بای‌بک سیته‌سی و ایران تورک ژورنالیسمی

 

 

اوچ – دؤرد ایل بوندان اؤنجه اینترنیت سیته‌لریمیزین سایی بیر الین بارماقلاری ساییندان‌دا آزایدی. او زامانلار من پیام قم درگی‌سی‌نین ادبیات صفحه‌سین باغلاماق اوچون بیر هفته سوره‌کلی، اینترنیتده بیر اؤنملی مقاله آردیجاق گزیب، و البت چوخ واختلاردا مایوس اولاردیم. بیر شئی سئزیلیردی، بیر دوغرو ایستک کؤنول‌لریمیزده یووا سالمیشدی، آنجاق هله بیر اؤنملی اولای اوز وئرمه‌میشدی، هامی یئر سایخاش، هامی یئر یوخسول.

اؤزلجه بو قونویا،  آذربایجان کولتور اوجاقلاریندان (یانی: تبریز، اورمو، زنگان، اردبیل و تهران) اوزاق دوشموش بیر تورک کیمی باخاندا مسئله داها اؤنملی اولور. طبیعی‌دیر کی من بو اوجاق شهرلرین بیرینده ژورنالیستی ایشلره باشلاساساایدیم. دوروموم باشقاایدی. او شهرلرده آراسیرا تانینمیش یازارلار و شاعیرلر منه یاردیمچی اولاجایدیرلار. بلکه هئچ ائله بیر شهرلرده من بو ساحه‌ده چالیشماغی اؤزومه گؤره‌و بیلمه‌یه‌ایدیم، بلکه‌ده بئله بیر شهرلرده هئچ منه نوبت چاتمایاایدی. نه ایسه بیز قومدا بو ایشه باشلاماشدیق. بوردا تورک یازماق گله‌نه‌یی (سنتی) گلیشمه‌میش ‌ایدی. بئله بیر دورومدا اینترنیت بیزه بؤیوک یاردیمجی و نعمت ساییلیردی.

من او زامانلاردان قوم ژورنال‌لاری ایله برابر اینترنیت ایله آل – وئریشلی بیر موناسیبت اؤزومه تکلیف ائدیب، و اینترنیتده یاییلان، قومون دورومونا اویقون مقاله و خبرلری بو شهرین ژورنال‌لاریندا یاییملایارکن، اؤز گؤروش‌لریمی و مقاله‌لریمی‌، و آراسیرا خبرلری‌ده اینترنیت سیته‌لریمیزله پایلاشدیم. آنجاق بو امکداشلیق موناسیبتی‌نین هئچ بیر یؤنو انسانی راضی سالا بیلمه‌ییردی. نئیه کی بوشلوقدان یئل اسن سیته‌لریمیزده منی راضی سالان یازی چوخ آزایدی، او بیریسی یؤندن ایسه منیمده بیر سیرا یازیلاریم بو سیته‌لرده یاییملانماق ایمکانی تاپا بیلمه‌ییردی.

بو البته چوخ طبیعی ایدی. نئیه کی بو 3-4 سیته‌نین ایچینده پلورال بیر باخیش حاکیم دئییلدی، باشقا بیر یؤندن باخساق ایسه دئمک او زامان بو سیته‌لرین مودورلری آوروپادا یاشایارکن، و ایچری ایله ایلگی‌لری آز اولدوغونا گؤره بیزی یاخشی دوشونه بیلمه‌میشدیرلر. اونلاردا اساس قونو آرتیق آشیری یازماق و حکومتی کسین سویه‌ده حده‌له‌مک ایدی. البت بیزیمده بو دورومدان هئچ آجیغیمیز گلمه‌ییردی دئمه‌لی. بو بیر باشدان سوومالی و تجربه ائتمه‌لی پروسه‌اولاراق، دوغال شکیلده اؤز یولون گئدیردی.

ایلک اولای شمس تبریز سیته‌سیله اؤزون گؤستردی. بو سیته تبریزدن یاییملانارکن، آشیری فضانی آز تعدیل ائدیب و اؤزلجه علمی بیر سویه‌ده چیخیش ائدیردی. سونرا آذساولار داهادا گلیشمه پروسه‌سینده اؤنملی رول اوینایا بیلدی. بو سیته‌ده ایچری‌ده اولان گنج نسله عایید اولاراق، بیرینجی و ایکینجی نسلین ایستکلرین و دوشونجه‌لرین آرخاپیلانا آپاراراق، آذربایجان گنج نسلین سؤزون اورتایا قویوردو. اؤزلجه بو سیته‌نین قیساشکیلده تورکجه یازماسی و تورکجه یازماغا اصرار ائتمه‌سی داها ماراغلی‌ایدی. بو دوشونجه طبیعی اولاراق حکومت‌له ایدئولوژیک ساواشی دا آپارماییردی. و آذربایجانین بیرینجی و ایکینجی نسلی‌نین آیدینلاری‌نین ایچینده بوغولموش و بو گون بیزدن ایش آچمایان و بیزه ایکی قاتلی [1]بیر هزینه تؤره‌دن ایستکلرده تاریخه تاپشیریلیردی.

طبیعی‌دیر کی بیزیم حرکت تریبون، دورنا و گاموحا باغلی اولان نئچه سیته‌یه، اینترنیت ساحه‌سینده ایلک آددیملاری آتماق‌لاری اوچون بورجلو ساییلیر. آمما اینانیریقدا کی داها یئنی فضالارا و یئنی دوشونجه‌لره داها آرتیق احتیاج دویولور.

شمس تبریز، آذساولار و 35000000 سیته‌لرینده‌ن سونرا ایکی سیته‌د‌ن ده داها سؤز آچمالی‌ییق.

آزاد تریبون و بای‌بک سیته‌سی.

آزاد تریبون ایکی ده‌ییشیک‌لیک گتیره بیلمیشدی. بیریسی گونده نئچه دونه خبر یایماق و تام آنلامدا گونجل اولماق و داها اؤنملی‌سی پلورالیستی بیر باخیشلا چئشیدلی خبرلره و مقاله‌لره یئر وئرمک و ایچیمیزده اولان دانیلماز بیر سانسورو و داریسقال سسلی‌یی سیندیرماق.

بای‌بک سیته‌سی‌له آمما بیز بیر باشقا ساحه‌یه وارا بیلمیشدیک.

بو سیته یئنی تکنیکلره آرخالاناراق، گونجل لیک دن چیخیب و آنجل‌لیک (یانی هر لحظه خبر و یازی یایماق) مرحله‌سینه  چاتا بیلمیشدی. بو سیته ایندی گئجه گوندوز هر ساعات بیر مطلبی آلارکن اونو یاییملاییر. طبیعی‌دیر کی یاشادیغیمیز سورعت دونیاسیندا بئله بیر مسئله داها گره‌ییمییز و آماجی‌میز اولمالی‌دیر. بو سیته‌نین داها نئچه باشقا امتیازی‌دا واردیر. اؤنملی اولاراق، ایرانا و طبیعتا آذربایجانا عایید اولان باشقا مئدیالاردا گرکلی خبرلری یایماق بونلاردان بیریسی‌دیر. سؤز یوخ کی بیز واخت آزلیغی و باشقا نده‌نلره گؤره چوخلو دونیایا و ایرانا عایید اولان سیته‌لری گؤرمزده دوتوروق، بئله‌لیکده بای‌بک سیته‌سی بو قووندا بیزه گرکلی اولان خبرلری یایماقلا بو چاتیشمامازلیغین بیر حیصصه‌سین چؤزه بیلمیشدیر. همده بئله بیر سیته باشقا سیته‌لریمیزین عکسینه تکجه  جیلخا تورکچو اینسانلاری یوخ، بلکه‌ده گئنل اولاراق بوتون آذربایجان و حتی ایراندا یاشایان آیری میللت‌له‌ریده اؤزونه دوغرو جذب ائده بیلر. بو مسئله اؤزلجه بیزیم آماجلاریمیزدان بیریسی اولمالی‌دیر.

بای‌بک بونونلا برابر تکنیکی باخیمدان داها حرفه‌ای ایشله‌یرک آذربایجان مسئله‌سینده بیر آماتور کیمی آددیملاییب، یول اؤزو گلیش‌میش‌ایدی. و داها سونرا بای‌بک بیزیم ایچیمیزده نئچه سسلی‌لیک پروسه‌سین آددیملاماقدادا یاردیمچی اولموشدور.

ایندی داها یئنی سس، باراما، رویالار، آزاد تبریز، تومروس و نئچه نئچه چئشیدلی قونولارا توخونان سیته‌لرین و وئبلاگلارین حیاتا کئچمه‌سیله چاتیشمامازلیقلار گون گله آزالماقدادیر.

دورنا سیته‌سی بیزیم ایلک سیته‌لریمیزده‌ن اولاراق هله‌ده اؤز حیاتینا داوام ائتمه‌سینه و مهران بهاری جنابلاری‌نین وئبلاگلاری‌نین گلیشیب گئنیشلنمه‌سینه و احمد اوبالی‌نین تیوی ساحه‌سینده گؤستردی‌یی چابالارا  سایقی گؤستره‌رکن بای‌بک سیته‌سی‌نین بیرایل‌لی‌یین تبریک ائدیب و بو سیته‌ده چابا گؤسترن‌لره آرتیق باشاریلار دیله‌ییرم. بو سیته‌نین و باشقا سیته‌لریمیزین تنقیدی‌نی  هامیمیزا گؤره‌و و بورج بیلرکن بوتون یازارلاریمیزی دوزگون و علمی شکیلده بو سیته‌لری تنقید ائتمه چاغیریراراق  سؤزلریمی‌ سونا چاتدیریرام.

 

 

سایقی‌لارلا

قوم – سید حیدر بیات



[1] یانی هم ایدئولوژی وورغونو اولان حکومت طرفینده‌ن، همده مذهبه اینان خالق طرفینده‌ن