ایگیرمینجی عصریده ایران تورکلری

تبریزلی مهدی

18 یاشیندا تبریزده‌ن

1300 –جو  ايللرين اطرافيندا داها آچيغي رضا پهلوي نين بؤيوک بريتانيانين تام دستکي ايله ايش اوستونه گلمه‌سينده‌ن سونرا و بو شخصين يانليش دوشونجه‌لري اوزره فوندامئنتالي توکولن سياستلری (بونا باخماياراق کي بو توتاليتر و فاشيست رژيم نئچه ايللر اؤنجه آرادان گئدیب) آما يئنه ده بو یابانجی و منطقه اويغون اولمايان سيياستلر ايران دا ياشايان میللت‌لرين اوزه‌رينده دوام ائدير.

  رضا خانین بو يانليش سياستلرينين (بير ميللت و بير دؤولت آريا مهرچی‌لیک اساسیندا) حياتا کئچيرمه‌سي‌نين نده‌نلري چوخدور. آما اونلاردان بير نئچه سيني سايماق اولار او جومله دن: اونون ساواد سيز اولماسي و دونيا سياستلرينده‌ن بير شئي آنلاماماسي و يا اوندا اولان "ارباب اينگيلتره قورخوسو"، آلمانيا دا اوج توتان فاشيزم کي اونو وجده گتيرميشدي و يا اؤنون اطرافینی ساران  يانليش دوشونجه لره ماليک اولان آيدين لار و يا روشنفکرلر ايدي ،اما بونون داها اوزوجو يئري بوراسيدير کي او دوشونجه لري اونا تجويز ائده‌ن آيدين لارين بير چوخو،  ساپی (دسته سي) اؤزوموزدن اولان ) آيدين‌لار ايدي. بو آيدينلاردان، رضا شفق‌زاده، محمود افشار، تقي اراني، يحيا ذکا، احمد کسروي و  شیخ الاسلامی‌نی  مثال چکمک اولار. حتی بو مسئله‌یه فارس آيدينلاري نين دا بعضي‌سي اعتراض ائدير، اؤرنک اولاراق جلال آل احمد  بو دوروما ناراحات اولدوغونو بئله قلمه آلیر:

«  توجه کنید به تندروی های آن دسته از  روشنفکران ترک زبان که برای نفوذ در حوزه ی رهبری چه سخت تر از ما از ریشه های خود می کنند و چه مقلدان دست اولی می شوند .»

  آما بو آيدين‌لارين گؤزلريني ماديات و مقام، ائله توتموشدور کي اونلار حتّی بير دؤنه ده اؤز ميللت‌لري نين حقوقون دان ساوونماديرلار کي هئچ، چوخ واخت دا شووونيزمين تئورسين‌لري کيمي ايش گؤروردولر، بو باره ده بير آيدينين، تورک اوشاقلارين عائيله لرينده‌ن آييريب واونلاری  فارس منطقه لرينه کؤچورمه‌ک تئوریسینی، اؤرنک وئرمک اولار.

  بو آرادا فاشيزمين هدف توتدوغو  مسئله لرده‌ن بيري‌ده  آذربايجان تورکجه‌سي دير. آرتيق بو مسئله هر کسه آيدين دير کي آذربايجان تورکجه‌سي ايران دا (بونا باخماياراق کي ايراندا 35 ملیون تورک ياشايير) قاداغا دير. هر گون کئچديکجه بو ديلين اوزه‌رينه اولان باسقي لار آرتير، اما بونا باخماياراق داها آذربايجان ميللتي اؤز کيملي‌یيني قوروماغا  و اونا صاحيب اولماغا قرارلیدیر. بو مسئله ني خورداد آيين دا اولان قيام ثبوتا يئتيرير.

  آذربايجان تورکجه سي‌نين اؤيره‌تيمي، (کي ايران دا ياشايان تورکلرين آنا ديليدير) و بو ميللتين کولتورونون قورونماسي کي اؤز عنعنه لري و عادتلري ايله اؤز حياتينا دوام ائدير و هابئله بو ديلين بيليمسل و کولتوره‌ل باخيم لاردان گئنيشلنمه سي، بير اينسان حاقلاري و اساسی اؤزگورلوک ضرورتيدير.

تورکلرين ايران دا مدنييت و کولتور يارانماسيندا ان بؤيوک روللاري اولموشدور،  تورک ديلي و ادبياتي نين ايران دا اؤنملي يئري واردير.تورکلرده ايران مدنیتی‌نین يارانماسيندا باشقا ميلت لر کيمي، آنجاق بير بؤيوک ميقياس دا رول ایفا ائدیب‌لر.

  هر کسين حاققي وار کي اؤز آنا ديلينده مئدياسي اولسون، و هر کسين حاققي وار اؤز ديلي‌نين قؤرونماسي و اونون گئنيشلنمه‌سي اوچون چاليشسين. آنا ديلينده اؤيره‌نيم و اؤيره‌تيم حاققینی هئچ ميللتده‌ن آلماق اولماز. آما مع الاسف 80 ايلده‌ن آرتيق دير کي ايران دا، حتی آنا ديلينده اؤيره‌نيم و اؤيره‌تيم پروبلئمي نين مطرح اولماسيندان دا بئله قورخوب و اونو حاکيم فارس آزينليغي نين ميللي منافعينه اويغون اولماماسيني دوشونوبلر.

ايگيرمي بيرينجي عصرده     آذربايجان ديلينه و کولتورونه اولان هوجوم‌لار و فيشارلار هر کسه آچيق و آيدين‌دير.

ايگيرمي بيرينجي عصرده بو ميللتين اؤز ديلينه و کولتورونه ياناشماسي و اونا ال تاپماق ايسته‌یي، دوستاق، شکنجه ، امنييتي فيشارلار و بؤيوک سرکوب لار ایله قارشیلانیبدیر. بير حالدا کي بو دوروم بو ميللتين کئچميشي ايله تمامن  اؤخونمازدير..