مدتی این مثنوی تعطیل شد        مهلتی باید که تا خون شیر شد

گئچمیش گونلرده منی ایزله ین و یاد ائده ن دوستلاردان منتدارلیغیمی بیلدیره رک ، یئنی بیر یازی تقدیم ائدیره م .

ميللي دوشونجه ، میللی وارلیق

     عصیرلر اونجه انسان لار بیر پارا نه دن لر اوزوندن توپلوم یاراتماق مجبوریتینده قالمیش لار . ایلک توپلوم لار اساس { زومار } قوروماق مقصدینده اولارکن ، اونا توپلانان لار اکینجی و مالدار کیمی کس لر اولموش لار . بونلار زومارلارین ساخلاسین دئیه ، هر باشاری دان فایدالانمیش لار . یاشادیق لاری یئری حاصارا سالماق ( حاصار ) ، تاخیل لارین یئرینی امن ائتمک ( کوهول ) ، قـــــوروچولارین  دورومون  دوغرو ائتمک ( قالا ) ، و حاصاردا یاشایان لاری امن ده ساخلاماق ایچون بیر پارا تدبیر لر گورموش لر . عصیرلر اوتدوکجه بو تدبیرلر یئنی لشیب و { زومار } دان علاوه ، توپلوم لار قوروماق ایچون باشقا عنوان لارا راست لاشمیش لار . بو باشقا عنوان لار { وارلیق } آدلانارکن ، چئشیدلی اولماغینا باخمایاراق ، هر زامان یوزلر غیرتلی شخصی دالی جا چکیب ، آپارمیش دیر . دئمک وارلیغی قوروماق هر زامان انسانلارین بیر آیریلماز و دانیلماز خصیصه سی اولاراق ، بو باره ده هر زامان بلکه هر بیر خالق ایچینده بیر مثالا راستلاشماق اولور .

     دئیله ن بو وارلیق لار گاهی دوغرو بیر وارلیق اولاراق ، اونون غیرتینی چکه ن انسان لار دوغرو بیر یول دا ایره لی گئدیب ، جانلارین ایتیرسه لر ده بئله ، حاقلی تانیلیب لار . مثال ایچون ائل دن حمایه – کولتوردن حمایه – مادی وارلیق لاردان – سرحدلردن – شهر و کند لردن – وطن دن – عائله دن – اینام دان و....... سایره وارلیق لاردان حمایه ائتمک هر زامان دیگرلر گوزوندن ده یرلی و حورمتلی حمایه ساییلمیش دیر .

     آمما بیر زامان لار بیر پارا سهو فیکیر یارادان لار دا بو توپلوم لار آراسیندا تاپیلمیش لار و خالقی بو سهو فیکیرلری قوروماق ایچون یوزلرجه بلکه مین لرجه اولومه وئرمیش لر . یالانچی شاهلیق لار – سولطانلیق لار – اینام لار – ایسم لر – پان لار و....... دیگر اویدورما فیکیرلر بو قراردان سایلیر .

     هر حالدا میللی وارلیق لار دانیلماز بیر حاق اولاراق ، قوروماق ایچون گره ک لی گورونوب و اونو قورویان شخصه ، دیگرلر ایستر – ایسته مز حورمت له باخمیش لار . آنجاق بــــو سوزده استثنا اولاراق ، یئنه بیرپارا دیگر خالق لار ، دئمک تعرض کار و زیاده خواه  خالق لار ، قارشی دایانیب و میللی حاق لاری قوروماغی دا بئله دیگر خالق لارا چوخ گورموش لر . بئله تعرض کار و اوره یی زیغلی خالق لار ( کس لر ) میللی حاق قوروماغی دانیلماز گوره رک ، بو دونه میللی حاق لاری ایضاح ائتمک ده ال آپاریب و بیر پارا یالنیش سوزلری آرایا آتمیش لار . بو یالنیش سوزلر نورمال اولاراق عموم خالق ایچینده یئر آچا بیلمه میش دیر آمما همین زیاده خواه لار ، لاپ چوماق گوج یله ده اولموشسا ، بو سهو سوزو خالقین بوینونا قویماغا چالیشمیش لار ! مثال بیر خالقین مدنیتین هر توره لی آرادان آپارماغا چالیشارکن ، او خالقا " سیزین مدنیتیز یوخدور ! " سوزونو تکرار دئمیش لر . و یا بیر خالقین دیلینی آرادان آپارارکن " سیزین کوکلو دیلیز یوخدور ! " دئمیش لر . و یا مادی امکان لارین غصب ائدیب و سونرا " سیزلر یوخسول بیر خالق سیز ! " دئمیش لر . و سایره .

     آنجاق بیر پارا وارلیق لار واردیر کی اونلاری هئچ تعرض کار – زیاده خواه و اوره یی زیغلی کس لـــر  یا  خــــالق لار و توپلـــوم لار دا بئله ، بیر خــــالق دان آلا بیلمزلـــر و او

 { میللی دوشونجه } دیر . بو وارلیق بئش – اوش مئتیر یئر دئییل تا مصادره اولونسون . بو وارلیق بیر پالتو یا گئییم دئییل تا اونون مالیکی اولان شخصین اینیندن زورلا چیخاریلسین . بو وارلیق بیر تای بوغدا یا چوره ک دئییل تا زورلا مالیک الیندن آلینسین . میللی دوشونجه اته – سوموگه – قانا و فیکیره قاتیلان بیر وارلیق دیر کی ، بئله بو وارلیغی داشیان انسان لارین اولومی له ده آرادان گئتمیر . سانکی بیر توخوم دور اکیلیر و بیردن یوزه آرتیر !

     میللی دوشونجه بو گون آذربایجان خالقینا اساس وارلیق ساییلارکن ، اونو قوروماق – اوندان حمایه ائتمک – اونا قاتیلان لارین سایینی آرتیرماق – بو وارلیغی داشیان کس لری آلقیشلاماق .... هر بیر دوشونجه لی آذربایجانلی نین بورجودور .بو گونکو آذربایجانلی لارین ایچینده اولان میللی دوشونجه بیر عصرین استثناسی اولاراق تانینماق دادیر . قارشی دایانان لاری بئله حیرته سالان بو وارلیق ، اوره ک دن تصدیق اولونسادا ، همین قارشی دایانان لار ، اونو آرادان آپارماق ایچون هر بیر یولو سئناییرلار . اونلار آیدین جا اوزلرینی " فیکیر دوشمانی " تقدیم ائتمک دن قورخاراق ، بو دوشونجه یه یوزلر دیگر آد قویماق دان هئچ چکینمیرلر . بلکه بو اساس دا بو گون میللی دوشونجه وارلیغینا مالیک اولان آذربایجانلی لاری رادیکال اولماغا ساری چکیب – آپارماغا هر یول سئنانیر . آنجاق بو باره ده باشاری سیز اولدوق لاری حالدا " تهمت " بازاری راوات لانیر و بئله دوشونجه لــی کس لره سپاراتچــی ( تجزیه طلب ) – آنتی روول ( ضدانقلاب ) – ایندپنت ( استقلال طلب ) – لائیک ( دین سیز ) – اگزنوفیل ( عامل بیگانه ) – آنپاتروت ( وطن فروش ) – پان تورکیست ( طرفدار قدرتمداری ترکهای جهان بر جهانیان ) - اراذل و اوباش ( بین الخالق پولتیک و سوسیال ایضاح لاردا بو سوزلوک لره معادل یوخدور !!! ) ....... و سایره آدلار قویولور . و بلکه نهایت آرزی لاری بو میلیون لار دوشونجه لی خالقی بیر پارا کردلر – بلوچ لار – عرب لر و ارمنی لر کیمی سیلاح گزدیرمه یه و بومبا پاتلاتمایا سوچلاییب و دهتله مک اولسون ! آمما هر دوروم دا دوشونجه سلاحی له مئیدانا گله ن میللی حرکت چی لر یقین کی یئنه بو زورلامایا بویون اولمایاجاق لار و بئله تکلیف لر هر کیمسه ساریسیندان گلرسه ده ، مطلق { یوخ ! } جاوابینی آلاجاق دیر . آنجاق هر زامان کی کیمی استثنالاری گوزدن قاچیرتمایاق .

                                                                                                                                 زهره وفایی – تبریز