Genc aktivistle danışık ( 7 ) Son bölüm

1) Son danışıkda G.Az qurtuluşunun siyasi felsefesinin Ərk qalaı vəya Babek qalası mehveriyyeti qurulmsaından getdi. Siz bu felsefenin Ərk qalası mehveriyyetinde yaranmasın vurquladız. Bu haqda fikrinizi açıqlayın lütfen.

- Men arxayınamki Rehmetlik Zehtabi Babek qalası yürüşün planlayanda siyasi düşünceler əsasında bu planı qurmuşdur. Rehmetlik zehtabi kesinlikle bilirdiki bir milletin Milli siyasi düşüncesin formalaşdırmaqçün, ilk önce onun Tarixi kimliyin yadına salıb ve ancaq bu əsasdadırki Milli siyasi felsefe formalaşa biler. Babek qalası bizim tarixi kimlik qalasıkimi öz rolunu gözelcesine oynadı ve devam edir. Bu qalnın yürüşüne qatılmaqçün tekce bir şert vardır oda Az.Türkü olmaqdır. İster sağçı olsun ister solçu, ister dindar olsun ister ateist. Hetta Güney Azərbaycan bağımsız olduqdan sonrada bu qala bütün Azerbaycan vetendaşlarının qalası olabiler. Milliyyetinden asılı olmayaraq. Ancaq indilik Azərbaycan Türkünün inhisarı tarixi kimlik simboludur. Siyasi felsefe mehveri olarsa, ozaman böyük parçalanmalar törener. Neceki qabaqlarda bunun şahidi olmuşuq. Babek qalasında siyasi manovrlar vermek isteyenler herekete ziyan vurublar.

2) Ərk qalasının əski tarixi bir yana, Məşrute ve habele Milli hökümet devrinde baş veren siyasi olaylarda simbolik rolu hamıya aydındır. Siz bu qalanın bu keçmişinə görə bugünde Güney siyasi felsefesinin mehverin orada görürsüz yoxsa başqa nedenleride vardır ?

-         Tebiki bu qalanın çağdaş tariximizin siyasi qiyamlarında özel yer alması otumatik olaraq bu qalıya simbolik olaraq siyasi karakter verir. Qalanın çağdaş tarixi bütövlükle onun siyasi katakterine xidmet edir. Qalanın bügünki durumuna baxanda görürükkü Güney Azərbaycan qurtuluş herekatının tam simbolik qalası olabiler. Güney Azərbaycan qurtuluş herekatı tamamile Sekular, Anti Şovnist ve Demokratik istekler üzre köklenmiş bir hereketdir. Bugün Ərk qalasına vurulan zencirlerr baxanda görürükkü qalanı həm diktatorlar, hem Dini fundamentalism ve ən başqa gelen Fars Şovnismi hesara alıb ve onu mehv etmeye elbir olmuşlar. Biz bu qalanı qurtarmaqla bütün dünyaya seslene bilerikki biz Sekular-Demokrat ve Anti Şovnist bir milletik. Tarixi kimliyimizse Babek qalası mehveriyyetinde formalaşmadadır. Ərkin özelliyi burdadır mence. Anadolu Türklerinde benze qala Çanakaledir. Bu qalanın bugünkü simbolik rolu Türkiyenin istiqlalın garantiye almışdır.

3 ) Güney Azərbaycan solçuların necə görürsunuz ?

- Lap açıqcasına deyimki Güney Azırbaycanda Sol düşüncesi olduqcan qondarma formada reklam olmuş ve formalaşmış bir düşüncedir. Qaynağıda hamımıza bellidirki Sovetler birliyi olubdur. Hetta Maoistler veya zahiren bunların heç birine qul deyirik diyenlerde ister istemez Sovetler tesiri altında “ solçu “ olmuşlar. İndi hardasa 20 ildirki qanyaq quruyubdur ve bizim Solçular Qısır qalmışlar. Çünki onlarda vaxtile Ərk qalası mehveriyyetinde Sol düşüncesin formalaşdıra bilmediler. Moskov merkezli ve Tehran mehverile İran ölkesinin menafein qoruyurlar diye inanırmışlar. Halbuki Güney solçusu birbaşa Marxın özün dinleseydi egər, o kişi konkret olaraq deyibki sosialism tekce bir ölkede qurulası bir hakimiyyet forması deyil ! Bir ölkede sosialism qurmaq istesek, ölkeni nizami orduya çevirmiş olarıq ! ve deqiqende Sovetlerde bele oldu. Bundan əlave Marz deyirki bir ölkenin sosialism merhelesine çatmasına ilk önce ölkenin industrial olması gerekir. Yeni teknologi ve fabrikler ölkesi olmalıdirki orada onun dediyi Prolter ( industrial fehle ) vucuda gelsin. Belelikle demek olarki Güney solçusu kökünden Marxı danıb ve tam yeni bir “ Din “ gətirmişdir. Bu Dinide əslinde Moskovdan ve Lenin babadan kopi etmişdir. Bir kelmede desem Güney solçusu öz siyasi şuuruna zehmet vermeden, hazır malı kopi etmişdir. Hemde tam qondarma formada. Orginal solçuluqsa bugün Qerbi Avropada özunü gostermekdedir. Özellikle Skandinavi ölkelerinde.

Bugüne geldikde qısacasına diye bileremki eger Güney solçuları helede İmperialismle döyüşmek inancın qoruyub saxlayıblarsa, ozaman denizleri aşıb gedib dünyanın obiri başında Amerikanı söymekdense, qulaqları dibindeki Fars İmperialismin görsünlerki eline 5 grem Uran düşmemiş bütün orta-doğu ölkelerine saldırmaq isteyir ! Açıqcasına deyirki bu bölgenin ağası menem. Qonşu ölkelerin siyasi-iqtisadi emniyyetlerin xetere salıb. İmperialistin neyi vardırki Fars faşisminde olmasın ? 2500 il önceki imperatorluğun yeniden qurmaq isteyir. Butün bu xəyali geografiden yerleşen bağımsız ölkeleri öz dede malısı bilir. Solçular buyursunlar İmperialismle savaşsınlar. Hem yaxındı ve hemde neqddir. Amerikaynan savaşmaq isteyen solçuda gedib özünə İrakda veya Afganistanda səngər tapa biler məncə.

4) Geny Azərbaycan quruluş hərəkatının Sekular-Demokrat və Anti Şovnist olasından danışdınız. Ərk qalasının qurtuluşun bu 3 isteye əldə etmek bilirsiz. Sizce Güney herekatında bu istekleri elde etmek potansieli varmı ?

-         Güney Azərbaycan herekatının ən böyük potansieli onun Sekular olmasıdır. Bunu İran İslam “ cumhuriyyeti “ bize “ hedye “ etmişdir. Bütün Türk dünyasında kimse bunu Güney Türkleri qeder derinden  təcrübe etmemişdir. Bunu subut etmekçün yeterki Türkiyede İslamçıların iş başına gelmesine baxaq. Bu hadise kesinlikle Güneyde təkrar olmayacaq. Veyaxud baxın Quzey Azərbaycana. Orada 70 il boyu qondarma “ sosialism “ sayesinde xurafat baş alıb gedir ve her an imkan yaranarsa eger milletin Dini nostalgisin tehrik edib ve fundamental bir Dini hakimiyyet iş başına getirmək olar. Ancaq Güneyde bu imkansızdır. Sekular hakimiyyet qurmaq isteyi Güneyde oqeder derin bir istekdirki bunun arxasında böyük potansiel desteyi ve imkan olankimi aktiv gücü herzaman hazır görmek olar. Sekular hakimiyyet otumatik olaraq Demokratik hakimiyyetin mahiyyetin yarıdan çoxunu özünde daşıyır. Yani siyasət alanında ploralisme inanan hakimiyyet, Demokrasinin yarıdan çoxuna heyata keçirir. Qalan bölümü baxır siyasi partilerin nece demokrasiden yararlanıb  ve ölkenin iqtisadi duruma nece yanaşmalarına. Sekular ve Demokrat hakimiyyet isteyi bugün bütün İran milletleri arasında güclü istekdir.

Ancaq Anti Şovnist olmaq ən çox Güney Türkünde toplanmış bir potansieldirki getdikcen aktiv olur. Men inanıramki bu gücün bugünecen aktiv olmuş bölümü , ıslinde var olan potansielin çox kiçik bölümüdür. Bu Güney siyasi partilerinin çıxarından asılıdırki bu gücü nece aktiv edib ve formalaşdıra bilsinler. Bu elı bir özellikdirki İranda ancaq ve ancaq qeyri Fars milletlerin içinde tapılar. Dediyimkimi ən çox Güney Türkünde toplanıb. Çünkü başqa milletlerin heç birisi Güney Türkü qeder TEHQİR olmamışdır. Hetta Ərəblərdə bu konuda bizden sonra gelirler mence. Olabilsinki Ərəb, Bəluç veya Kürd milleti bizden çox iqtisadi basqılar yaşamışdır ama psykologik TEHQİRDE biz birinci yeri alırıq. Bu üzdende bu qalanmış tehqirler altında basırılmış güc, həmin gücdürki onu ancaq ve ancaq ÖZÜNƏ  GÜVENC ıldə etmekle aktiv etmek olar. Buda yenede siyasi partilerin görevidirki nece bu milletin psykologisin derinden tanıyıb ve onun orginal kimliyin bu tehqirlerin altından qaldıra bilsinler. 

5 ) Sekular ve Demokratik hakimiyyet isteyi bütün İran milletleri içinde derin istekdir deyirsiz. Yanlış etmiremse bu dolaysıyla o demekdirki İran milletleri Modernleşmeye heveslidirler. Çünkü Sekular ve Demokrat bir hakimiyyetin ısasları Modernism felsefesinden qaynaqlanır. Sizce İran milletleri içindede bu isteye əl tapmaq şansı eynidir ? Yani nezere alsaqki 100 il siyasi-dini istibdadı yaşamış milletler indi hamısı bir seviyyede Modernismi menimsemekde şanslıdırlar ?

-         Buradaqyri Fars milletleri muqayise etmeye başlasaq uzun zaman alacaq. Ama Fars ve qeyri Fars milletleri nezere alsaq mence mesele çox aydındırki Fars milleti Modernismin Ilifbasından çox çox uzaqdadır. İndi men burda Fars aydınları ve normal adamların bölübde tirar olmuş sözleri demek istemirem. Tebiki Fars Şovnisminden danışıram ve men inanıramki her hansı milletki 4 nesle boyu Şovnisti tarixi-siyasi-kültürell düşüncelerle becerile, ister istemez o milletin böyük qismi şuur altında bu “ düşünceler “ yer alacaq. Bu üzdende men inanıramki bugün Şovnist olmayan farsları ancaq Fars kendlerinde ve genel olaraq mediadan ve tehsilden uzaq yerlerde tapmaq olar. Belençi Farsların Modernismi menimsemek şansı, Fars mediası ve tehsil sisteminde becerilmiş Farsdan qat qat artıqdır ! Çünki Modernism ve Şovnism eynen Od ve Su kimi bir şeylrdiler. Biri varsa obirine yer vermeyecek. Fars Şovnismi xesteliyine tutulmüş insanın Modern düşüncesi menimsemesi mümkün deyil. Modern düşünce TAM açıq düşüncedir. Modern düşünce alanında her şey ama HER ŞEYİ sorğu suala çekmek olar. Biz baxırıq görürükki Fars Şovnistleri hetta bedevi mentiqede baş eymek istemirler. 100 lerce mentiqi tarixi-siyasi sorğulardan qaçırlar. ŞÜPE deyilen qabiliyyet Modernismin temelidir ama Fars Şovnistinde özüne ve düşüncesine şüpe etmek izi görmürük ! Modernism İNDİVİDUAL , yani kişisel ( kişi ferd olaraq. Cinsiyyetden asılı olmayaraq ) bir düşüncedir ama Fars Şovnismi qondarma İrqçı bir ideologide hesarlanıb qalmışdır. Bu heç tesadüfi deyilki 30 il önce Amerikaya köçmüş farslar ( Habele manqurdlar ), helede bu ölkede integre olabilmirler. Avropada integre olmaq çetindir ama Amerikada milliyyet diye bir şey rol oynamır bildiyime göre. Bu son 30 ilde Amerikaya geden farslar canlı şahid olduqdan onlardan ad apardım, eslinde 100 ildirki bu milletden Avropaya köçenler var ama helede birdene Modern edebiyyat ortaya qoymamışlar. 30 ildirki Amerikada oturub ve yenede ağ-qara eski Fars “ filmlerine “ baxırlar. Bu nostalgiden deyil . Psykologi helede odur ! Bunların arasında böyük ferq vardır. Bizde eski filmlere baxırıq ama bunu çoxu nostaljik hissler üzünden edirik. Psykologimiz deyişibdir. Ama Farslar helde 30 il Amerikaya getdikden sonra yenede hemin 30 il qabaqki psykologide batıb qalmışlar. Baxsanız heçne deyişmiyib olarda. Çünki deyişede bilmez. Çünki İranda formalaşmış Fars psykologisi 100 ilde Batıda qalsa yenede özünden başqa kimseni beyenmeyecek ve bu üzdende özünde heç bir eyb görmeyib ve deyişmek fikrine düşmeyecek.

      Ama baxın Qacarlara. Hamısı qısa zamanda Fransada əriyib getmişler ! Buda bir faciedir ama eger söhbet bundan gedirki kimin Modern olmaq şansı vardır ? Ozaman konkret deyiremki farsda bu şans demek olar yoxdur. Olarsa bugünki Fars deyil, özüne şüpe etmeyi bacaran ve sonra iller boyu şüpelerde çabalayıb ve normal hala düşen Farsdır. Bizse derhal dünyanın her yerinde integre oluruq. Çünki açıq psykologisi olan bir milletik. İntegre olmaq qabiliyyeti böyük bir poendir. Bizse bu qabiliyyetin deyerin bilmedendirki integre deyil, ASEMİLE oluruq ! Bizde oqeder açıq qapı veya daha düzü oqeder positiv düşünce ve psykologi vardırki heçzaman içimize gelen veya içlerine getdiyimiz milleti düşmen veya YAD adamlar bilmirik. Bizim Modernisme doğru yolumuz üste bezi daşlar varsa ( hem toplumsal ve hemde öz psykologimizdeki yersiz positivism ), Farsların Modernisme geden yolu üste bir Dağ vardır : Şovnism ! Bu dağa tunel vurmaq mümkün deyil. Yarmaq lazımdır. Hele bunu yarmaq isteyen Fars görmemişem. Bizse yolumuzdaki Çınqılları toplayaq. Onlara Modernism dersi vermek bizim görevimiz deyil.

Bazar, 20 May 2007

Oguzlar73@yahoo.no