بیز اؤزوموز تورکی دیلینی رسمی ائتمییه نه کیمین ، باشثا میللتلر بیزیم دیلیمیزی رسمییته تانیمازلار

منیم حورمتلی قارداشیم یاشار بئی!

یازدیغینیز مقاله نی چرا به زبان فارسي مي نويسم - ياشار خلخالي آدلا اوخودوم. بیر پارا سؤزلر له اوز به اوز اولدوم. بیر گؤزل سؤزون وار ایدی ، کی هر ندن اؤنجه ایسته ییره م ، او سؤزه گؤره بیله ییزی آلقیشلییام و او دا بو ایدی کی بویورموشدوز: « سعادت ملت آذربايجان از زبان تركي مهمتر است » من یوز ده یوز بو سؤزله موافیقم و بوندا سؤز یوخدور و ان شا الله یاخین گلجک ده بو باره ده آرتیقراق دانیشاجاغام. آما ، عزیز قارداشیم ایجازه وئرسز ایسته ییره م بیر پارا سؤزلر ده آرایا گتیره م و سیزین باشقا سؤزلرینیزله بیر بالاجا موخالیفت ائده م. اومودوموار مندن اینجی مییه سینیز و اگر یالنیش لیقیم اولسا (کی حتمن اولار) منه یازاسیز.

عزیز قارداشیم سیاسی بیر چالیشقان اولماقلا ، فرهنگی ، ادبی چالیشقان اولماقین ائله بیر فرقی یوخدور. اساس بودور کی هامیمیز آذربایجان یولوندا چالیشیریق و آرزیمیز بو توپراقین عیززتی و جلالی دیر. و بیزیم آنا دیلیمیز ، آذربایجان تورکجه سی ، ده بو مساله دن آیری دئییل. ایندیسه سن عزیزیم سیاسی مقاله لریوی آنا دیلینده یازمییاسان ، او بیریسی عیلمی مقاله لری آنا دیلیسینده یازماسین (تاسسوفلا عیلمی مقاله لر اصلن اؤز دیلیمیزه کؤچورولمور) ، مذهبی یازی لار دا یوخدور و اولان دا دا یئنه بیزیم آنا دیلیمیزه دئییل. به بیز نمنه اوچون بیر بئله چیغیریریق؟ اگر قراردیر تورکی یالنیز ادبی و شعر ساحه سینین دیلی اولسون ، داها بونا باشقا آداملارین ایذنی لازیم دئییل. و ایندیسه ائله راحاتلیقلا شاعیرلریمیزی اؤز آنا دیللرینده شعر یازیرلار.

منیم حورمتلی قارداشیم نئجه کی من گئچمیش مقاله مده یازمیشدیم بیز بیر سیرا مقاله لر کی اونلاردا ، آذربایجانلی تشککوللارین آراسیندا بیر پارا آتیشمالار حاققیندا یازیلیر و بو ساحه یه توخونور ، بو یازی لار گرک اؤز آنا دیلیمیزده یازیلسین و باشقا لارینا بو ایجازه وئریلمه سین کی اونلاردان یارارلانسینلار. (بو ایشین قاباغین چوخ چوخ توتار)

بیر سیرا یازیلار دا اولار کی یازیچی ایسته ییر هامی ، باشقا میللتلر ده اوندان یارارلانسینلار ، بونلار دا گرک فارسی دیلینده یازیلسین و اونلارین تورکی یازیلماسی نین فایداسی یوخدور.

آما بیر سیرا دا یازی لار وار کی ، او ایکی بؤلوم ده یئرلشمیرلر ، و یازار ائیلیه بیلر تورکی دیلینده یازسین و ائیلیه بیلر فارسی دیلینده و یا باشقا دیللرده یازسین. آما اگر اؤز آنا دیلیمیزده یازلسا بونون بیر اوزون موددتلی فایداسی دا اولار ، و بئله لیکله بوگون ساباح دا اولماسا ، نئچه ایلین ایچینده بیزیم آنا دیلیمیز ، اؤز گؤرکملی یئرینی جامیعه ده تاپا بیلر.

عزیز دوستوم ! احتییاج دیر کی اینسانی ترپشمه که مجبور ائدیر. اگر بوتون یازی لاری فارسی دیلینده تاپا بیلسه ک ، داها کیمسه گلیب اؤز آنا دیلی سینی قایدا قانون لا اؤیره نر؟

بیر ده منیم عزیز قارداشیم ائله گئچمیش مین ایلده ، کی ایران دا ، تورک حاکیمییت ایش اوستونده ایدی ، تورکی دیلینده چوخلی شعرلر یازیلیب و چوخلی تورکی سؤیله ین تورک شاعیرلریمیز وار ایدی ، آما گؤروسوز کی بو گون بیزیم آنا دیلیمیز نه گونه دوشوب. نیه کی بیزیم آنا دیلیمیز یالنیز ادبی ساحه سینده قالمیش (البت او دا مینلر موصیبت له) ایندیسه منیم نظریمه ، بیز داها گرک آتا بابالاریمیزین یولونو گئتمی یه ک. و تورکی آنا دیلیمیزی (بیلیره م چتین لیغی چوخدور) هامی ساحه لرده رسمی ائدیب و اونونلا یازیشاق.

عزیز دوستوم سون سؤزوم بو اولا بیلر کی: بیز اؤزوموز تورکی دیلینی رسمی ائتمییه نه کیمین ، باشثا میللتلر بیزیم دیلیمیزی رسمییته تانیمازلار.

یاشاسین آذربایجانیمیز و آذربایجان یولوندا چالیشانلار

تورک ائلی 1385اینجی گونش ایلین خزل آیی نین ایکینجی گونو

چرا به زبان فارسي مي نويسم - ياشار خلخالي

بي شك آرزوي ديرينه هر فعال حركت ملي آذربايجان خواندن و نوشتن به زبان مادري خويش مي باشد.نگارنده هم بسان بسياري از همفكران و هم انديشان خويش بسيار بسيار علاقمند است كه به زبان مادري خويش يعني تركي آذربايجاني مقاله بنويسد. اما بنا به دلائلي كه در زير خواهد آمد تاكنون كمتر مقاله اي از صاحب قلم به زبان تركي آذربايجاني منتشر شده است.وبيشتر مقالات نگارنده به زبان تحميلي فارسي مي باشد.
با توجه به مباحثي كه اخيرا در ميان فعالين حركت وجود دارد بخصوص بحث هائي كه اخيرا سايت دورنا به ميان گذاشته است نگارنده را بر آن داشت تا دلائل خويش را از علت مقاله نوشتن به اين زبان تحميلي ابراز دارد و با دوستان همفكران خويش مشورت و رايزني نمايد تا به جمع بندي نهائي براي روزهاي آتي برسيم.

قبل از هرچيزي به اين نكته بايد اشاره گردد كه بنده يك فعال سياسي هستم و هيچ علاقه اي به مباحث ادبي و فولكلور ندارم.و ايمان دارم كه حفظ و گسترش زبان و ادبيات تركي آذربايجاني وظيفه تك تك آحاد ملت آذربايجان مي باشد ولي افراد متخصص در زمينه زبان و ادبيات به راحتي مي توانند رهبري اين حركت ادبي را بر عهده گيرند.
به نظر نگارنه دغدغه يك فعال سياسي قبل از هر چيزي سربلندي ملت آذربايجان مي باشد.با توجه به اينكه هم اكنون در كشوري مستقل به نام جمهوري آذربايجان مطالعات علمي و آكادميك درباره زبان و ادبيات تركي آذربايجاني شروع شده است و هيچ گونه نگراني در مورد انكشاف و حفظ و گسترش زبان تركي وجود ندارد.
همين جا لازم است به مطلبي در مورد ماهنامه يارپاق اشاره نمايم.اين ماهنامه كه به همت جمعي از دلسوزان و فعالين ادبي آذربايجان منتشر مي شد كاملابه زبان تركي آذربايجاني بود و نگارنده به چشمان خويش شاهد بود كه بسياري از مخاطبان يارپاق اكثر مطالب يارپاق را مطالعه نمي كردند.(همين يارپاق را با نشريه اؤيرنجي مقايسه كنيد.ببينيد تاثير اؤيرنجي در حركت ملي بيشتربود يا تاثير يارپاق)

دوستان و هفكران عزيز

همانگونه كه اشاره شد بنده يك فعالي سياسي هستم و براي يك فعال سياسي سعادت ملت آذربايجان از زبان تركي مهمتر است.شايد عده اي از دوستان خرده بگيرند و بگويند كه سعادت ملت آذربايجان در گسترش زبان تركي آذربايجاني هست .بلي !كاملا با شما موافق هستم.اما يك فعال سياسي فعاليتهاي خويش را اولويت بندي مي كند.
بنده امروزه احساس مي كنم مطالعه چندين كتاب در زمنيه سياسي،اجتماعي و تاريخي و مطالعه حوادث لبنان،اسرائيل،طرح خاورميانه بزرگ و….. مهمتر از يادگيري زبان تركي آذربايجاني است. زيرا؛
1- اولا اينكه زبان تركي آذربايجاني در از نظر محاوره هيچ مشكل ندارم و از نظر محاوره و گفتگوي روزانه چه بسا به زبان تركي استانبولي هم تسلط كامل دارم وبنا به دلائل زير نيازي تمرين و يادگيري بيشتر زبان نوشتاري وجود ندارد.
1-1: اولا اينكه اكثر مخاطبان ما به زبان تركي آذربايجاني آشنائي كامل ندارند و به عنوان يك فعال سياسي قبل از هر چيزي مخاطب برايم مهمتر است.بنده مي نويسم تا مخاطبانم استفاده كنند نه اينكه همانند شعرا براي دلم مي نويسم.
1-2: وقتي كه بايد صرف كنم تا معادل كلمات تخصصي تركي آذربايجاني در زمينه علم سياسي و جامعه شناسي را پيدا كنم جهت انجام مطالعه صرف مي كنم و سپس با نوشتن مقاله و شركت در جلسات و… برگزار شده تجربيات خويش را به زبان مادري در اختيار ديگران قرار مي دهم.
1-3: چه بسا اگر كلمات معادل را هم پيدا كردم و به زبان مادري مقاله نوشتم (همانگونه كه قبلا اين كار ها انجام داده ام) متاسفانه افراد مطالعه كننده مقاله مذكور بسيار كمتر مي شود (ماهنامه يارپاق سندي ديگري در اين زمينه است.)

منتظر نظرات دوستان در اين زمينه هستم.