Amnesty İnternational
Göstəricisi: MDE 13/125/2006
08 Noyabr 2006
Üstəlik
bilgi, bax UA 163/06 (MDE 13/063/2006, 8 İyun 2006) və izlə (MDE
13/105/2006, 19 Sentiyabr 2006) - Qonuşulmaz
tutuqlanma / İşgəncə vahiməsi / Tibbi qayğı /
Vicdan Dustağı və Yeni nigarançılıq: Qamçılanma
(fələqqə) vahiməsi
İRAN
Abbas
Leysanlı (yaxud Lisani), (kişi) 38-yaşlı, siyasi fəal
Abbas
Lisani, Güney Azerbaycanın haqları uğrunda adlı-sanlı
bir fəal (mətndə: İran Azərbaycanı verilmişdir),
26 Septiyambr 2006-da zəmanət ilə buraxılmışdı.
O yinə də 31 Oxtiyabr 2006-da güvənlik məmurları
tərəfindən tutuqlanmış ki, bəlli olası, bu iş
üçün əmr vəsiqələri (ehzariyyə) yox imiş
və İranın da dəxli olan qanununu pozmuşlar. Bu
tutuqlanma onun üzərində olan neçə zindan qərarlarının
birisinə bağlana bilər ki, bunlar onun ildəlik qurultaylarda
yaxud başqa yığıncaqlarda iştirakından irəli
gəlmişlər. İnanılır ki, o indi İranın
quzey-batısı Təbriz Həbsxanasında Bölmə 7-də
saxlanılmaqda. Amnesty International inanır ki, o bir vicdan dustağıdır
və məhz bəyan və ünsiyyət haqqı üzrə
sərbəstliyindən dinc yollar ilə istifadə etmək
üçün həbs edilmişdir.
Bir
qabaqkı tutuqluluq sürəsində, raportlara görə, Abbas
Leysanlı məhbuslar tərəfindən azarlanıb və
hədələnmişdi. Deyilənlərə görə, o qarın
və böyrək xəstəliklərinə məruzdur və
qabırğaları ağrıyır elə ki, bunlar da
qabaqlarda tutuqlu ikən məruz qaldığı işgəncələrdən
irəli gəlmişdir. Bu anda yetərincə tibbi qayğıya
çatına bilməsi (access, ətçatan, dəstrəs; bax aşağıdakı
nota) bəlli deyildir. Zahirən, tutuqlanma günündən bəri
vəkilinə də çatına bilməmiş və
həyat-yoldaşına təkcə bir dəfə görüş
izni verilmişdir. Raportlara görə, həyat-yoldaşı da
əri (eşi) uğrunda kampaniya aparma ucundan yaxalanma ilə
hədələnmişdir.
Abbas
Leysanlı bir gün buraxılandan sonra, yəni 27 Septiyambr 2006-da,
Ərdəbilin Genəl Məhkəməsinin Şöbə 105-i
orada 27 May 2006-dakı etirazlarda iştirakı üçün ona 10 aylıq
həbs və 50 qamçı qərarı kəsdi; və xalq
və dövlət malını dağıtmaqda barmağı
olma; və eləcə də cəmaəti bu xəsarətlə
nəticələnən etirazlara qatılmalarını
həvəsləndirmə üçün cəzasını bu 6 aylıq
qərar ilə üstələndi. O öz savunmasında iddia edir ki,
etirazlar qeyri-qanuni deyildi, və o xalqı xəsarətçiliyə
həvəsləndirməkdənsə, sakitləşdirici rol
oynamağı bacardı. O göstərdi ki, bu baxımdan
etirazlardan qalan video və başqa bəlgələrdən göz
yumdular. İstinafının təqdimindən beş gün keçəndən
sonra o yinə də yaxalandı. Onun ailəsi neçə gün sonra
Ərdəbil İstinaf Məhkəməsindən bir hökm aldı
ki, bu bəlgədə 10 aylıq həbs qərarını
bir illik hökmə çevrilmiş, yəni üst-üstə 18 ay həbs
olunur. Zahirən, bu hökm 50 qamçı qərarını
təsdiq edib və üstəlik artırmış ki, onun
cəzası Yəzd ustanının mərkəzi
Təbəs-də 3 il məcburi sürgünlüklə daha qalanmışdır.
Amnesty
İnternational bu qeyddə qalmış ki, Leysanlının
dosyesi Ərdəbil İstinaf Məhkəməsinin apardığı
yenidən yoxlayış işi, istər fakt və istərsə
də hüquq baxımlarından, doğrucul deyildi (xala xatirin
qalmasından ötrü idi). Abbas Leysanlının vəkili İLNA-ya
verdiyi bir bəyaniyyədə dedi, İran İslam Respublikasının
qəzavət tarixində bu hökm misli-görünməmişdir, yaxud
mən belənçi bir dosyedən soraqsızam ... Aşağı
Məhkəmə mənim müvəkkilimə belənçi bir hökm
kəsmədikdə, necə İstinaf Məhkəməsi öz-yanından
bu cəza qalamağa yol verə bilər? ... İnanıram ki,
bu hökm öz-xoşunadır və daha Yüksək
Məhkəmədə buna qarşı mən etiraz
edəcəyəm. Amnesty İnternational Abbas Leysanlının
istinafı gedişatı uğrunda aydınlaşdırma
əldə etmək üzrədir, axı İstinaf Qanunun Maddə
4(2) belə ifadə edir ki, istinaf məhkəməsi cinayət
dosyeləri barədə ilkin məhkəmə
tərəfindən kəsilmiş qərari artıra bilməz
məgər belənçi cəzanı qalamaq üçün müddəiyilümum
(prokuror) özü istinaf təqdim etmiş ola.
Avqust
2006-da Kəleybərdə İnqilab Məhkəməsi hökumətə
qarşı təbliğat aparma suçu ucundan Abbas Leysanlını
yenidən mühakimə etmiş və bir illik həbs qərarı
kəsmişdir. Bu qərar hazırda yoxlanış üzrədir.
Məhkəmə hökmünə görə, suçların əsası
bunlardan ibarətdir: 2003-də bir ildəlik yığıncaqda
iştirak etmə; başqalarını bu yığıncaqda
iştirak etmək üçün cəsarətləndirmə;
Azərbaycan şeirlərini və başqa materialları burada
bədii qəraət etmə; Türk dilində təqvim yayımlayıb
və paylama; İnternet vasitəsi ilə mesajlar göndərmə;
xaricdə dəstəkçilərinə zəng etmə; və Güney
Azərbaycan (mətndə: İran Azərbaycanı) millətçiliyini
və istiqlalını yüksəltmə niyyətində olma.
Abbas Leysanlının üzərindəki bu suçlar ucundan
Məscid-i-Süleymanda keçirilməli qabaqkı bir illik həbs
qərarı bu əsasda ləğv olundu ki, Ərdəbilin
İnqilab Məhkəməsi bu dosyeyə aid yetgisi yox idi
və dosye Kəleybərdə yenidən məhkəməyə
verilmişdi.
17
Avqust 2006-da Kəleybərin Şöbə 1 İnqilab
Məhkəməsində Abbas Leysanlıya bir illik həbs
kəsildi, ki suçu 2005-də Babək Qurultayında iştirakı
ilə sistemə qarşı təbliğat aparma idi. Bu
qərar cari surətdə istinaf gedişatı üzrədir. Ayrıca,
Avqust 2005-də Məşrutə Günnündə Bağır Xanın
Abidəsində anma törənində iştirakı üçün Abbas
Leysanlı bir başqa təqsirləndirməyə məruzdur,
lakin bu dosyenin yekunlaşması hələ üzə çıxmamışdır.
TÖVSİYƏLİK
TƏDBİR:
Lütfən tezliklə frasca, ərəbcə, İngiliscə,
Fransızca, yaxud öz dilinizdə müraciətinizi belə yaza
bilərsiniz:
·
Abbas
Leysanlı üçün nigarançılığınızı ifadə
edin ki o dinc yollar ilə 27 May 2006 etirazda iştirak etdiyi üçün
yenidən tutuqlanmış, və qeydə alın ki, Abbas
Leysanlı şəxsən zorakılığa müxalifdir
və etiraz zamanı başqalarını da heç-üzünə zorakılığa
təşviq etməyib;
·
İfadə
edin ki, bu əsasda, Amnesty İnternational bu
qənaətdədir ki, Abbas Leysanlı bir vicdan dustağıdır
və məhz buna görə o həmən və şərtsiz
buraxılmalıdır;
·
Yetgililərdən
istəyin ki, Ərdəbil İstinaf Məhkəməsi gedişatına
aid aydınlaşdırma gətirsin, illah qərarı
şıdırğı yoxlanma üçün, və Məhkəmə
Qəzavətlərinə qarşı İstinaf Qanunun Maddə
4(2) əsaslanaraq bir hökm prokurorun istinaf təqdimindən sonra
qalana bilər;
·
Nigarançılığınızı
ifadə edin ki, Abbas Leysanlının dosyesi aparılmış
məhkəmə gedişatı üzrə doğrucul olamaya
bilər, istər fakt üzrə və istərsə də qanun
üzrə olsun;
·
İnadla
tələsdirin ki, qamçılama qərarı həmən düşürülsün,
axı bu elə özü işgəncədir;
·
Yetgililərə
səslənin ki, Abbas Leysanlıya həmən və şərtsiz
vəkilinə çatınma izni verilsin, ailəsinə davamlı
və qaydalı görüş imkanı verilsin, və özü də
gərəkən hər nə tibbi qayğıya çatına
bilsin;
·
Abbas
leysanlının salamatlığı üçün nigarançılığınızı
ifadə edin və İran yetgililərinə səslənin ki,
dustaq-dustağa yürüdən zorakılıq riskindən onu
qorusunlar;
·
Abbas
Leysanlının ailəsinin durumu üçün nigarançılıq ifadə
edin, ki üzvləri dəfələrlə azarlanmış
və yetgililər tərəfindən qara-qorxuya məruz olmuşlar,
o cümlədən yaxalanma hədəsinə məruz olmuşlar.
MÜRACİƏT
EDİN:
İslam
Respublikası Başçısı-na
Alicənab
Ayətullah Seyyid Eli Xamnei;
Vilayət-i-fəqih İdarəsi,
Şühəda
Xiyavanı, Qum, İran İslam Respublikası
Email:
info@leader.ir
yaxud istiftaa@wilayah.org
Faks:
+98 251 774 2228 (qeyd edin: Alicənab Ayətullah-ul-üzma Xamnei
İdarseinin diqqətinə çatsın) Salamlama tərzi:
Alicənab
Qəzai
Quvvənin Sədri-nə
Alicənab, Ayətullah Mahmud Hashemi Şahrudi
Ədliyyə Nazirliyi, Park-i-Şəhr, Tehran, İran
İslam Respublikası
Email: Lütfən farsca vebsitədən geri-bəsləmə
(feedback) vasitəsi ilə email-inizi göndərin: http://www.iranjudiciary.org/contactus-feedback-fa.html
(Burada
başlıq mətnlərin tərcüməsi belədir: birinci
sətir: ad, ikinci sətir: email ünvanınız, üçüncü
sətir: mövzu başlaığı və sonra da mətn
qutusu)
Salamlama
tərzi: Alicənab
ÜZÜNÜ
GÖNDƏRİN:
Yaşadığınız ölkənin İrana aid diplomatok
təmsilçisi
LÜTFƏN
MÜRACİƏTİNİZİ HƏMƏN GÖNDƏRİNİZ. 20 Dekabr 2006-dan sonra müraciət göndərsəniz, ölkənizdəki
idarəmizlə yaxud Beynəlxalq Katibliyimizlə son durumu yoxlayın.
Tərcümeçinin
Notu: İngiliscə
access sözü bizim dildə daha yaxşı çatınmaq sözü
ilə ifadə olunur (çatınma sözü
çatmaq sözünün
qayıdışlı halıdır, lakin bu sözlükdə yoxdur
və çıxarmağa yeri vardır). Əlçatan yaxud
dəstrəs çatınma qarşılığında
kobud səslənirlər.