نگاهی
کوتاه به بخشی
از معادن
آذربايجان که
توسط دولت
شوينيستی
فارس تاراج
ميشوند
طبق
آمارهای رسمی
پايگاه اطلاع
رسانی معادن
ايران ( سايت
شماره ۱ در
پايين) از کل
۲۲۹۳ معدن
فعال ايران،
۶۶۰ معدن
در استانهای
آذربايجان
قرار دارند. ولی
به گفته حسين
نجاتی ، رييس
سازمان صنايع
و معادن
آذربايجان
شرقي (خبر زير
را نگاه کنيد)
تعداد معادن
فعال در
آذربايجان
شرقی را ۲۴۵
عدد ذکر کرده ،
در حالی که در
آمار بالا (سايت
شماره ۱) ،
تعداد معادن
فعال در اين
استان ۱۶۷ عدد
ذکر شده است .
پس ميتوان
نتيجه گرفت که
تعداد معادن
فعال در کل
آذربايجان
خيلی بيشتر از
تعداد ۶۶۰
معدن ذکر شده
در سايت
پايگاه اطلاع
رسانی معادن
ايران ميباشد.
آذربايجان
شرقي از نظر
ذخاير معدني
رتبه سوم كشور
را دارد
تبريز ،
خبرگزاري
جمهوري
اسلامي ۸۴/۱۰/۲۶
داخلي.اقتصادي.صنعتي.معدني
رييس
سازمان صنايع
و معادن
آذربايجان
شرقي گفت: اين
استان با
داشتن ۶/۵ ميليارد
تن ذخيره
معدني رتبه
سوم كشور را در
اختيار دارد.
حسين نجاتي
روز دوشنبه در
نشست كميسيون
معادن استان،
افزود:
آذربايجان
شرقي با مساحت
۴۷هزار
كيلومتر مربع
يكي از مناطق
بسيار مستعد و
داراي ظرفيتهاي
مطلوب براي
توسعه معادن
ميباشد.
وي
اظهارداشت: هماكنون
در استان
۲۴۵معدن
فعال با توليد
سالانه حدود
پنج ميليون تن
وجود دارد كه
از اين نظر در
رده پنجم كشور
قرار دارد. نجاتي
گفت: از ۶۲مورد
ماده معدني در
آذربايجان
شرقي ۵۹مورد
شناسايي شده
كه از ۳۲ماده
معدني بهرهبرداري
ميشود.
وي
ميزان اشتغال
در بخش معادن
استان
آذربايجان
شرقي را هفت
هزار و ۵۰۰ نفر
اعلام كرد. به
گفته نجاتي، پارسال
هشت ميليون تن
از ۲۳۰معدن
فعال استان
فرآيند
استخراج به
عمل آمده است.
?ي، صدور ۵۲فقره
مجور اكتشاف
به ارزش ۱۰۱ميليارد
ريال و نيز ۴۰فقره
پروانه بهرهبرداري
به ارزش ۹۲ميليارد
ريال را
ازجمله
اقداماتي
عنوان كرد كه
در يك سال اخير
توسط سازمان
صنايع ومعادن
استان صورت
گرفته است.
A-
تعدادی
از معادن فعال
مس، طلا، روی،
سرب، کائولن و
.... ، در
آذربايجان
:
۱ـ
دانه بندي
پرليت و
فلدسپات کان
آذر
کارخانه
دانه بندي
پرليت شرکت
معدني کان
آذر، در
بخش تيکمه داش
شهر بستان
آباد واقع شده
است. کارخانه
دانه بندي
پرليت و
فلدسپات
شهريار در سال
1376 و توسط شرکت
معدني کان آذر
تبريز طراحي
گرديد و در
همان سال
تجهيزات و
تاسيسات مورد
نياز در
کارخانه نصب
گرديد. اين
کارخانه در
اواخر سال 1376
مورد بهره
برداري قرار
گرفت. کارخانه
فعلي در ابتدا
به عنوان فاز
يک کارخانه
شهريار راه
اندازي شده و
قرار بر اين
بوده است که
طرح توسعه
کارخانه در
غالب فازهاي
بعدي اجرا
گردد. ولي به
دليل مشکلات
فروش محصول،
اين طرح
تاکنون اجرا
نشده است.
معادن
مختلف تامين
کننده خوراک
کارخانه شامل:
معدن پرليت
شهريار،
پرليت سلطان
احمدلو،
اماميه،
عجمي،
سفيدخانه و
فلدسپات
طاووسلو مي
باشد. کارخانه
دانه بندي
شهريار شرکت
کان آذر از دو
واحد خردايش و
طبقه بندي
تشکيل شده است.
روزانه حدود 15
تن خوراک وارد
کارخانه شده و
عمليات
خردايش و دانه
بندي بر روي آن
انجام مي گيرد.
۲ـ
ذوب
روی ميانه: محصول:
ورق
روی
شرکت
توليد شمش روي
آذربايجان در
سال 1377 به منظور
توليد شمش روي
از انواع
کانسنگ
وکنسانتره
روي تاسيس شد .
محل کارخانه
اين شرکت در
20 کيلومتري
شمال شهرستان
ميانه در
1,5 کيلومتري
روستاي ايشلق
واقع شده است .
مراحل
طراحي اين
کارخانه در
سال 1377 و 1378 توسط
شرکت توليد
شمش روي
آذربايجان
صورت گرفت .
نصب تجهيزات
اين کارخانه
در سال 1379 آغاز
گرديد و در سال
1380 خط
توليد آن
آماده بهره
برداري شد. در
مسير فرآوري
اين کارخانه ،
کانسنگ يا
کنسانتره روي
با عيار 45 تا 55
درصد روي،
ابتدا تحت
فرآيند
ليچينگ اسيدي
به کمک اسيد
سولفوريک
قرار گرفته و
در ادامه
محلول به دست
آمده از مراحل
خنثي سازي،
کبالت زدايي،
نيکل زدايي و
کادميوم
زدايي عبور
داده مي شود.
در پي آن محلول
به دست آمده پس
از
فيلتراسيون،
وارد سلول هاي
الکتروليز
روي شده و با
انجام فرآيند
الکتروليز،
ورق روي با
کيفيت مطلوب
توليد خواهد
شد.
۳ـ
كائولن
زنوز:
كارخانه
کائولن زنوز در
5 كيلومتري
شهرستان مرند
در استان
آذربايجان
شرقي واقع شده
است. دسترسي به
كارخانه از
طريق جاده
تبريز- مرند
امکان پذير مي
باشد. خوراك
كارخانه توسط
معدن کائولن
زنوز كه در
فاصله 13
کيلومتري
شمال شرق
کارخانه واقع
شده است،
تامين مي گردد.
ميزان
استخراج
ساليانه معدن
حداقل 200 هزار
تن و حداکثر 500
هزار تن مي
باشد.كارخانه
از سال 1372 و قبل
از کارهاي
اکتشافي
ثانويه راه
اندازي و شروع
به فعاليت
نموده است. اين
کارخانه از
واحدهاي سنگ
شکني، همگن
سازي، آسيا،
هيدروسيکلون،
آبگيري و
آزمايشگاه
تشکيل شده است.
ماشين آلات
موجود در اين
كارخانه
عبارتند از :
سنگ شکن فکي و
مخروطي،
استکر،
ريکلايمر،
آسياي غلطکي،
آسياي
پاندولي،
هيدروسيکلون،
تيکنر،
فيلتر،
دستگاه رشته
ساز و خشك كن.
هدف از ايجاد
اين كارخانه،
توليد كائولن
با عيارهاي
مختلف جهت
مصرف در صنايع
گوناگون مي
باشد. در اين
کارخانه 7 نوع
محصول با
ويژگيهاي
مختلف توليد
مي شود که شامل
4 محصول تصفيه
شده و 3 محصول
خام مي باشد.
محصول توليدي
معمولا در
بسته بنديهاي
50 کيلوگرمي و 1
تني به بازار
عرضه مي شود.
اين کارخانه
متعلق به شرکت
صنايع خاک
چيني(سهامي
عام) و سهام
دار عمده آن
سازمان تأمين
اجتماعي
مي
باشد. سد باطله
اين كارخانه
از نوع بالارو
است و روش
انباشت مواد
به شکل خاکريز
مي باشد.
اين
تنها معدن
کائولن در
ايران ميباشد.
۴ـ مس
سرخه مرند:
کانسار
مس سرخه
دراستان
آذربايجان
شرقي در
25 کيلومتري
شهرستان مرند
و در حدود 18
کيلومتري
جنوب غربي بخش
کشکسراي
حواشي روستاي
سرخه واقع شده
است. محدوده
معدني در
ارتفاعات
رشته کوه ميشو
قرار دارد که
از لحاظ
توپوگرافي،
ناحيه داراي
دره هاي عميق و
جادهاي
کوهستاني است.
شرکت معدن مس
سرخه در حال
حاضر يک
کارخانه
توليد مس به
روش
پيرومتالورژي
راه اندازي
کرده است که با
تامين خوراک
از کانسنگ
خريداري شده
از معدن مس
طارم در استان
زنجان فعال مي
باشد. اما با
توجه به
پيشرفت در
آماده سازي
معدن
زيرزميني مس
سرخه، در
آينده نزديک
امکان تهيه
خوراک
کارخانه از
اين معدن وجود
خواهد داشت. به
منظور افزايش
عيار خوراک
مورد استفاده
در کارخانه
ذوب، احداث يک
کارخانه
فرآوري در
برنامه آينده
شرکت است که
بخش زيادي از
تجهيزات آن
تهيه شده و
مراحل اوليه
احداث
کارخانه طي
شده است. اين
کارخانه با
ظرفيت 50 تن در
روز جهت
فرآوري
کانسنگ
سولفيدي معدن
مس سرخه طراحي
شده که شامل
بخش هاي سنگ
شکني، آسيا و
فلوتاسيون مي
باشد. در مرحله
سنگ شکني
خوراک با
ابعاد 350
ميليمتر توسط
سنگ شکن هاي
فکي و مخروطي
تا زير 16
ميليمتر خرد
شده و جهت آزاد
سازي ذرات پيش
از مرحله
فلوتاسيون،
به بخش آسيا
انتقال داده
مي شود. در
مدار
فلوتاسيون از
سه مرحله
رافر، کلينر و
رمق گيري جهت
توليد
کنسانتره مس
استفاده
خواهد شد. ضمنا
واحد ليچينگ
کارخانه جهت
فرآوري
کانسنگ هاي
اکسيده مس نيز
طراحي شده و در
مجاورت
کارخانه
فرآوري در دست
احداث است.
۵ـ
مس
سونگون
:
معدن
مس سونگون در
استان
آذربايجان
شرقي و در
فاصله 73
کيلومتري
شمال غرب شهر
اهر در منطقه
کوهستاني
شمال ورزقان و
125 کيلومتري
شهرستان
تبريز واقع
شده است.
کارخانه
کانه آرايي مس
سونگون براي
دو فاز 6 و 25 ساله
طراحي شده است
. فاز اول
طرح،کارخانه
اي با ظرفيت
سالانه هفت
ميليون تن
خوراک است که
در دست احداث
مي باشد و در
شش ماهه دوم
سال 1383 راه
اندازي خواهد
شد. ميزان
توليد سالانه
کارخانه يکصد
و پنجاه هزار
تن کنسانتره
مس با عيار 30
درصد خواهد
بود . در فاز
دوم ظرفيت سالانه
کارخانه تا
چهارده
ميليون تن خوراک
افزايش خواهد
يافت . در
فرآيند
پرعيار سازي
طراحي شده
براي اين
کارخانه،
کانسنگ مس
استخراج شده
پس از خردايش
اوليه به کمک
سنگ شکن
ژيراتوري،
وارد انبار
مواد درشت
دانه خواهد شد.
سپس مواد خرد
شده به کمک
آسياي خود شکن
و گلوله اي، تا
ابعاد زير 100
ميکرومتر
آسيا شده و در
ادامه تحت
فرآيند
فلوتاسيون
قرار
خواهدگرفت.
عمليات
فلوتاسيون در
سه مرحله
رافر، کلينر و
رمق گيري
انجام مي شود
که مراحل رافر
و رمق گيري به
صورت مکانيکي
و مرحله کلينر
به صورت ستوني
خواهد بود. بيش
از 50 درصد
مراحل احداث و
تجهيز فاز اول
کارخانه
فرآوري مس
سونگون تا
پايان خرداد
ماه 1382 به اتمام
رسيده و در
آينده نزديک
با نصب و راه
اندازي
تجهيزات
کارخانه به
بهره برداري
خواهد رسيد.
از
احتساب
استخراج
۱۴ميليون تن
در سال با عيار
۳۰% ،
نتيجه
ميگيريم که
فقط از اين
معدن سالی
۴۲۰۰۰۰۰ تن مس
خالص توليد
ميشود که با
قيمت روز
مس در بورس
لندن (
۴۶۰۰دلار
برای هزار تن
مس) ، تقريبا
مبلغی
به ميزان
۲ ميليارد
دلار، معادل
با
۱۸۰۰ ميليارد
تومان
در
سال ميشود
که به جيب پان
فارس ها
ميرود.
۶ـ
مس
مزرعه:
کانسار
مس مزرعه در
5 کيلومتري
شمال دهکده
مزرعه و در
فاصله 20
کيلومتري
شمال اهر واقع
شده است .
ارتفاع
متوسط کانسار
حدود 2000 متراز
سطح دريا مي
باشد. اولين
عمليات
اكتشافي در
کانسار از سال
1335 توسط شرکت کل
معادن آغاز
شده و در پي آن
عمليات
استخراجي
توسط اين شرکت
در سال 1337 آغاز
گرديد . در آن
زمان سنگ هاي
استخراج شده
پس از سنگجوري
به کارخانه
ذوب مس غنيآباد
در نزديکي
تهران حمل ميشده
است . در
عمليات
کارخانه
فرآوري مس
مزرعه،
کانسنگ مس پس
از استخراج از
معدن، ابتدا
در مرحله سنگ
شکني تا ابعاد
مناسب خرد شده
و سپس به کمک
آسياي گلوله
اي تا زير 75
ميکرومتر نرم
مي شود. در پي
آن با انجام
عمليات جدايش
فلوتاسيون در
سه مرحله
رافر،کلينر و
رمق گيري
کنسانتره مس
سولفيدي با
عيار 34 درصد مس
توليد شده و به
کارخانه ذوب
مس سرچشمه
ارسال مي گردد.
ظرفيت
اين کارخانه 250
تن در روز مي
باشد.
در
آمد سالانه از
اين معدن ۱۵۰
ميليون
دلار؛
معادل
با ۱۳۵
ميليارد
تومان ميباشد.
۷ـ
نفلين
سينيت آذرشهر:
کارخانه
نفلين سينيت
آذرشهر در
استان
آذربايجان
شرقي
در 7 کيلومتري
شهرستان
آذرشهر قرار
دارد. مطالعات
مقدماتي
احداث اين
کارخانه از
سال 1368 آغاز
گرديد و سپس در
سال 1369 قرارداد
مطالعات فني و
اقتصادي
توليد
آلومينا از
سنگ نفلين
سينيت معدن
سراب با
انستيتو "وامي
" کشور روسيه
منعقد گرديد.
ذخاير
معدني در نظر
گرفته شده
براي اين طرح
از محل معادن
نفلين سينيت
زرگاه در
نزديکي شهر
سراب و معادن
آهک اسماعيل
آباد،
ارشتناب و شير
آمين تامين مي
شود. ظرفيت
نهايي توليدکارخانه،
ساليانه 200
هزار تن
آلومينا، 115
هزار تن
کربنات
پتاسيم ، 35
هزار تن
کربنات سديم، 3
هزار تن
سولفات
پتاسيم و 3,4
ميليون تن
سيمان پرتلند
مي باشد.
لازم
به ذکر است جهت
احداث
کارخانه اصلي
توليد
آلومينا به
ظرفيت
ساليانه 200
هزار تن
آلومينا و
ساير محصولات
جانبي،
مذاکرات
اوليه با
سازنده روسي
آغاز شده و
قراردادي نيز
در اين زمينه
تنظيم گرديده
است . اين
کارخانه در
حال حاضر در
مراحل نصب
تجهيزات قرار
دارد و در
آينده نزديک
راه اندازي
خواهد شد.
در
آمد سالانه
اين معدن ، از
فقط آلومينا (
۲۲۸۴ دلار / تن
در بورس لندن)
۴۵۶
ميليون
دلار ؛ معادل
با 410 ميليارد
تومان ميباشد.
۸ـ
نفلين
سينيت اهر:
?انسار
نفلين سينيت
کليبر در
استان
آذربايجان
شرقي در70
کيلومتري
شهرستان اهر و
در فاصله 7
کيلومتري
جنوب شهر
کليبر
قراردارد. ذخيره
معدن اين
کارخانه بالغ
بر 9,3 ميليون تن
ذخيره قطعي و 4,2
ميليون تن
ذخيره
احتمالي
برآورد
گرديده است. عمليات
پرعيار سازي
در اين
کارخانه شامل
مراحل سنگ
شکني، آسيا
کردن و جدايش
مغناطيسي مي
باشد . در
مرحله سنگ
شکني مواد با
ابعاد اوليه 40
سانتيمتر تا
زير 20 ميليمتر
خرد مي شوند.
مواد خرد شده
در بخش سنگ
شکني، توسط
آسياي ميله اي
تا ابعاد زير 400
ميکرون خرد
شده و سپس در
واحد جدايش
مغناطيسي طي
سه مرحله (جدايش
مغناطيسي شدت
پايين، جدايش
مغناطيسي شدت
متوسط، جدايش
مغناطيسي شدت
بالا) عمل
پر عيار سازي
نفلين سينيت
صورت مي گيرد.
هدف از پر عيار
سازي نفلين
سينيت، زدودن
کاني هاي آهن
دار از محصول
نهايي مي باشد.
محصول توليد
شده در کيسه
هاي 150
کيلوگرمي و يا
به صورت فله اي
آماده فروش مي
شود. خوراک
ورودي حاوي 2
درصد آهن است
که پس از
فرآيند پر
عيار سازي،
کنسانتره
توليدي با
مقدار آهن 0,169درصد
، جهت مصرف در
صنعت شيشه و
سراميک مناسب
خواهد بود. اين
کارخانه در
مراحل پاياني
نصب مي باشد و
در آينده
نزديک راه
اندازي خواهد
شد.
۹ـ
پرليت
اورميه:
كارخانه
انبساط پرليت
شركت معدني
زمرد پويش در
فاز يك شهرك
صنعتي اروميه
قرار دارد. اين
شهرك در 10
كيلومتري
شمال اروميه
قرار دارد.
شركت كان آذر
تبريز، در سال
1378 اقدام به راه
اندازي
كارخانه
انبساط پرليت
نمود. عمليات
طراحي
كارخانه در
سال 1377 آغاز شده
و در سال 1378
تجهيزات و
ماشين آلات
كارخانه نصب
گرديد. شركت
كان آذر،
كارخانه را در
سال 1380 به شركت
زمرد پويش
اروميه
واگذار نمود. خوراك
كارخانه، از
معادن و
كارخانه هاي
دانه بندي
پرليت شركت
كان آذر تامين
مي شود. توليد
كارخانه در
حدود 600 تن در
سال پرليت
منبسط مي باشد.
?ر اين
كارخانه 5 نوع
محصول با دانه
بندي و وزن
مخصوص مختلف
توليد مي شود.
تجهيزات مورد
استفاده در
كارخانه شامل
آسيا، فيدر،
كوره عمودي،
سيكلون
هوايي،سيكلون
غبار گير و
مخازن ذخيره
است
۱۰ـ
طلاي
پويا زرکان آق
دره:
کارخانه
طلاي پويا
زرکان آق دره در
32 کيلومتري
شمال شهرستان
تکاب در?ستان
آذربايجان
غربي واقع شده
است. خوراک اين
کارخانه از
معدن طلاي آق
دره در 12
کيلومتري آن
تامين مي شود
. ظرفيت
خوراک ورودي
اين کارخانه 2000
تن در روز
کانسنگ طلا با
عيار 3 گرم بر
تن است که
طلاي موجود در
اين کانسنگ به
همراه
سيليکات هاي
آهن و منيزيم
مي باشد.
کانسنگ حمل
شده به
کارخانه ، پس
از عبور از
گريزلي، با
ابعاد کوچکتر
از 90 سانتيمتر
وارد سنگ شکن
فکي مي گردد.
محصول سنگ شکن
با ابعاد 80
درصد کوچکتر
از 14سانتيمتر
وارد آسياي
نيمه خودشکن
شده و خروجي
آسياي نيمه
خود شکن پس از
عبور از سرند
ترومل به
هيدروسيکلون
هاي خوشه اي
پمپ مي شود که
ته ريز آن
دوباره وارد
آسيا مي گردد.و
سر ريز
هيدروسيکلون
وارد واحد
ليچينگ مي شود.
عامل ليچينگ
سيانيد سديم
مي باشد. طلاي
حل شده در
سيانيد، جذب
کربن فعال شده
وبه واحد
شستشوي طلا
منتقل مي شود.
در اين واحد
ابتدادر ستون
اسيد شويي با
استفاده از
اسيد
هيدروکلريک
ناخالصي هاي
جذب شده در
کربن جدا مي
شود. سپس در
ستون شستشو با
استفاده از
آب، سيانيد
سديم و سود
دردماي 130 درجه
سانتيگراد،
طلا از کربن
جدا شده و وارد
فاز مايع مي
گردد. با
افزودن پودر
روي و دياتومه
در مخازن
ترسيب در اثر
عمل
سمنتاسيون ،
مجددا طلا از
فاز مايع وارد
فاز جامد مي
شود. که با
انجام عمل
فيلتراسيون
بر روي محلول
خروجي مخازن
ترسيب، کيک
طلا با عيار 1.5
درصد به عنوان
محصول نهايي
اين کارخانه
حاصل مي گردد.
کربن حاصل در
ستون شستشو
جهت احيا و
استفاده مجدد
وارد کوره
فعال سازي مي
شود. پالپ
خروجي از ته
مخزن آخر
ليچينگ وارد
تيکنر مي گردد.
سرريز تيکنر
به عنوان آب
بازيابي شده
وارد مخزن آب
مي شود. ته ريز
تيکنر با درصد
جامد 55 درصد به
عنوان باطله
نهايي به سد
باطله ارسال
مي گردد. لازم
به ذکر است که
با ذوب کيک
طلاي بدست
آمده در واحد
هاي ذوب، شمش
طلا بدست
خواهد آمد.(
،طبق ارقام
بالادر اين
معدن روزانه ۶
کيلو گرم طلای
خالص بدست می
آيد ؛ البته در
سايت شماره ۱
در پايين،
عيار متوسط :
۶۸/۴ گرم ذکر
شده، که با آن
حساب روزانه
۹کيلوگرم و
دويست گرم
طلای خالص
استخراج
ميشود. تاکيد
از من ) ،
با
احتساب ۹ کيلو
گرم در روز با
قيمت
۱۸۰۰دلار
برای هر کيلو
طلا در
بورس
لندن، در آمدن
سالانه آن
۶۰ ميليون
دلار؛ معادل
با ۵۵ ميليارد
تومان ميشود.
۱۱ـ فلوگوپيت
اروميه:
کارخانه
فرآوري
فلوگوپيت
اروميه
در 75 کيلومتري
شمال اروميه
واقع شده است.
اين
كارخانه
متعلق به شرکت
آذر طلق(سهامي
خاص) بوده و در
سال 1382 تاسيس
شده است. هدف
از احداث
كارخانه
توليد
فلوگوپيت با
خلوص بالا جهت
كاربرد در
صنايع مختلف
به ويژه در
صنعت حفاري مي
باشد. (بيش از 90%
توليد اين
كارخانه در
صنعت حفاري
استفاده مي
شود). خوراک
کارخانه از
معدن
فلوگوپيت
اروميه در
نزديکي
کارخانه
تامين مي گردد.
اين معدن از
سال1346 شروع به
کار نموده که
در سال 1375
پروانه بهره
برداري معدن
با
استخراج
ساليانه 1500 تن صادر
شده است.
تجهيزات اصلي
خط توليد
کارخانه
عبارتند از:
گريزلي،
بونکر، سنگ
شکن فکي، سنگ
شکن چکشي،
کوره خشک کن،
سرندهاي
لرزان و فنهاي
تغليظ کننده.
واحد
ميکرونيزه
اين كارخانه
نيز، شامل دو
دستگاه سنگ
شکن فکي به
همراه بگ
فيلتر مي باشد.
محصول اين
كارخانه شامل
چند نوع
فلوگوپيت با
عيار تقريبا
يكسان و دانه
بندي متفاوت
مي باشد
۱۲ـ توسعه
معادن روي
ايران:
كارخانه
توليد
كنسانتره
كلسينه روي
شركت توسعه
معادن روي
ايران
در حدود 20
كيلومتري
جنوب غربي شهر
زنجان قرار
گرفته است. دسترسي
به كارخانه از
طريق جاده اي
به طول 5
كيلومتر كه از
جاده دندي
انشعاب يافته
امكانپذير
ميباشد.
ماده
معدني
استخراج شده
از رگههاي پر
عيار معدن سرب
و روي انگوران
پس از انتقال
به محل
كارخانه در
انبار خوراك
انباشته ميشود.
همچنين در
صورت نياز
امكان
استفاده از
كنسانتره خام
روي كارخانه
تغليظ دندي با
عيار 37-35 درصد
روي نيز وجود
دارد. مواد با
عبور از
گريزلي و از
طريق خوراك
دهنده دوراني
وارد سنگ شكن
فكي شده و جهت
كنترل ابعاد
وارد يك سرند
ارتعاشي مي
شوند. مواد
بزرگتر از
چشمه سرند جهت
خردايش بيشتر
و رسيدن به
دانهبندي
مطلوب دوباره
به سنگشكن
مخروطي وارد
شده و به انبار
خوراك
كلسيناسيون
منتقل ميشوند.
اين مواد سپس
از طريق نوار
نقاله به داخل
سيلوهاي
ذخيره و در
نهايت كوره
منتقل ميشوند.
مواد از
انتهاي كوره
با دماي 200 درجه
سانتيگراد
وارد شده و در
اثر چرخش افقي
كوره با شيب 3
درجه به سمت
ابتداي كوره
با دماي حدود 850-800
درجه
سانتيگراد
منتقل ميشوند.
در اين دما
كليه تركيبات
گازي موجود در
خوراك به خصوص
گاز دي اكسيد
كربن خارج ميشوند.
محصول كلسينه
حاصل از كوره
كه داراي عيار
روي50 درصد ميباشد
به منظور خنك
شدن وارد
كولينگ درام
ميشود.
كولينگ درام
از يك استوانه
دو جداره
تشكيل شده است
كه بين دو
جداره آن
جريان آب در
حال حركت است.
مواد سرد شده
پس از انتقال
به بونكر
خوراك آسيا
جهت رسيدن به
دانهبندي
مطلوب وارد
آسياي گلوله
اي ميشود.
خروجي آسياي
گلولهاي با
ابعاد 80 درصد
كوچكتر از 150
ميكرون، پس از
عمل نمزني با
درصد رطوبت
حدود10 به
انبار محصول
منتقل ميشود
۱۳ـ
ذوب
روي دندی:
کارخانه
ذوب روي دندي در
حدود 100
كيلومتري
جنوب شهر
زنجان و
در مجاورت
كارخانه
تغليظ دندي
واقع شده است.
در سال 1371
قراردادي جهت
احداث واحد
پايلوت بين
شركت
كالسيمين و
شركت مهندسي
كاهنربا
منعقد شد
نتايج مثبت
حاصل از بهرهبرداري
واحد پايلوت
در مرداد ماه 1372
منجر به عقد
قرارداد
طراحي و احداث
كارخانه 7
هزار
تني شمش
روي
گرديد. پس از
انجام
مطالعات زمينشناسي
ژئوتكنيكي و
ژئوفيزيك،
محل احداث
كارخانه در
مجاورت
كارخانه
تغليظ دندي
تعيين شد.
طراحي و اجراي
كل پروژه توسط
متخصصين
داخلي انجام
شده است. در
نهايت
كارخانه در
سال 1376 به طور
رسمي راهاندازي
شد.
خوراك
مصرفي
كارخانه به
همراه اسيد
سولفوريك و
سولفات
آلومينيم
وارد تانكهاي
ليچينگ شده و
سپس عمل خنثيسازي
با افزودن آهك
و سولفات آهن
انجام ميگيرد.
محلول حاصل به
تيكنر وارد
شده و سرريز آن
به فيلتر پرس
مرحله اول پمپ
ميشود. كيك
حاصل از
فيلترپرس
خنثي به عنوان
باطله جمعآوري
ميشود و
محلول حاصل در
يك مخزن ذخيره
شده و از آنجا
به فيلتر پرس
مرحله دوم
منتقل ميشود.
محلول حاصل از
فيلتر پرس
مرحله دوم كه
بيشتر حاوي
يون هاي روي ،
كبالت ، نيكل و
كادميم مي
باشد، به
منظور حذف
كبالت به واحد
تصفيه گرم
وارد ميشود.
در اين بخش
دماي محلول
افزايش يافته
و سپس با
افزودن آهك و
پرمنگنات
پتاسيم، دي
اکسيد منگنز و
كبالت بصورت
همزمان ترسيب
ميشوند. با
عبور محلول از
فيلتر پرس
تصفيه گرم،
كيك كبالت جمعآوري
شده و محلول
تصفيه يافته
جهت حذف يونهاي
نيكل و كادميم
وارد تصفيه
سرد ميشود. در
اين مرحله با
افزودن پودر
روي و سولفات
مس، نيكل و
كادميم به
صورت رسوب در
آمده و پس از
فيلتراسيون
بصورت كيك
نيكل و كادميم
جمعآوري ميشود
و محلول تصفيه
شده به بخش
الكتروليز
انتقال مييابد.
در بخش
الكتروليز
ورقه هاي روي
بر سطح كاتد
آلومينيمي
تشكيل مي شود.
ورقهاي روي
حاصل از واحد
الكتروليز به
منظور تهيه
شمش روي وارد
كوره دوار شده
و پس از ذوب،
شمشهاي روي
با خلوص 99,96 درصد
روي تهيه ميشود.
۱۴
ـ ذوب
روي زنجان:
كارخانه
ذوب روي زنجان
در 12 كيلومتري
جاده زنجان-
تاکستان
واقع شده است.
اين کارخانه
به عنوان
اولين واحد
توليد روي در
کشور، در سال 1372
توسط شرکت
فرآوري مواد
معدني ايران
در مقياس
پايلوت راه
اندازي شد. در
سال 1374 با اتمام
طرح توسعه اين
واحد، ظرفيت
کارخانه از يک
تن در روز به 11
تن در روز رسيد.
خوراک اين
واحد
کنسانتره روي
خام با عيار 38-37
درصد روي و
کنسانتره روي
کلسينه با
عيار 51-50 درصد
روي مي باشد که
از کارخانه
تغليظ سرب و
روي دندي و
کارخانه
توسعه معادن
روي ايران
تامين مي شود.
کارخانه ذوب
روي زنجان از
چهار واحد
اصلي شامل
ليچينگ و خنثي
سازي، تصفيه،
الکتروليز و
ذوب تشکيل شده
است. خوراک به
همراه
اسيدسولفوريک،
سولفات
آلومينيم و
سولفات آهن
وارد تانک هاي
انحلال مي شود.
محلول به
دست آمده با
افزودن آهک و
دي اکسيد
منگنز مورد
عمل خنثي سازي
قرار مي گيرد.
محلول حاصل از
واحد خنثي
سازي، جهت حذف
کبالت، نيکل و
کادميم طي دو
مرحله شامل
تصفيه گرم و
سرد، تصفيه مي
گردد. در تصفيه
گرم براي حذف
کبالت از آهک و
پرمنگنات
پتاسيم و در
تصفيه سرد جهت
حذف نيکل و
کادميم از
پودر روي و
سولفات مس
استفاده مي
شود. محلول
تصفيه شده به
واحد
الکتروليز
انتقال مي
يابد که محصول
اين واحد ورق
روي بوده و به
منظور ذوب،
وارد کوره ذوب
مي گردد. محصول
واحد ذوب، شمش
روي با خلوص 99.96
درصد بوده و
محصول اصلي
کارخانه
محسوب مي شود.
محصول جنبي
اين کارخانه
سرباره اکسيد
روي مي باشد. از
اين معدن
سالانه ۴۰۲۰
تن شمش خالص
روی بدست
ميايد و با
احتساب قيمت
روز روی در
بورس
لندن(
۱۹۳۰ دلار / تن)
، درآمد
سالانه اين
معدن
۸ ميليون
دلار؛ يا
7,5 ميليارد
تومان
ميشود..
۱۵ـ
روي
كاوان:
در سالهاي
اخير با راه
اندازي چند
واحد بزرگ
توليد شمش روي
در استان
زنجان و تبديل
اين استان به
قطب توليد فلز
روي کشور،
زمينه براي
سرمايه گذاري
و تأسيس واحد
هاي متوسط تا
کوچک در اين
منطقه فراهم
شده است. در
اين راستا
اداره شهرک
هاي صنعتي
استان زنجان
تصميم به
احداث شهرک
صنعتي روي واقع
در 12 كيلومتري
جنوب شهر
زنجان در کنار
جاده زنجان
– بيجار
نمود که
كارخانه روي
کاوان نيز در
اين شهرک قرار
گرفته است. اين
کارخانه
خصوصي بوده و
در سال 1378
افتتاح شده
است که کل واحد
در داخل سوله
اي به مساحت 370
متر مربع قرار
گرفته است. اين
واحد داراي
ظرفيت توليد
روزانه 1150
کيلوگرم ورق
روي مي باشد
خوراک اين
واحد
کنسانتره روي
خام با عيار 38
درصد روي و
کنسانتره روي
کلسينه با
عيار 50-47 درصد
روي مي باشد که
از کارخانه
ذوب روي دندي و
کارخانه
توسعه معادن
روي ايران
تامين مي شود.
محصول اصلي
اين واحد ورق
روي بوده و طي
چهار مرحله
اصلي شامل
ليچينگ، خنثي
سازي، تصفيه و
الکتروليز
حاصل مي شود.
خوراک به
همراه
اسيدسولفوريک،
سولفات
آلومينيم و
سولفات آهن
وارد تانک هاي
انحلال مي شود.
محلول به دست
آمده با
افزودن آهک و
دي اکسيد
منگنز در همان
تانک ها، مورد
عمل خنثي سازي
قرار مي گيرد.
محلول حاصل از
مرحله خنثي
سازي، جهت حذف
کبالت، نيکل و
کادميم طي دو
مرحله شامل
تصفيه گرم و
سرد، تصفيه مي
گردد. در تصفيه
گرم براي حذف
کبالت از آهک و
پرمنگنات
پتاسيم و در
تصفيه سرد جهت
حذف نيکل و
کادميم از
پودر روي و
سولفات مس
استفاده مي
شود. محلول
تصفيه شده به
سلول هاي
الکتروليز
ا