فهرست

الف ) روابط اقتصادي دوجانبه

راه ارسال گاز ايراني به اروپا

        ·           وزير انرژي ارمنستان تشريح مي كند

        ·           گاز در مقابل برق

        ·           رود ارس تنها يك مرز محسوب نمي شود

        ·           همكاري هاي ارمنستان-ايران در محدوده انرژي

        ·           احداث نيروگاه آبي

        ·           مانعي براي احداث خط لوله گاز ايران – ارمنستان وجود ندارد

        ·           ماه عسل با دورنماي مبهم (همكاري ارمنستان و ايران در عرصه انرژي)

        ·           شوراي عالي امنيت ملي ايران از توسعه روابط با ارمنستان حمايت مي‌كند

        ·           نيروگاهها بر روي رود ارس

به

وزير انرژي ارمنستان تشريح مي كند

مسئولين وزارت انرژي جمهوري ارمنستان در جريان مشورت با نمايندگان انستيتوهاي مختلف ايران در محوطه اي كه براي احداث نيروگاه برق آبي مغري در نظر گرفته شده است برخي جزئيات پيرامون مسائل فني ، نقشه برداري ، زمين شناسي را مورد بررسي قرار داده اند .نيروگاه برق آبي مغري 140 مگاوات ظرفيت خواهد داشت و سالانه 841 ميليون كيلووات برق در ساعت توليد خواهد كرد. به گزارش آرمن موسيسيان وزير انرژي ارمنستان روند مذاكرات تا پايان فعاليتهاي طراحي ادامه خواهد يافت  پيرامون فعاليتهاي احداث نيروگاه بادولت ايران قرارداد امضا خواهد شد.

طي 2-3 ماه آتي احداث دومين خط انتقال برق ارمنستان – ايران با ظرفيت 220 كيلووات خاتمه خواهد يافت. منابع تأمين مالي احداث خط لوله گاز ايران – ارمنستان مشخص مي گردند و اما بطور كلي 7 برنامه مشترك ايراني – ارمني مد نظر مي باشد. امروز وزير انرژي ارمنستان از نيروگاه برق آبي داتو، ايستگاه فرعي شيونوهاي ، نيروگاه برق آبي شامبي و جرم آقبيور بازديد بعمل آورده است.

شبكه تلويزيوني آرمنيا : 30/03/83

گاز در مقابل برق

آقاي محمد فرهاد كليني سفير جمهوري اسلامي ايران در جمهوري ارمنستان اعلام كرده است كه گردش كالا بين دو كشور در چارچوب توافقنامه احداث خط لوله گاز ايران- ارمنستان بعد از 25-20 سال به سطح 10 ميليارد دلاري خواهد رسيد.

مبلغ فوق قيمت گاز صادراتي از ايران و برقي كه در مقابل از ارمنستان دريافت مي‌شود، را در خود شامل خواهد كرد. آقاي محمد فرهاد كليني تأكيد كرد كه احداث خط لوله گاز از ايران به ارمنستان موجب تشديد مبارزه رقابتي بين ايران و روسيه در بازار گاز نخواهد شد. سفير خاطرنشان كرد: “ما در صحنه بين‌المللي با روسيه همكاري مي‌كنيم و همكاري ما تنها به منطقه قفقاز محدود نمي‌شود”. علاوه بر اين سفير جمهوري اسلامي ايران در ارمنستان گفت كه طبق برنامه دولتي ايران قصد دارد 7 نيروگاه اتمي در مناطق مختلف كشور احداث كند. ايران در اين زمينه با روسيه همكاري مي‌كند و به مذاكرات با كشورهاي اروپائي ادامه مي‌دهد.

قرارداد احداث خط لوله براي ارسال گاز از ايران به ارمنستان در تاريخ 13 مي امضا شده است. خط لوله گاز طول 141 كيلومتري خواهد داشت و 100 كيلومتر آن در خاك ايران خواهد بود. قيمت طرح 220-210 ميليون دلار مي‌باشد. ارسال گاز از ايران به ارمنستان بايد از ماه ژانويه سال 2007 شروع شود.

نووايه ورميا : 2/04/83

رود ارس تنها يك مرز محسوب نمي شود

[در اينجا ارمنستان و ايران هر يك يك نيروگاه آبي احداث خواهند كرد]

روز گذشته آرمن موسيسيان وزير انرژي ارمنستان طي سفر كاري ادواري عازم تهران شد. وي با همكاران ايراني خود مسايل جاري همكاريها در اين عرصه داراي اهميت محوري را بررسي خواهد نمود. و اما مسايل بسياري براي بررسي وجود دارند، به ويژه اگر مد نظر داشته باشيم كه همكاريهاي ارمنستان-ايران در عرصه انرژي پيرامون 7 برنامه است.

و اما قبل از آن، در پايان هفته گذشته هيأت به سرپرستي وزير انرژي باز هم بمنظور بررسي يك سري مسايل مشخص در زمينه همكاري با ايران در عرصه انرژي در محل، عازم استان سيونيك شده بود. آرمن موسيسيان در روز 18 ژوئن در مغري با آقاي غروي رئيس طرف ايراني كميته مشترك ايران-ارمنستان در زمينه بهره برداري از پتانسيل انرژي آبي رود ارس ديدار نمود. مسأله اساسي نشست مشورتي مشتركي كه در اينجا بعمل آمد، بررسي مسايل مربوط به عمليات ساختماني نيروگاههاي آبي بود كه قرار است بر روي رود ارس احداث شوند.

لازم به ذكر است كه برنامه نيروگاه آبي مغري از نظر دورنما و جنبه محوري خود، اهميت كمتري در مقايسه با حتي احداث خط لوله گاز ايران-ارمنستان ندارد. در سال 1995 ارمنستان و ايران براي مطالعه و بهره برداري مشترك از پتانسيل انرژي آبي بخش مرزي رود ارس متقابلاً اعلام آمادگي نموده‌اند. در همان سال در ضمن طرف ارمني دكترين حق انحصار پتانسيل انرژي آب رود ارس را تنظيم نموده كه براساس آن بهره‌برداري از شيبهاي هم ارز براي هر يك از كشورها پيش بيني شده است.

و اما در سال گذشته نمودار استفاده از پتانسيل انرژي رود مرزي، كه در حكم رود مادر براي ما ارامنه مي باشد، مورد تأييد واقع شد، كه براساس آن پيش بيني مي شود بر روي رود ارس دو نيروگاه آبي احداث شود، اولي در خاك ارمنستان (نيروگاه آبي مغري) و دومي در ايران (نيروگاه آبي قره چيلار). هر دو نيروگاه آبي نيز از مشخصات فني-اقتصادي تقريباً يكساني برخوردار خواهند شد، با قدرت حدود 140 مگاوات ساعت و جريان آب به ميزان 160 مترمكعب در ثانيه و با قدرت توليد برق به ميزان سالانه حدود 841.6 ميليون كيلووات ساعت.

انتظار مي رود كه تا پايان سال مناقصه عمليات ساختماني نيروگاههاي آبي اعلام شوند و به علاوه در آينده امضاء توافقنامه بين دولتي ارمنستان-ايران پيش بيني مي‌شود كه به موجب آن مسايل احداث نيروگاههاي آبي بر روي رود ارس تنظيم خواهند شد. بنا به اظهارات آرمن موسيسيان وزير انرژي ارمنستان، نيروگاه آبي مغري از لحاظ شاخصهاي فني و اقتصادي خود بايد بهترين واحد در سيستم انرژي كشورمان باشد. احداث اين نيروگاه و بهره برداري از آن بر ظرفيت انتقال خطوط بين دو كشور ايران-ارمنستان، و همچنين ميزان اميدبخشي فعاليت سيستم انرژي ارمنستان خواهد افزود.

همچنين مسايل مربوط به روند امور ساختماني خط انتقال هوايي دوم 220 كيلوولتي ارمنستان-ايران مورد بررسي قرار گرفته‌اند. پيش بيني مي‌شود كه اين وحد انرژي بايد تا پايان سال راه‌اندازي شود. در رابطه با خط لوله گاز ايران-ارمنستان نمايندگان وزارت انرژي به رياست آ.موسيسيان مشاهداتي در اين زمينه داشته‌اند كه خط لوله خصوصاً از كدام اراضي بايد عبور كند، چه اراضي در اين مسير قرار گرفته‌اند و نحوه پرداخت در قبال اين املاك به صاحبان آن چگونه خواهد بود.

هايوتس آشخار: 02/04/83

همكاري هاي ارمنستان-ايران در محدوده انرژي

     ارمنستان و ايران 9سال قبل در خصوص استفاده مشترك از نيروي آب قرار گذاشته بودند .در سال 2000با اين هدف كميسيوني تشكيل شدو اما سه سال بعد نقشه چگونگي استفاده از اين نيرو نيز آماده شد.براساس طرح موجود دو نيروگاه برق آبي احداث خواهد شديكي در قلمرو ارمنستان و ديگري در قلمرو ايران.وزارت انرژي مسائل مربوط به آماده سازي برنامه مشترك ارمنستان-ايران و احداث نيروگاه برق مغري را در جلسه مشورتي برگزار شده در استان سيونيك مورد بررسي قرار داده است.

 محل احداث نيروگاه مشخص شده است .ظرف دو ماه آينده طرفين قراردادي را به امضاء رسانده و در تابستان 2005عمليات ساختماني شروع خواهد شد.نيروگاه با امكانات ايران احداث خواهد شد و نزديك به 140ميليون دلار ارزش خواهد داشت..ما اين مبلغ را بشكل برق توليد شده د راين نيروگاه در آينده بر خواهيم گرداند.ضمنأ اين سومين طرح مشترك ارمنستان-ايران مي باشد.طرح اول ايستگاه برق فرعي فشار قوي بود كه سال قبل مورد بهره برداري قرار گرفت.بعد از آن عمليات ساختماني دومين خط انتقال شروع شدكه درجريان است و در پائيز به پايان خواهد رسيد.بنا به گفته آقاي موسيسيان وزير انرژي توليد خط دوم اين امكان را فراهم خواهد ساخت كه ما بتوانيم برق مازاد خودرا با انتظار دريافت مجدد آن در آينده به ايران منتقل سازيم.بطور كلي طرح هاي مشترك با ايران در محدوده انرژي 7طرح را شامل مي شوندبغير از سه طرح اشاره شده بزودي كاراحداث خط لوله گاز ارمنستان-ايران آغاز خواهد شد.قرارداد به امضاء رسيده، منابع مالي در حال تصحيح مي باشند و امور طراحي در حال پايان گرفتن مي باشد..در آينده نزديكي سه نير.گاه برق بادي با ظرفيت دو مگاوات مورد بهره برداري قرار خواهد گرفت.در دورنما احداث پالايشگاه و كارخانه شيميايي قراردارد.آقاي موسيسيان در خصوص اين 7برنامه با ايران مي گويد كه آنها بحد كافي بزرگ و اميد بخش مي باشندو بنظر من تمامي طرحها نيز اجرايي هستند و همه ما طي سالها شاهدراه اندازي هر يك از اين طرح ها خواهيم بود.اين برنامه ها بغير از مسائل مربوط به امنيت سيستم انرژي به امر توسعه استان دور افتاده ارمنستان نيز كمك خواهند كرد.آنها به تنظيم مسائل اجتماعي بويژه بيكاري كمك خواهند كرد.

شبكه سراسري 01/04/1383

احداث نيروگاه آبي

مذاكرات ارمني – ايراني براي احداث نيروگاه آبي  مشترك و همچنين خط لوله گاز ايران – ارمنستان ادامه دارد . فعاليت هاي زمين شناسي در حال انجام است. آرمن موسيسيان وزير انرژي جمهوري ارمنستان در سفر دو روزه خويش به استان سيونيك چنين گفته است كه فعاليت هاي مربوط به نيروگاه آبي جديد مغري از سال آينده آغاز خواهد شد. وزير انرژي جمهوري ارمنستان در صحبت هاي خويش به ثمربخش بودن اين نيروگاه اشاره نموده است.

در سال 1995 جمهوري ارمنستان و جمهوري اسلامي ايران در رابطه با مرز دو كشور و استفاده مفيد و مشترك رود ارس به توافق رسيده اند. يكي از دو نيروگاه آبي برقي در اراضي جمهوري ارمنستان  و ديگري در جمهوري اسلامي ايران احداث خواهد شد  ناگفته نماند كه فعاليت هاي ساختماني احداث نيروگاه آبي برقي 5 سال بطول خواهد انجاميد. در ضمن طرف ايراني هزينه احداث نيروگاه آبي را  اختصاص خواهد داد اما ارمنستان در مقابل آن  برق خواهد داد. در ضمن بعد از احداث خط لوله گاز ايران – ارمنستان نيز طرف ارمني در مقابل گازي كه از ايران دريافت خواهد كرد  به طرف ايراني برق خواهد داد. فعاليت هاي ساختماني احداث خط لوله گاز نيز در حال انجام است. قرارداد مربوط به احداث خط لوله گاز ايران – ارمنستان نيز منعقد شده اكنون منابع مالي آن مشخص مي گردد.

شبكه دوم : 01/04/83

مانعي براي احداث خط لوله گاز ايران – ارمنستان وجود ندارد

ايروان ، 21 ژوئن ، آرمن پرس : آرمن موسيسيان وزير انرژي جمهوري ارمنستان كه به هدف مشخص نمودن راستاي نهائي احداث خط لوله گاز به استان سيونيك سفر نموده بود اعلام كرد كه “ موردي كه بتواند مانعي براي احداث خط لوله گاز بوجود آورد، وجود ندارد ”.

بر اساس سخنان وي قيمت اراضي كه خط لوله گاز از آنجا خواهد گذشت  جبران خواهد شد.  جبران بدين ترتيب خواهد بود كه يا قيمت يا زمين به آنها اختصاص داده خواهد شد.

قابل ذكر است كه قرارداد فروش گاز به ارمنستان در 13 مي بين دولت جمهوري ارمنستان و جمهوري اسلامي ايران به امضاء رسيده است. مدت قرارداد 20 سال مي باشد و تا 25 سال سال نيز قابل تمديد است. ارمنستان درمقابل گازي كه از ايران دريافت خواهد كرد برق خواهد داد. فعاليت هاي ساختماني خط لوله گاز از سال 2007  آغاز خواهد شد و سالانه 1.1 ميليارد متر مكعب گاز وارد ارمنستان خواهد شد، بعيد نمي باشد كه حجم گازي كه به ارمنستان وارد خواهد شد به 2.3 ميليارد مترمكعب نيز برسد. حجم كلي گازي كه طبق قرارداد وارد ارمنستان خواهد شد  36 ميليارد متر مكعب مي باشد. اين حجم نيز مي تواند حتي به 47 ميليارد متر مكعب نيز برسد .

وزير انرژي خاطرنشان ساخته است كه در حال حاضر منابع مالي احداث خط لوله گاز مشخص مي گردد.

آزگ : 02/04/83

ماه عسل با دورنماي مبهم (همكاري ارمنستان و ايران در عرصه انرژي)

چند روز پيش آرمن موسسيان وزير انرژي جمهوري ارمنستان به سيونيك سفر كرده بود. بر اساس تفسيرات رسمي، وي در رابطه با بعضي مسائل مربوط به مسير عبور خط لوله گاز ايران- ارمنستان عازم شده بود.

و ديروز وي عازم ايران شد و اطلاعاتي پخش شد مبني براينكه او با مقامات ايراني مسائل مرتبط با احداث نيروگاه آبي بر روي ارس در نزديكي مغري را بررسي مي كند: ايران آماده است از لحاظ مالي از احداث اين نيروگاه آبي حمايت نمايد. با يك كلام، در دوران اخير براي مقامات جمهوري ارمنستان ماه عسل انرژتيك با ايران آغاز شده است. فقط خاطرنشان كنيم كه قرارداد در خصوص احداث خط لوله گاز ايران- ارمنستان سيزدهم ماه گذشته به امضا رسيد، گرچه مذاكرات با ايران با جنب و جوش متفاوت حدود 12 سال در جريان بوده است. چه اتفاقي افتاده است؟ چرا ناگهان روابط ارمني- ايراني در عرصه انرژي از نقطه راكد به حركت در آمد؟ پيرامون قرارداد خط لوله گاز ايران- ارمنستان هنوز نكات مبهم متعدد وجود دارد و احتمالاً سالها بعد اين مسائل روشن خواهد شد. اولين مسئله آنست كه چرا طرف ايراني، بعد از عدم امضاي قرارداد طي بيش از دوازده سال، با راهكاري كه از لحاظ صدور گاز برايش كمتر از راهكار ديگر مقرون به صرفه است موافقت كرد: 120 ميليون دلار هزينه كند تا سالانه بوسيله خط لوله گاز حداكثر 2 ميليارد متر مكعب گاز صادر شود و در قبال آن نه پول نقد بلكه برق دريافت شود. البته برق نيز خوب است، ولي نه در صورتيكه در ايران نيروگاه اتمي چند ميليارد دلاري احداث مي شود. بالاخره مي توان بهمين اندازه پول خرج كرد و نيروگاه حرارتي را در خاك خود ايران ساخت. در اين رابطه يك مسئله ديگر نيز وجود دارد. از لحاظ تأمين مالي احداث آن بخش از خط لوله گاز كه از خاك ارمنستان عبور مي كند فقط روسيه بنمايندگي “گازپروم” علاقمندي نشان مي دهد. تأمين مالي احداث اين بخش در ارمنستان را اين شركت انجام خواهد داد. اين نكته از آن لحاظ جالب توجه است كه روسيه و ايران در عرصه گاز رقباي جدي هستند: روسيه از لحاظ حجم ذخاير گاز خود در جهان مكان اول و ايران مكان دوم را دارد. در واقع يكي از رقبا تأمين مالي ديگري را جهت صدور كالاي او انجام مي دهد. ولي اين فقط از نگاه اول اينطور است. در حقيقت روسها با تأمين مالي احداث اين خط لوله آن را تحت كنترل خود نگه مي دارند تا اين خط لوله مبادا بزرگتر شود. مسئله آنست كه اگر خط لوله گاز احداث مي شود، بنابراين پيرامون آن زيرساختهايي ايجاد مي شوند و در آينده احداث خط لوله گاز تازخ بطور موازي با آن خيلي آسانتر و ارزانتر است. و با گفتن خط لوله گاز تازه در مورد فوق بايد خط لوله گاز ايران- ارمنستان- گرجستان- اروپا را در نظر داشته باشيم، چيزي كه رؤياي ديرينه هم ايران و هم اروپاست. و بايد گمان كرد كه اين رؤياها هستند كه گرمي روابط ارمني- ايراني در عرصه انرژتيك را تشويق مي كنند.

ولي دورنماهاي تحقق اين رؤيا، حداقل بدان علت كه تأمين مالي خط لوله گاز ايران- ارمنستان توسط روسيه انجام خواهد شد، بسيار مه آلود است. البته از لحاظ تئوري مي توان منابع ديگر تأمين مالي نيز پيدا كرد، ولي فقط تئوري. مقامات جمهوري ارمنستان عملاً نمي توانند روسها را از خط لوله گاز ايران- ارمنستان دور نگه دارند. علت اين امر مفهوم است: وابستگي ارمنستان به صادر كننده گاز روسي بسيار زياد است. در دوران اخير فعالانه اخباري در گردش است مبني براينكه بين ارمنستان و روسيه قراردادي وجود دارد كه طبق آن ارمنستان تا سال 2008 از روسيه با نرخ ثابت، حدود 53 دلار در قبال هزار متر مكعب، گاز دريافت خواهد كرد. ولي از “هاي روس گازارد” اطلاع يافتيم درست است كه با شركت روسي “گازاكسپورت” در خصوص ارسال گاز تا سال 2008 قرارداد وجود دارد، ولي در آن نرخ گاز قيد نشده است. بر اساس اين قرارداد نرخ گاز در ضميمه جداگانه تعريف شده است و نرخ براي هر سال بطور جداگانه تعيين مي شود. يعني اگر “ما شلوغ كنيم” ممكن است براي سال آينده نرخ گاز مثلاً 80 دلار تعيين شود، چيزي كه عملاً براي ارمنستان فاجعه خواهد بود.

با يك كلام، ما دو راهكار داريم: يا بدون استثنا به مصرف گاز روسي كه فعلاً دو برابر ارزانتر از نرخ بين المللي به ما فروخته مي شود ادامه دهيم، يا تبديل به كشور صادر كننده گاز ايراني به اروپا شويم. با راهكار اول ما مسائل امروزي خود را حل خواهيم كرد، ولي جريان صدور گاز ايراني به اروپا را با خواهيم بست. با راهكار دوم چند سال بعد با عبور دادن گاز از خاك خود به اندازه اي كه در اين لحظه سالانه در قبال گاز به روسيه پرداخت مي كنيم درآمد حاصل خواهد شد. با راهكار اول كماكان كاملترين بن بست جهان هستيم، با راهكار دوم تبديل به كشوري مي شويم كه براي اروپا از اهميت بزرگ برخوردار مي شود. ولي جهت انتخاب راهكار دوم ارمنستان به سطح مشخص استقلال لازم دارد، چيزي كه ديگر موجود نيست. و عدم وجود آن بدان معناست كه ما فعلاً يكي از ايالتهاي روسيه هستيم و انحصار اتخاذ هرگونه تصميم متعلق به حكومت مركزي، يعني كرملين مي باشد.

هايكاكان ژاماناك : 3/04/83   

شوراي عالي امنيت ملي ايران از توسعه روابط با ارمنستان حمايت مي‌كند

آقاي حسن روحاني دبير شوراي عالي امنيت ملي ايران طي ملاقات با آقاي آرتاشس تومانيان رئيس نهاد رياست جمهوري و آقاي آرمن موسيسيان وزير انرژي ارمنستان اعلام كرده است كه شوراي عالي امنيت ملي ايران از تمايل دولت جمهوري اسلامي ايران به توسعه و گسترش روابط با ارمنستان حمايت مي‌كند.

طرفين مسائل همكاري ارمني- ايراني در زمينه‌هاي سياسي، تجاري، اقتصادي و انرژي و همچنين مسائل روزمره امنيت منطقه‌اي را بررسي كرده‌اند. بگفته آقاي حسن روحاني مقامات رسمي تهران معتقدند كه روابط مثبت با ايروان به ثبات در منطقه كمك مي‌كنند. وي همچنين بر اهميت بزرگ قرارداد منعقده پيرامون احداث خط لوله گاز ايران- ارمنستان نيز تأكيد كرد و در عين حال رود ارس را “حلقه كليدي در تحكيم روابط تجاري- اقتصادي دو كشور در زمينه انرژي آبي و احداث سدها” ناميد. طرفين طي ملاقات بر اهميت احداث مشترك تونل كاجاران و نيروگاه آبي بر رود ارس تأكيد كردند و خاطرنشان نمودند كه با اجراي اين طرحها ارمنستان به سوي راهروي حمل و نقلي “شمال- جنوب” و ايران به سوي درياي سياه راهي دريافت خواهند كرد.

نووايه ورميا : 4/04/83

نيروگاهها بر روي رود ارس

بنابر گزارش خبرگزاري آرم‌اينفو آرمن موسيسيان وزير انرژي جمهوري ارمنستان طي سفر به استان سيونيك كشور به خبرنگاران اطلاع داده است كه بنابر اطلاعات مقدماتي قيمت احداث نيروگاههاي آبي بر روي رود ارس بالغ بر 140 ميليون دلار مي‌باشد.

بگفته وي برنامه‌ريزي شده است كه روي رود ارس دو نيروگاه آبي همانند از لحاظ شاخصهاي فني- اقتصادي احداث خواهند شد: در خاك ارمنستان نيروگاه آبي مغري و در ايران نيروگاه آبي قره چيلار. وزير خاطرنشان كرد كه منابع براي احداث نيروگاه آبي مغري از سوي طرف ايراني اختصاص داده مي‌شوند و ارمنستان از طريق ارسال برق به ايران بازپرداخت خواهد كرد. وي اضافه كرد كه نيروگاه آبي جديد از لحاظ شاخصهاي فني- اقتصادي خود بهترين نيروگاه آبي در ارمنستان خواهد بود و در آينده احداث كاسكاد نيروگاههاي آبي روي رود ارس مشتركاً با ايران برنامه‌ريزي مي‌شود.

گولوس آرمني : 4/04/83

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=379234
http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=379357
http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=379024

نقاب از چهره شوونیسم ریاکار فارس پس می افتد