of the population in Iran but its very existence is now undermined.

Our nation has now broken its silence and risen against the ongoing Iranian racist policies, showing a commendable maturity by strictly adhering to the democratic struggle with the goal of securing the right to self determination for the nation of Southern Azerbaijan. However, Iranian authorities allure themselves with a supposed racial supremacy and ruthlessly repress the democratic movement of Southern Azerbaijan. We keep making the point that without exercising your mandates, Iranian authorities will feel appeased. This collective Communication is once again another testimony for Iranian ruthlessness against Southern Azerbaijan; for mobilising your urgent attention for the cause of Southern Azerbaijan; and for your perusal that the problem of Southern Azerbaijan is not an internal problem of Iran.

We would like to draw your attention to the Collective Communication Data compiled in Table 1. We intended to submit individual Communications for each victim but clearly this is beyond ours resources and most probably beyond your resources as well. Whilst this collective Communication is a solution to our relatively limited resources, we hope you will act on all the individuals. We would like to highlight some of the information in the table for your attention:

• The data presented in Table 1 is by no means exhaustive. We believe there are more than 1000 individuals who were detained but with no official communiqué on their arrest, detention or release. Any meagre information is gathered by our activists and human right defenders at a great risk to their safety and they only release information if reliable. So our information is more than what is actually reflected in Table 1 but those presented here are reliable.
• Amnesty International has also issued a number of statements e.g. MDE 13/067/2007 on 7 June 2007; 13/068/2007 on 7 June 2007; and 13/070/2007 on 7 June 2007. We would like to draw your attention to the ordeal suffered by the distinguished human right defender and journalist Mr. Seid Metinpur in the notorious Evin prison, as well to that of Mr. Jelil Qenilu in Evin prison, Ekber Pashai kept in a solitary confinement in Urmu, and Elman (Mehdi) Babai in Sulduz prison; all of whom are believed to suffer torture.
• Mr. Chengiz Bekhtaver and his brother Jahanbekhsh Bekhtaver, veterans of the national movement of Southern Azerbaijan, have been arbitrarily deprived of their liberty and detained until the current tide of protests reaches an ebb. Their families are also under undue repression. Table 3 presents you with the letter by Mr. Chengiz Bekhtaver’s wife to her Member of Parliament, the right honourable Dr Ekber E’lemi.
• Among the detainees, you will find the name of Mehmmed Riza Evezpur, a 16 years old teenager who is at the brunt edge of Iranian authorities. We have already written to you about him e.g. (Our letters: Ref. 393/2006 on 2 October 2006, and Ref 402 on 27 October 2006) and Amnesty International has campaigned for his human rights, e.g. (MDE 13/118/2006 on 11 October 2006 and MDE 13/047/2006 on 5 May 2006).
• Iranian authorities also deploy a variety of deterrents and Table 4 provides you one example of intimidation campaign deployed in Khoy by the notorious Ministry of Information machinery by dispatching some 300 letters summoning Southern Azerbaijani activists to interrogation.
• You may notice from Table 1 that 90% of the victims are awaiting an arbitrary court trial. It is true that Iranian authorities are deterred relatively about the pressure exerted by the international human right organisations, but they deploy closed court trials and by the looming of possible trials to gag our activists. Gagging of freedom loving individuals is a severe punishment and our activists are at the brunt edge of this crafty punishment.

The facts are laid before and we believe your organisation is the only one with a mandate to represent the victims named in Table 1. We request that you organise a country visit to Southern Azerbaijan and are confident that as soon as your team arrive in Tebriz, a huge number of victims will refer to you to provide you details of their ordeals suffered over the years in the hands of Iranian authorities.

Considering the persistence of the onslaught of Iranian authorities against the nation of Southern Azerbaijan, our request for a country visit of Southern Azerbaijan is undoubtedly a basic right that we feel to be entitled to put before you. We would like to thank you in advance for your care.

Yours faithfully

Boyuk Resuloglu

For and on behalf of

The Committee for the Defence of the Rights of World Azerbaijanis