Dəstə başçısı
kimi tanınan Səid Dadaşbəylinin vəkili Yeni Müsavata
danışdı Ötən həftə Milli Təhlükəsizlik
Nazirliyinin keçirdiyi əməliyyat nəticəsində
ələ keçən 16 nəfərlik dəstənin üzvlərinin
kimliyi barədə ictimaiyyətə heç bir rəsmi
məlumat verilmir. İndiyədək mətbuata sızan
informasiyalar bundan ibarətdir ki, saxlananlar hansısa dini qüvvəyə
bağlı olublar və onlar silahlı dəstə yaratmaqda,
dövlət çevrilişinə cəhddə ittiham edilirlər.
Araşdırmalarımız nəticəsində bu
məsələ ilə əlaqədar ilginc
xəbərlər əldə etmişik. Məlumatlı
mənbənin bildirdiyinə görə, MTN-in saxladığı
dəstə üzvlərinin dövlət üçün təhlükəli addımlar
atmağa hazırlaşmaları barədə informasiyalar tam
əsaslıdır.
Qaynağın deməsindən aydın oldu ki, qrup üzvlərinin
konkret hansı dini qüvvəyə bağlı olması
istiqamətində də istintaq orqanı tərəfindən
araşdırmalar aparılır: Mətbuatda, ictimaiyyət
arasında belə söz-söhbətlər də dolaşırdı
ki, heç bir dövlət çevrilişinə cəhd olmayıb,
sadəcə, kimlərsə nüfuzunu artırmaq xatirinə
belə bir plan qurublar. Amma saxlanılan şəxslər arasında
həqiqətən də Azərbaycan dövlətinin əleyhinə
fəaliyyət göstərənlər mövcuddur. Fakt üzrə
qanunsuz silah saxlama, dövlət çevrilişinə cəhd
maddələrilə cinayət işi başlanması doğrudur.
Mənbə vurğuladı ki, qrupun aşkarlanması
təsadüf nəticəsində baş verib: MTN əməkdaşları
tamamilə başqa cinayətlə əlaqədar
hələlik kimliyi açıqlanmayan bir şəxsi saxlayıblar.
Onun dindirilməsi zamanı məlum olub ki, bu adam hansısa
cinayətkar şəbəkənin üzvüdür. Bundan sonra
məsələ ciddiləşib və onu daha ətraflı
sorğu-sual ediblər. Nəticədə məlum olub ki, Bakı
şəhərində xarici ölkə kəşfiyyatı
ilə əlaqəli dəstə mövcuddur. Məhz həmin
adamın ifadəsindən sonra əməliyyat planı qurulub
və qrup zərərsizləşdirilib.
Qaynağın sözlərinə görə, dəstə üzvləri
hansısa bağ evində, yaxud şəhər ətrafında
deyil, paytaxtın mərkəzində ələ keçiblər:
Onları ayrı-ayrı yerlərdə saxlayıblar. Düşünürəm
ki, əməliyyat planı peşəkarlıqla hazırlanıb
həyata keçirildiyindən dəstə üzvlərini asanlıqla
tutublar.
Qrup üzvlərinin konkret hansı dövlətin kəşfiyyat
orqanları ilə əməkdaşlıq etməsinə
gəlincə, mənbə qeyd etdi ki, onun əldə etdiyi
bilgilərə görə, məsələdə daha çox İranın
adı hallandırılır: Bir az da konkret desək, ilkin
araşdırmaların nəticəsinə görə, dəstə
üzvləri uzun müddət İran casusları ilə əməkdaşlıq
edərək, onlar tərəfindən təlimatlandırılıblar.
Əsas məsələ ondan ibarətdir ki, İran rejiminin
planlarının Azərbaycan dövlətçiliyinə qarşı
yönəldiyi aşkarlanıb. Yəni burada söhbət
hakimiyyət dəyişikliyinə cəhddən getmir,
məsələ daha ciddi şəkildə qoyulubmuş.
Mətbuatda bu versiyaya da rast gəlinmişdi ki, saxlanılan
şəxslər Rusiya kəşfiyyatı ilə əlaqədə
şübhəli bilinirlər. Bu versiya da istisna olunmur. Çünki bu
kimi məsələlərdə İranla Rusiyanın maraqları
hər zaman üst-üstə düşüb.
Mənbə həmçinin söylədi ki, əslində
Azərbaycanın təhlükəsizlik orqanları dövlət
əleyhinə fəaliyyət göstərən və xarici ölkələrin
kəşfiyyat orqanları ilə əməkdaşlıq
edən qrupun mövcudluğu barədə xeyli öncədən
məlumatlı olub və müxtəlif əməliyyat planları
qurulub: Lakin qrup üzvləri çox məxfi fəaliyyət göstərdiyindən
uzun müddət təhlükəsizlik orqanları üçün başağrısı
olublar. Onlara qarşı müxtəlif şübhələr olsa
da, saxlanmaları üçün kifayət qədər əsaslar
və mötəbər sübutlar tapılmayıb.
ABŞ-İran münasibətlərinin kəskinləşdiyi
bir dövrdə Azərbaycanda fars rejimi ilə bağlılıqda
şübhəli bilinən qrupun yaxalanmasında ABŞ kəşfiyyatının
da rolunun olduğunu düşünmək olar. Bu barədə sualımızı
cavablandıran mənbə: Hər halda mümkün ola bilən
variantdır. Əlbəttə, Amerika çalışır ki,
fars rejiminin Azərbaycandakı təsir dairələri tamamilə
məhv edilsin. Bu, Qərbin sonrakı planları üçün əhəmiyyətli
sayıla bilər. Fikir verirsinizsə, bu qrup saxlanıldıqdan
sonra ölkə boyunca dindarları, daha dəqiq desək, İranla
hər hansı bir formada bağlılığı olan müəyyən
bir kəsimi nəzarətə götürüblər. Ehtimal edilir ki,
MTN tərəfindən yaxalanan şəbəkə daha böyükdür
və bir çox dairələri əhatə edir, - dedi.
Ötən gün apardığımız araşdırmalar
nəticəsində saxlanılanlardan birinin vəkilinin
kimliyini də öyrənə bildik. Müdafiəçi Rəsul
Yusifbəyli ilə söhbətimizdən aydın oldu ki, o,
Səid Dadaşbəyli adlı şəxsin vəkilidir. Hansı
ki, qrupla bağlı mətbuata ötürülən ilkin
məlumatlarda saxlanılan şəxslər Səidin
dəstəsi kimi göstərilmişdi. Rəsul bəy
isə bizimlə söhbətində məsələnin tamamilə
başqa cür olduğunu bildirdi. Onun sözlərinə görə,
hüquqlarını müdafiə etdiyi S.Dadaşbəylinin saxlanılan
dəstə ilə heç bir bağlılığı yoxdur:
Mən vəkildən öncə vətəndaşam və
təvazökarlıqdan uzaq olsa da, vətənimi canımdan artıq
sevirəm. Ona görə də hər hansı bir şəxsin
hüquqlarını müdafiə edərkən, ilk növbədə
onun dövlət əleyhinə cinayətdə iştirakı
olub-olmadığını dəqiqləşdirməyə
çalışıram. Səidlə söhbətimizdən və
özümün topladığım informasiyalardan sonra bu
qənaətdəyəm ki, onun bu qrupa heç bir aidiyyəti
yoxdur. Sadəcə, onu tutulan şəxslərdən birinin
verdiyi ifadə əsasında saxlayıblar. İfadə
də bundan ibarətdir ki, Səid Dadaşbəylini tanıyıram,
münasibətimiz var. Münasibəti olmaq hələ onun
cinayətdə iştirak etməsi demək deyil".
İlkin məlumatlarda qrup Səidin dəstəsi
adlandırılmışdı. Bunun səbəbi sizə
məlumdurmu sualına müdafiəçi bu
məsələlər hələ ki bizim özümüzə də
aydın deyil. Səidin nə dəstəsi olub, nə də
qrupu. Görünür, kimlərsə məlumatın bu cür yayılmasında
maraqlı olub deyə cavab verdi.
İstintaqın gedişinə gəlincə, R.Yusifbəyli
diqqətə çatdırdı ki, hələ onun özünün
də bir çox məsələlərdən dəqiq
xəbəri yoxdur: Ola bilsin ki, digər şəxslərlə
bağlı konkret faktlar, dəlil-sübutlar var və onun əsasında
istintaq hərəkətləri həyata keçirilir. Lakin konkret
olaraq, Səid Dadaşbəyliyə gəlincə, onunla bağlı
ortada heç nə yoxdur. Mən yalnız Səidin vəkili olduğumdan
onunla bağlı istintaq hərəkətlərindən
məlumatlı ola və bu barədə danışa
bilərəm. Digər məsələlər haqda heç nə
deyə bilmərəm. Sadəcə, ümumi şəkildə
bir söz söyləmək olar ki, bu çevriliş
məsələsi olduqca maraqlı və sensasiyalı
məqamlarla zəngindir. İstintaqın sonrakı gedişində
yəqin ki, Azərbaycan ictimaiyyəti bunlarla tanış ola
biləcək.
Ümumiyyətlə, saxlanılanların arasında doğrudan
da dövlət çevrilişinə cəhd etmək
istəyənlər olubmu sualına isə Rəsul
bəyin cavabı belə oldu: Əlbəttə ki, əsaslı
həbs edilənlər var. Axı, qeyd etdim ki, bu
məsələdə olduqca maraqlı nüanslar var. Lakin
hər hansı bir cinayətdə kimin günahı varsa, onu
məsuliyyətə cəlb etmək lazımdır. Günahsız
insanları həbs etmək heç kimə fayda və başucalığı
gətirmir.
Yazımızı çapa verərkən təkrar əlaqə
saxladığımız mənbə verdiyi bilgilərə aşağıdakıları
əlavə etdi: Bu əməliyyat MTN tarixində
bəlkə də ən parlaq, ən gözəl və irimiqyaslı
əməliyyatdır. Faktiki olaraq, qonşuluqdakı bir dövlətin
Azərbaycanı tam işğal etmək, üstəlik də
daxilimizdəki qüvvələrin dəstəyi vasitəsi
ilə dövlətçiliyimizi çökdürmək, müstəqilliyimizə
son vermək planı ciddi sübutlarla, faktlarla aşkarlanıb.
Lakin məsələ o dərəcədə böyükdür ki,
faktı geniş ictimaiyyətə açmayaraq, yekunda iki,
bəlkə də üç-dörd dövlət arasında sadəcə,
bazarlaşma gedə bilər və tutulanları
nələrinsə qarşılığında buraxa
bilərlər. Tarixdə belə hadisələr çox olub
və uzağı, həmin sıraya daha biri də
əlavə olunacaq. Çoxlarının bilmədiyi bir faktı
da qeyd edim ki, hələ 5 il bundan öncə İran dövləti
və rəsmi Azərbaycan arasında məxfi bir saziş
imzalanb. Həmin sazişə görə, hər iki ölkənin xüsusi
xidmət orqanları bir-birinin ərazisində dövlətçiliyə
qarşı kəşfiyyat və təxribat fəaliyyəti
aparmamağı öhdəlik olaraq götürüblər. Ola bilər
ki, bu sazişə yenidən və daha yaradıcı şəkildə
qayıtsınlar. Lakin hadisələrin inkişafının
bu cür istiqaməti az ehtimallıdır...
Mövzunu diqqətdə saxlayacağıq.
ORXAN