عابباس
لئیسانلی
1324
ﮔﯚنش ایلینین
اردیبهشت
آییندا،
آلمانیستان
فاشیزمینین
تؤرتدییی
راسیسم
اودونون سؤندﯚﻴﯚ
زامان،نه
یازیق کی
میلیونلارجا
اینسان یاﺸاﻤﭕﻨﻰ
ایتیریب،
سایسیز
اینسانلاردا؛
یارالی،
ایتگین و
چئشیتلی
ظولملره
معروض
قالمیشدیرلار.
او
گؤنلر بئله
قورخونج قان
گؤلوندن ساغ
قورتولان
دونیا
وطنداشی،
یئنی بیر
ساواشین
باشلانیشدان
خبرسیز
اولاراق،
یاراسین
سارماغا
باشلادی.
آنجاق
باشلاماقدا
اولان ساواش،
کئچن ساواشین
ترسینه سویوق
و سورونگن بیر
اؤزللیگ
داشیردی. بو
ساواش درین،
گیزلی، اوزاق
گؤرولو و بیر
سؤزله دئسک
داها
ییخیجی،داغیدیجی
ویوخ ائدیجی
بیر ساوش ایدی.
بئله لیکله
دویوشو
قازانانلار،بیلینجی
(هوشیارلیق) و
دنگه سی (تعادل)پوزولموش
دونیانی
بؤلوشمک
اوچون ،بؤیوک
بیر یاریشا
باشلادیلار.
بیریاندا هر
ایکی دونیا
ساواشیندان
بؤلگه سل
باخیمدان
اوزاقدا
قالان و
دوزگون بیر
پولوتیکادان
یارارلاناراق
،ایقتصادی،سیاسی
و نیظامی
بویوتلاردا (ﺑۥﻌد)
گلیشمیش و
گوجلو
دورومدا
اولان، یئنن(غالیب)
و یئنیلن(مغلوب)
بیر چوخ اؤلکه
نی اؤزونه
بوشلو« ساواش
هزینه لریندن
دولایی» سالان
و بیر سؤزده
دونیانین
بانکینا
دؤنوشن(تبدیل
اولان)
آمئریکا
،کاپیتالیزم
دونیاسینین
اؤندری چ
اولاراق باتی
بؤلوگونون
باشیندا یئر
آلدی.
اونون
قارشیسیندا
آلمانیستان
فاشیزمینین
یئنیلگی سینه (مغلوبییتینه)
اؤنملی
قاتقیسی
اولان
شورالار
اؤلکه سی (شوروی)
بو ساواشدا
چوخ بؤیوک
اینسانی و
ایقتیصادی
یارالار
آلسادا
آوروپانین
گؤبگینه دک،
اؤز ائتگیسی
آلتینا
آلمیشدی.
ساوئتلر
ایتیفاقی
چوخلو
بویوتلاردا
آرقین (ضعیف)
لاشسادا
کاپیتالیزمین
سؤمورگه سی (ایستیعمار)
قارشیسیندا
وئردیگی
سوسیالیزم
شوعارلارلا،دونیانین
بیر چوخ
اولوسو
دولتلری
آراسیندا
اؤزونه نه
تکجه اولوملو(مقبول)
بیر یئر
آچمیشدی،
بلکه
سوسیالیزم
دونیاسینین
کعبه سینه
چئوریلن
کرملین،
سونوجدا
دوغوبؤلوگونون
باشیندا یئر
آلدی!
بئله
لیکله دوغو«سوسیالیزم»
وباتی«کاپیتالیزم»
آراسیندا
بؤیوک، اوزون
و آجیماسیز(رحمسیز)
بیر یاریش
باشلانمیش
ایدی،سونرالار
بو سورونگن
ساواش سیاسال
بیلیمده و
ژئوپولوتیک
باخیمدا، «سویوق
ساواش»
آدلاندیریلدی.
دونیا
عرصه سین قاپسایان
سورج(پروسئس)أن
آزی ایکی
دونیا ساواشی
قدر،
اینسانلارین
طالعینده
اولومسوزائتگیسین
بوراخدی،چوخ
ساییدا
اؤزگورلوک و
باغیمسیزلیق
اوغر
وندا
دیرنیشده
اولان
اولوسون سسین
قان گؤلونده
بوغدو
و
بیر چوخ
اولوسون
پارچالانیب
ایکییه
بولونمه سینه
ندن اولدو.او
اولوسلاردان
بیری و
باشقالاردان
داها آرتیق
ظولمه
اوغرایان و
بوگونه دک
آیاغا قالخا
بیلمه ین
میللت، ﮔﯚنئی
آذربایجان
دیر.
قاجارلا
تزار
ساواشلاریندان،اؤن
جیبهه ده
اولدوغونا
گؤره باشقا
ایالتلردن
داها آرتیق
مادی و معنوی
خسارته
اوغرایان
وسونوجدا
گولوستان(1192 ش-1813
م) و تورکمنچای(1207
ش-1828 م) سؤزلشمه
لری ایله
ایکییه
بؤلونن«جان
آذربایجان»
توپراغی،
اؤزوایلن
اوزون
بیر تاریخی
سورج
کئچیرمیش،
آذربایجان ﺘﯚرک
اولوسونودا
آجیماسیزجا
ایکییه بؤلدو.
ساوشلاردان
اؤنجه ایران
ایالتلری
آراسیندا أن
زنگین،دولغون
و وارلی اولان
آذربایجان،
ساواشدان
آلدیغی
یارالار و
پارچالانما
اوزوندن،هر
ایکی کسیمده
ماددی و معنوی
باخیمدان
گئریلیب آرخا
قالدی و
سونوجدا هر
ایکی یاندا«قوزئی
- ﮔﯚنئی» ائتگی(تاثیر)
و اؤتگو(نفوذ)
آلانی
دارالدی.
بو
اولایلاردان
سارسیلمایان
بؤیوک اولوس
آرازین
هرایکی
تاییندا
ایستیبداد و
ظولمه قارشی
دیرنیشده ، نه
تکجه
اولدوقلاری
سینیرلارین ایچینده
یاشایان
باشقا
اولوسلارا
اؤندرلیک
ائتدی بلکه
دوغو
دونیاسینا
چاغداشلیق و
دمکراسی درسی
وئردی!
«
قوزئیده؛ 1918 م-
ده محمدامین
رسولزاده نین
ایسلام
دونیاسیندا
قوردوغو ایلک
جمهورییت »،«
گونئیده؛ 1282
ش-ده
ستارخان
اؤندرلیینده
بؤیوک
وتاریخی بیر
دیرنیش
سونوجوندا
دوغو
دونیاسیندا
ایلک
پارلمانتاریستی
بیر سیستیمه
دامغاسین
ووردو ،
هابئله«
گونئیده؛ 1920 م –ده
مشروطه
قالخینماسینین)قیامینین)
ایکینجی
آشاماسیندا
(مرحله) شئیخ
محمدخییابانلینین
قوردوغو
آزادیستان»
،اولمازی(غیرممکن)باشاران
و آرد آردا
قانلی نهضت
ودیرنیشلریارادان
اولوس
،اؤزللیکله
گونئی
آذربایجاندا
اؤزگورلوک
سسی دؤنه دونه
قان گؤلونده
بوغولسادا«خاریجی
گوجلرین
مالی، نیظامی
و فیکری
یاردیمی ایلن»،بؤیوک
اولوس قوتسال
یولوندا
سارسیلماز
آددیملارلا
ایره لی له مه
یی اونوتمادی.
مشروطه
دبریشلرینده
دوزگونلوکله
بوتون ایران
اولوسلارینا
اؤزگورلوک و
دموکراسی
قازانماق
اوغروندا هر
بیر زادیندان
کئچن
آذربایجان ،
مرکزدن«
اؤزللیکله
فارس
شووونیستیندن»آجیماسیزجا
حاقسیزلیغا
اوغرادی،مشروطه
نی دیشله-دیرناقلا
و
تایسیزقاهرامانلیقلا
قازانانلار،قوندارما
و سؤزده
مشروطه چی و
اینگیلیس
ایستعمارینین
سیاستین
اویقولایانلارین(اجرا
ائدنلرین)
ألیله
تهرانین
أتابک
پارکیندا
قیزیل
قانلاریلا
اؤدوللندیلر(جایزه
آلدیلار) .
گئج
اولمادان بو
گرچکلری گؤرن
گونئی
آذربایجان
آیدینلاری بو
و بونا بنزر
اولایلاردان
تیترئیب
اؤزلرینه
دؤنملیدیلر.
او
دؤنملری
کئچیردن
اؤزللیکله 20
ایل بویونجا
قولدور ریضا
شاهین آغیر و
ایرقچیلیق (نژاد
پرستی)
باسقیسی
آلتیندا
أزیلمیش
آذربایجان
،دونیادا
گئدن
اولایلار
سونوجو
یارانان
اورتامدان(آتموسفر)
یارارلانیب
اؤزونو
توپارلامایا
باشلادی.
تاریخ
بویو بوتون
باسیلمیش
واسیر
اولوسلار،ایتیردیکلری
باغیمسیزلیغی
ألده ائتمک
ایچین بوتون
اولاناقلاردان
وایمکانلاردان
یارارلاناراق
، فورصت
یارادیب،
یادا یارانان
فورصتی ألدن
وئرمه مگه
چالیشیبلار.
آذربایجان
اولوسودا
بوندان
ایستیثنا
اولمایاراق،ایکینجی
دونیا
ساواشینین
ایران اؤلکه
سینه و
حاکیمییتینه
بوراخدیغی
ائتگیدن
یارارلانمالی
ایدی.
فئووداللیق
دوزه یی(سیستیمی)،ظالیم
و ایرقچی
حاکیمییت،اؤزللیکله
آنتی تورک
سیاستیله
بئلی
بوکولموش
آذربایجان
اولوسونون
داها پیچاق
سوموگونه
دایانمیشدی. 1320
گونش ایلینده
موتفیقلر
ایران
توپراقلارین
آلمانیستانا
قارشی آغیر
دؤیوش آپاران
شوروی نی
آرخادان
باریندیرماق
آماجی ایله
،ایشقال
ائتدیلر ،
گونئیدن
اینگیلیس
گوجلری و
قوزئیدن
شوروی ایرانی
ایکییه
بؤلدولر،بو
ایشقال
سونوجوندا
دیکتاتور
دئوریلدی و
نیسبی بیر
آچیق اورتام یاراندی.
اؤلکه
ده دورومدان
آسیلی
اولاراق
توپلومسال
تشکیلاتلانمالار
باشلادی
سیاسال
توتساقلار(محبوسلار)
بوراخیلدی،
باسیندان(مطبوعات)سوزگج(فیلتر-سانسور)قالدیریلدی،
ایللر بویو
باسیلمیش یای(فنر)فیرلادی
و کولون
آلتینداکی
کؤز اوزه
چیخدی
،ایللربویو
کوبود و
گؤرونن(آبجئکتیو)
حالدا
اولوسال
حاقلاری
تاپدالانان،اؤزللیکله
دیل یاساغی
وایقتیصادی
آیری
سئچگیلیکلر،
اولوسال
روحون
دیرچلیشین
داها
گوجلندیردی .اولوسال
بیلینجین(شعورون)
دیرچلیشی،سئید
جعفر پیشه وری
باشدا
اولماقلا
کوتله(توده) و
آیدینلارا(روشن
فیکرلره)
دیرنیش گوجو
باغیشلادی.
قوزئی
آذربایجاندا
یاشایارکن
بیر چوخ
پارتییا و
قوروپلا
ایلگی ده
اولان شهید
سئیید جعفر
پیشه وری،
چئشیتلی
درگیلرده
یازی یازمیش 1920
ده اورمان(جنگل)نهضتینین
یاردیمی
آماجی ایلن
گیلانا گلیب و
قورولان
سوسیالیستی(توپلومچو)
جومهورییتین
ایچ ایشلر"داخیله
وزیری"
باخانی
اولدو،اورمان
جومهورییتی
دئوریلدیکدن
سونرا تهرانا
گئدیب"حقیقت
گوندلیگین(روزنامه)چیخارتماغا
باشلادی 1303 ده
قولدور
ریضانین گوج
الده
ائتمسیلن
اولکه ده
سیخینتیلار
آرتدی
وسونوندا 1309 دا
توتساغا
دوشدو.
11
ایل باسقی
یؤنتیمینین(ایستیبداد
حاکیمییتینین)
آغیر
قازاماتین(سیاه
چالین)
چکدیکده ن
سونرا، 1320 ده
موتفیقلرین
ایرانا گلمه
سیله
اؤزگورلوگه
قوووشدو،چتینلیکلردن
سارسیلمایان
موباریز،تهراندا
آژیر
گوندلیگین
چیخارتماغا
باشلادی،مطبوعاتی
وسیاسی
موباریزه
لرده درین
تجروبه
قازانان پیشه
وری اون
دؤردونجو
میلی شورا
مجلسینه
تبریز
شهریندن آدای
اولدو،
دوزگون و
سارسیلماز
دیرنیشلریلن
خالق
آراسیندا
سئوگی
قازانان
موباریز
یوخاری
ساییدا اوی(رای)
ایله میللت
وکیلی
سئچیلدی،آنجاق
گؤزلنن اولدو
و بیر سیرا
سیاسی آلیش
وئریشلر
سونوجوندا
پیشه ورینین
اعتیبارنامه
سی میلی مجلیس
طرفیندن رد
اولدو.بو
اویوندا
ائرمنی
کؤکنلی
آوانسیانین
بؤیوک رولو
اولدو.
پیشه
وری بو
حاقسیزلیقدان
نه تکجه
سارسیلمادی
بلکه
مطبوعاتی
ایشینه داها
دوغروسو
اولوسو
آییلتماغا
دوام ائتدی.
ایکینجی
دونیا
ساواشینین
سون گونلری
یاخینلاشیردی
هیتلرین
یئنیلگیسیندن
سونرا
دونیانین
نئجه بیر
دوروما دوشه
جیین اؤن گؤرن(پیش
بینی ائدن)
پیشه وری
تبریزه دؤندو.
سوپر
گوجلرین
رقابتیندن و
سورتوشمه
لریندن
آذربایجان
اولوسونون
قورتولوشو
اوغروندا
یارارلانماغا
چالیشان پیشه
وری، آغیر-
حساس و تاریخی
بیر
سورونلولوق(مسئولییت)
داشییردی.
گونئی
آذربایجانین
دورومون
سیاسال و
توپلومسال
باخیمدان ،
اولوسال بیر
دبریشه
اویغون گؤرن
پیشه وری
اولوسال
دوشونجه سی
اولان
آیدینلاری
بیرلشدیردی. 1324
ده آذربایجان
دئموکرات
فیرقه سی
قورولدو
،تشکیلاتلانمیش
میلی حرکت 12
بنددن
اولوشان (تشکیل
تاپان) بیر
مانیفست(مرام
نامه) اورتایا
قویدو،12 ماده
لیک مرامنامه
ده ایرانین
توپراق
بوتونلوگون
قوروماقلا
گونئی
آذربایجان
تورک
اولوسونون
ایچ
اؤزگورلوگو و
اؤزون یؤنتمک
حاققی اؤن
گؤرولموشدو.
آذربایجانین
کوتله
وآیدینلارین
اؤزونه آرخا
گؤرن« فیرقه»
سونوندا 1324
آذرآینین 21 ده
بؤیوک جوشقو
ایله میللی
حؤکومتی
اعلان ائتدی .
پیشه وری
باشچیلیغیندا
قورولان میلی
دؤولت اولکه
ده گووه نلیک(امنییت)
و توخداقلیق
ساغلاماغی
باشاردی،
دوغما حؤکومت
ایقتیصادی و
ایجتماعی
چتینلیکلری
آرادان
قالدیرماغا
گئجه- گونوز
چالیشیردی و
بؤیوک
باشاریلار
ألده
ائتمیشدی .
اولایلاری
حساسییتله
ایزله ین
تهران
سینیرلنسه ده(عصبانی
اولسادا) تپگی(عکس
العمل)وئره
بیلجک
دورومدا
دئیلدی .اینگیلیس
و یئنی
اورتایا
چیخان سوپر
گوجون«آمئریکا»
تام ائتگیسی
آلتدا اولان و
آرد-آردا
دئولت دیشیک
لیگیله
سارسیلان
تهران
،تجروبه لی و
پارادوکسیکال(موتضاد)
کیشیلیک (شخصیت)
داشییان بیر
سیاست چینین«قوام»
دئولت باشینا
کئچمسی ایلن
توپارلاندی.
باش
باخان اولان
قوام ساغ لا
سول آراسیندا
ده نگه قورماق
آماجی ایلن
شوروی یانلی(طرف
داری) سیاستچی
لری کابینه
سینده یئر
وئردی.
باتینین
اؤزللیکله
اینگیلیسین
سؤزچوسو کیمی
مسکویا گئدن
قوام ،بیر
ألده باتینین
آتم
بومباسینین
تهدیدی بیر
ألده ده شیمال
نفتینین
ایمتیازی
ایله
ایستالینله
دانیشیغا
اوتوردو،بئینینده
باشقا
دوشونجه لر
بئجرده ن
ایستالین،بیر
سیرا ندن لره
گؤره دانیشیق
ماساسینا
اوتورمادان
گونئی
آذربایجان
میلی حرکتین
باتی ایله اؤز
آراسیندا
دوزلیشمه
پایی(وجه
المصالحه)ائتمک
سونوجونا
وارمیشدی.
1-
پیشه
وری ده، درین
میلی روح
وخالقینا
سونسوز
سئودانی
آنلامیشدی
2-
پیشه
وری نین،
سولچولوغو
آذربایجان
خالقینین
قورتولوشونا
آراج(وسیله)ائتدیگینه
قوشقوسو
قالمامیشدی
3-
پیشه
وری و گونئی
آذربایجان
میلی
حرکتینده
اولان گوجلو
میلی دوشونجه
نین شوروی نین
سینیرلاری
ایچینده
اسیردوشموش
تورک
میللتلرینه
سیچرایاجاغیندان
درین قورخویا
دوشموشدو..................
بئله
لیکله دونیا
زحمتچکنلرینین
بیرلشدیرمه
شوعارین وئرن
یؤنتیم،آذربایجان
اولوسونون
قوتسال
دبریشین
ایدئولوژیک(
سولچولوق ،یا
دوغرو دئسک
روس
ائمپریاسینین
چیخارلاری)
دئیل بلکه بیر
میلی دوشونجه
داشییان حرکت
گؤرونجه
،بوتون
شوعارلارین
اونوتدو.
گونئی
قیامین چوخ
اوجوز ساتان
،داها
دوغروسو
آذربایجان
اولوسوندان
قورتولماغا
چالیشان
ایستالین بیر
نئچه
اؤنمسیز
ایمتیاز
قارشیلیغیندا
گونئی
آذربایجان
سورونون
ایرانین ایچ
سورونو
تانیدی.
بیلملییک کی
شوروی
آرادیغین
پیشه وری ده
بولسایدی بو
پرستیژ
داواسین هئچ
ده یره
اوتوزمازدی.بو
آرا دوغما
حؤکومته یییه
لنن
آذربایجان
خالقی دونیا
اویونلارینا
قوربان
گئتدیگیندن
خبرسیز اؤلکه
ده بیر ایلدن
آز بیر
زاماندا اون
ایللرین
گلیشمه سین(پیشرفتین)
ساغلامیشدی.قوام
تهرانا دؤندو
و بیر پارا
دیپلماسی
ایله میللی
حرکتین
لیدرلرینین
جایدیرماغا
باشلادی.
آمئریکالی
ژنرال «نورمن
ایسکارتزکپوف»
ایران
اوردوسون
توپارلامیشدی
.
باتینین
آغیر و
گلیشمیش
یاراقلاری
ایلن(سیلاحلاری
ایلن)
قورشانان
ایران
اوردوسو
،سیلاح
آنبارلاری
قیزیل اوردو
طرفیندن
بوشالمیش
گونئی
آذربایجان
اوردوسو
درین اینام و
ائلینه
باغلی
اولاراق
بؤیوک و
تاریخی بیر
دؤووش سرگییه
قویدو.
سونوندا
اوچ گون قانلی
دیرنیشدن
سونرا گوجلو
اوردو و
آمئریکا نین
ساواش
اوچاقلارینین
قاباغیندا آج
و موهوماتسیز
قوشونون
دورماغی
،اولان ایش
دئییلدی.ایران
اوردوسو
آذربایجاندا
ایره لیله یه
رک عسکر و یا
قارایاخایا
باخمایاراق
قیرقین
آپاریردی .بو
قانلی اولای
لارا دور
دئمیردی! اون
مینلر اینسان
شهید و سایسیز
یارالی،سورگون
،ایتگین
وتوتساق(دونیا
سوییه سینده
أن اوزون
سیاسال
توتساق چکن
بؤیوک
قاهرامان
رحمتلیک"صفرخان"بونا
تانیقدیر)وئرن
گونئی
آذربایجان
بؤیوک بیر سوی
قیریمینا
اوغرامیشدی .سونوندا21/آذر/1324
ده قورولان
گونئی
آذربایجان
میلی حؤکومتی21/آذر/1325
ده دئوریلدی
وبیر میللتین
اؤزگورلوک
سسی قان
گؤلونده
بوغولدو.بؤیوک
اؤندر سید
جعفر پیشه وری
خالقینین
آراسیندا
قالیب اؤلمگه
قراردا وئرسه
ده
،ایستالینین
ترفندی ایله
قوزئی
آذربایجانا
آپاریلیب و
ماشین
تصادیفی
گؤستریلن
اولایدا بیر
ائرمنی ألیله
شهادته
یئتیشدی.
بئله
لیکله 21/آذر/1325 ده
گونئی
آذربایجان
میلی حرکتی
سویوق
ساواشین ایلک
قوربانلیغی
اولدو.
سوی
قیریمینا
اوغرایان
گونئی
آذربایجان
میلی حرکتی
اوزون بیر
سوره(مدت)
یئرآلتینا
چکیلدی و
کولون
آلتیندا کؤز
اولدو.
گؤنئی
آذربایجان دا
کیتاب
یاندیرما
جینایتی
(2)
دوغما
حؤکومت
ییخیلدیقدان5
گون سونرا 26/آذر/1325ده
،آذربایجان
شهید لرینین
قانی
قورومامیش
یئنی بیر شؤلن
باشلاندی
،قاتیللر
یئنی بیر
قتاله یه أل
ووردولار،اونلار
نه تکجه
بیرایل
بویوندا
باسیلمیش،آذربایجان
تورکجه سینده
اولان درسلیک
کیتابلاری،
بلکه ائولرده
و
کیتابلیقلاردا
کی أل یازما
کیتابلارا دا
آجیماییب
اوست اوسته
قالایاراق
یاندیردیلار.پهلوی
رژیمی بو ایره
نج داورانیشی
ایله ساسانلی
لارین اوزون
آغ ائتدی.او
گون دونیانین
گؤزو اؤنونده
بیر میللتین
کئچمیشی و
کیملیگی
یاندیریلدی،آنجاق
هئچ بیر
دؤولت،اؤرگوت
و قورلوشدان
اعتراض سسی
چیخمادی،بو
تایسیز
جینایته
دونیا گؤزون
یومسادا
دوغما اوره
کلر او
آلاولارلا
یانیب
یاخیلدی.
نئجه کی قوزئی
آذربایجانین
دیرنیش
شاعیری بؤیوک
صمد
وورغون،بو
آجی اولایی
گوجلو
دویغولاری
ایله دونیا
سوییه سینه
داشیدی،او 1952
ده، پاریس ده
قورولان
دونیاسال
باریش
قورولتاییندا(کنگره
صلح جهانی
پاریس-1952)،"یاندیریلان
کیتابلار"آدلی
بیر منظومه
ایله یاتمیش
ویجدانلاری
دیکسیندیردی.
بؤیوک شاعیر
شعرینین بیر
پارچاسیندا
بئله سؤیله
ییر:
جللاد! سنین
قالاق قالاق
یاندیردیغین
کیتابلار
مین کمالین
شؤهرتیدیر،مین
اوره یین
آرزیسی
بیز کؤچریک بو
دونیادان،
اونلار قالار
یادگار
هر ورقه نقش
اولونموش
نئچه اینسان
دویغوسو
مین کمالین
شؤهرتیدیر،مین
اوره یین
آرزیسی
یاندیردیغین
او کیتابلار
آلاولانیر
یاخشی باخ!
او آلاولار
شؤعله چکیب
شفق سالیر
ظولمته
شاعیرلرین
نجیب روحو
مزاریندان
قالخاراق
آلقیش
دئییرعشقی
بؤیوک،بیر
قاهرامان
میللته
او
آلاولارشؤعله
چکیب شفق
سالیر ظولمته...
بئله لیکله
سوی قیریمی( (Genocideایلن
گونئی
آذربایجان
اولوسونا
ساغالماز
یارالار
ووران
حاکیمییت او
جینایتلری
یئترلی گؤرمه
یینجه،کولتورل
قیریم( (Cultural
Genocideایلن
بیر اولوسو
یئر اوزونده ن
سیلمگه
چالیشدی.
آنجاق دونیا
آلیش
وئریشلرینه
قوربان
گئتدیینی
گؤرن گونئی
آذربایجان
اولوس و
آیدینلاری،بوتون
یئللرین
ترسینه
أسدیینی
گؤرونجه
سوسماق
زوروندا
قالدی.
اورتامی(فضانی)اویغون
و مئیدانی بوش
گؤرن ایکینجی
پهلوی رژیمی
باتینین(غربین)
دیکته
ائتدیگی
سیاستی ایرلی
آپارماقدا
ایدی،یخیلمیش
میللی
حؤکومتی
خالقین
گؤزوندن
سالماق ایچین
ألیندن گلنی
أسیرگه میردی
و گرچکلری
یوزدورماغا(تحریف
ائتمه یه)باشلامیشدی
.
دیکتاتورآتاسینین
یولون دوام
ائدن"محمد
ریضا"، اؤز
بقاسی و
بریتانیانین
بؤلگه ده
آپاردیغی
سؤمورگه (استسمار
)سیاستینین
قارانتی
سیندان اؤترو
ایران
میلتلری
اؤزللیکله
ایرانین أن
آکتیو و سیاسی
دوشونجه
داشییان،
آذربایجان
تورک
اولوسونو،أریتمک(آسیمیله)ایچین
یئنی و داها
یوخ ائیدیجی
یؤنتملر(روشلر)اویقولاییردی(اجرا
ائدیردی)، او
آتاسینین
ترسینه
زوراکیلیق و
گؤرونن
سیاستلرله
دئییل، بلکه
سورونگن بیر
یؤنتمله
میللتلری
ایچدن
چوروتمگه أل
ووردو.
قیزیل آخینا
قارشیت یاشیل
قورشاق
شووونیستی
دوشونجه ایله
یؤنه تیلن(ایداره
ائدیلن)اؤلکه
ده میلی
دوشونجه لر
بوغولدوقدان
سونرا،کوتله
و
آیدینلارآرا
ایستیبداد
ایلن
قاباخلاشماغا
ایدئولوژیک
دوشونجه لر(سولچولوق
و
ایسلامچیلیق)دیرچلمه
یه باشلادی.
میلی حرکتلری
سینیرلاری
دیشیندا
اولسا
بئله،اؤز
چیخارینا
اویغون گؤرمه
ین
کرملین،ایران
خالقلاری
آراسیندا دین
عونصورونون
سیخ و
درینلیگینی
گؤزه آلاراق
ریسگه أل
ووردو و
ماتریالیستی
دوشونجه نی
یایماغا داها
اؤنم وئردی .
سویوق
ساواشین أن
قیزقین بؤلگه
لریندن اولان
اورتا دوغو(خاورمیانه).ایکی
سوپر گوجون
اؤلوم– قالیم
آلانینا(مئیدانینا)چئوریلدی،یئری
گلدیکده
گوج،یئریگلدیکده
ایدئولوژی
قوللانان
ساوئتلربیرلیگی
باتینی
سیخیشدیرمیشدی
و گونئیه
دوغرو ایستی
سولارا ساری
ایرلیله مکده
ایدی.
بو آرا آجونون(دونیانین)
او بیری دنگه
سی(بالانسی)"آمئریکا
بیرلشمیش
دؤولتلری"
یئنی بیر
تاکتیک،یا
داها دوغروسو
بیر پروژه
ایله بو جیبهه
ده رقیبینی
دوردورابیلدی.آمئریکا
دمیرایله
دمیری کسدی،
ایدئولوژی
قارشیتیندا
ایدئولوژی.سونرالار
سیاست
اوزمانلاری(پولوتولوقلار)
بوپروژه یه "قیزیل
آخینا قارشیت
یاشیل قورشاق"
آدینی
وئردیلر.
افغانستاندا
مجاهیدلر(طالیبان)ایله
قیزیل
اوردونو
دوردوردو،
ایراندا ایسه
1342 ده تملی
قویولان
ایسلامی
نهضتی اؤز
چیخارلارینا
اویغون
گؤرونجه(داها
گوجلو دوشمنه
قارشی) بیر
دئوریمله(اینقیلابلا)
سونوجلانماسینا
گؤز یومدو.
یئنه
آذربایجان
کؤرپو اولدو!
گونئی
آذربایجان
اؤزللیکله
باش شهری
اولان
تبریز،بؤیوک-حیاتی
و تاریخی بیر
قالخیش ایلن
ایران
میلتلری آرا
اؤندرلیگین
قورودو و 29/بهمن/1356
دا گؤستردیگی
تایسیز حرکت
ایلن یئنه
ایران
خالقلارینا
ایستیبدادا
قارشی دیرنیش
جسارتی وئردی
و ایسلامی
اینقیلابین
گرچکلشمه سین
ساغلادی.
1357 گونش
ایلینده
ایدئولوژیک
بیر دئوریمین
گرچکلشمه
سینه (ایسلامی
اینقیلاب)
باخمییاراق
ایللر بویو
باسقی
آلتیندا
قالمیش ایران
میللتلرینین)أن
آزی
آیدینلارینین)
میللی
شوعورودا
دبرمیشدی.
او جومله دن
آذربایجان
تورکلری،عربلر،
کوردلر
،قاشقای
تورکلری
وتورکمنلر
باش
قالدیرماغا
باشلادیلار .
اورتامی
اویغون گؤرن
آذربایجانین
میللییتچی
آیدینلاری
آسیمیلاسیون
سیاستینه
اوغرامیش
میلتی
ییخیلدیغی
نوقتادان
یعنی فرهنگی
یوللارلا
آییلتماغا
یئر آلتیدا
اولسا چوخدان
باشلامیشدیلار،بو
آرا1359 دا آیت
الله
شریعتمداری
حضرتلری
باشدا
اولماقلا خلق
موسلمان
حرکتی یولا
دوشموشدو،بو
تشکوکولده
چئشیتلی
ایدئولوژیلر
یئر آلسا دا
آذربایجان
میلییتچی
لیگی
آغیرلاییردی.
گونئی
آذربایجان
تورکونون
حاقلارین
اؤنجه لیکده(اولوییت)گؤرن
آیت الله
شریتمداری
حضرتلری
موختار
بیرایالت
قورماق ایسته
ییردی،آنجاق
یئنی بیر
ایدئولوژیک
دئوریم
کئچیردن و
دینی
اینانجلاری
قوللانیلماقدا
اولان
اولوسون
چوخونلوغو(أکثریتی)،میلی
سورونلاری
اونودموش
دورومدایدی.آسمیله
اولموش
توپلوم حتی
دین آدامینین(آیت
الله
شریعتمداری
حضرتلری)
چاغریلارین
دویمادی....بئله
لیکله بیر کز
داها
آذربایجان
قوللانیلدی و20
نجی عصیرده
نئچه نجی دؤنه
اولاراق فارس
میللتینه
کؤرپو اولدو.
آنجاق
آیدینلارین
سویو کسیلمه
میشدی!
سؤزده دئییل
اؤزده
آیدینلاریمیز:
آیدین و ضیالی
سؤزجوگونه
توش گلینجه
موثبت
ذهنییتله
یاناشی بیر
سیرا منفی
دوشلره(خییاللارا)دالماماق
اولمور.بو
دویغو
اؤزباشینا
دئییل بلکه
بیر سیرا
تاریخی
اولایلاردان
آسیلی
اولاراق
اورتایا
چیخیر،نئجه
کی بوگؤنکو
آغیر دوروما
دوشمییمیزده
،دوزه
لیشگن،قورخاق،
ساتقین و
سؤزده
آیدینلاریمیزین
ائتگیسی آز
اولماییبدیر،آنجاق
بویازینین
اؤزللیکله بو
بؤلومده
باشقا آماج
داشیدیغینا
گؤره او
قونونون
آیرینتی
لارینا گیرمک
ایستمیریک.
اؤزده آیدین و
بو
سوروملولوغو
داشییان
کیمسه لر نئجه
بیر کیشیلیگه(شخصییت
)یییه لنیبلر.گئنل
باخیمدا
دئسک، دوزگون
آیدینلار
اؤزلرین
اونودوب
بوتون
وارلیقلاری
ایله شام تک
یاناراق
تاریخین آغیر
و قارانلیق
کئچیدلرینده
اؤز
اولوسلارینا
و بعضأ بوتون
دونیایا
ایشیق
ساچیبلار،آنجاق
بو سؤزلرله(جومله
لرله)
آیدینلار
دونیاسینی
تانیماق،
اولاغان ایش
دئییل.
بو درین
دالایا (اوقیانوسا)
دالماق ایچین
چوخ باشاریلی
بیر دالغیج(غواص)
گرکلی
اولدوغونا
گؤره،یالنیز
ساحیلده
دوروب، چوخ
اوزدن کئچدی
بیر
باخیشیمیز
اولاجاق.بو
اؤتری باخیشی
بیر آز
اولسادا
درینلتمک
ایچین
گؤزوموزدن
بوتون چکینجه
لری آتمالی و
گرچکچی
اولمالییق.
آیدین آدی
گلینجه
،اوتولو کت
شالوار گئییب
کیراوات
آسمیش،آکادمیک
تحصیل
آلمیش،ائل
آراسیندا
آزگؤرسنن
،یازی و
دانیشیقلاریندا
چوخ یابانجی
سؤزجوک
قوللانابیلن،تئوریک
کیشیلیگه
یییه لنن.......
بیریسی
گؤزوموزده
جانلانیر.آنجاق
تاریخی بلگه
لر(فاکتلار)بیزیم
ساندیقلاریمیزی
اونایلاماماقدادیر(تایید
ائتممکده دیر).
نییه کی بیز
آیدینلاری
تاریخ پروسه
لرینده
چئشیتلی
حاللاردا
گؤره بیلیریک .
بیر گون
قیلینج ألده
ظولمه
آیقیریر.........بیرگؤن
قوپوز ألده
اؤیودلر
وئریر
بیر گون قلم
آلیب ، أثر
یارادیر..........بیر
گونسه
آتلارین
دیرناغیندادیر
بیرگون
قازاماتدا،بیرگون
سورگونده..........
بیرگونسه
سویولور
یازدیغی
اوسته
بیر گون دار
آغاجیندا ،
أسیر أسینله...........بیر
گون
لابراتوواردا
، بیلیم
ایشینده
بیر گون
أکینینده ،
بیر گون
بیچینده...........
بیرگون
بوغولوبدور
آل قان
ایچینده
ائل
هاردادیرسا ،
هئپ اوردادیر
او............آرادا
قانمازدان ،
آلماقدادیر
هو
بو گرچکلره
دایاناراق
دئمک اولار
گؤرونوموندن(ظاهیریندن)آسیلی
اولمایاراق ،
تئوریک و یا
پیراتیک
باخیمدان
توپلوما
ایشیق ساچیب
یول گؤستره
بیلن هر کیمسه
یه آیدین دئمک
اولار،آنجاق
بونلارین
توپلوم آرا
ائتگی و
اؤتگوسو
کیشیسل
باشاریلاری و
اولاناقلارینا(ایمکانلارینا)
باغلیدیر.
تاریخ بویو
ساتقینلیقلارلا
بئله،
آذربایجان
اولوسونون "اؤزآیدین"
بوشلوغو
اولمایبدیر،اولوس
یاتسادا
آیدین
یاتماییبدیر.
جوغرافییا
باخیمیندان
دونیانین
اولایلار
چاتارقاسیندا
یئر آلان و
آغیر تاریخی
سورجلر
سوووشدوراراق
بو گونه ده ک
یاشایان
آذربایجان
اولوسو،چئشیتلی
آشامالاردان
نئجه
آشاجاغینی
چوخ یاخچی
بیلیر.
ایسلام
اینقیلابیندان
داها اؤنجه
باشلایان یئر
آلتی فرهنگی
ایشلر،اؤزللیکله
دیل و ادبیات
ساحسینده
،دئوریمدن
سونرا د