مهندس
مشهد قلی
قیزیل ایله
موصاحیبه
مختومقلی
فراغی حاقدا
سید
حیدر بیات
بیر
کیمسهنی
میللی شاعیر
آدلاندیرماق
آرتیق ماحال
بیر ایشه بنزهییر.
اؤرنک اوچون
فارسلارین
میللی شاعیر
آدلاندیردیقلاری
طوسلو
فردوسونو
تورکلر،
تورکمنلر،
حتی
فارسلارین
اؤز دینی حؤزهلرینده
و مذهبی
اینسلارینین
ایچینده دینی
سنتلره
دوزگون
شکیلده ماراق
بسلهیهنلر
میللی شاعیر
تانیمیرلار.
یوخسا شهریار
کیمی بؤیوک
بیر شاعیری
آذربایجانین
اؤزونده بیر
سیرالار
اؤزلجه
سولچولار بیر
میللی شاعیر
کیمی منیمسهمیرلر.
ناظم کیمی بیر
شاعیری
تورکیهنین
تورکچولری و
اسلامچیلاری،
آدینی
توتماغادا
راضیلاشمیرلار.
باشقا اؤلکهلردهن
خبریم یوخدور
آنجاق بونو
بیلیرهم کی
میللتین اؤز
طرفیندهن
میللی شاعیر
سئچیلمک چوخ
چتین بیر ایشدیر.
بو ایش چتین
اولسا دا
مختومقلی
فراغی
گئرچکدهن بو
ال چاتیلماز
ساحهیه ال
ارمیشدیر..
بونو مختومقولونون
دوغوم گؤنو
اونون مزاری
اوستونده
گؤرمک اولار.
بو ایل فتح
الله ذوقی
جنابلاریلا
بیرلیکده
بیزده بو تؤرهنه
قاتیلماق
توفیقی
تاپمیشدیق. بو
مراسم تورکمن
چولونون «آغ
توغای» هر ایل
یازین
ایکینجی آیینین
اوچونو اون
گونونده جوما
گونو قورولار.
بو ایل ده
اینانیلماز
بیر سویهده
جمعیت
گلمیشدی.
قوجا، جاوان،
قادین، کیشی،
اوشاق،
اوغلان، قیز،
روحانی،
طلبه، موسیقیچی،
بخشی.
چوخو
نامازلارینی
مختومقولونون
مزاری
یانیندا
قیلیردیلار،
قورآن
اوخویان کیم،
موسیقی دینلهیهن
کیم، شعر
اوخویان کیم و
خلاصه من
مختومقولونون
میللی شاعیر
اولماسینا
اؤرکدهن
ایناندیم. او
مراسم سون
درجهده
شیرین
اولاراق،
ایرانین
فرهنگی
نهادلارینین
اونا خور
باخمالاری
اما سون درجهده
دؤزولمز و آجیایدی.
من «تؤرپاق»
شعرینیده بو
دؤزولمز
آنلاردا
یازدیم. بو
تؤرپاقلار
بیزیم
اولاراق
بیزیم دهییل
و بیز بو
تورپاق اوسته
اؤز
دیلیمیزی،
کیملیییمیزی،
تاریخیمیزی
منیمسهیه
بیلمیریک. نه
یازیق بیر
میللت کی اؤز
میللی شاعیرینین
مزار داشینادا
اؤز دیلینی
یازا بیلمیر و
اؤز میللی
شاعیری
اولاراق
باشقا بیر
شاعیرجیگدهن
اونا میللی
شاعیر
یونتاییرلار.
آنجاق
بیز اوردا
نئچه – نئچه
شاعیرلری و
یازیچیلاری
زیارت ائتدیک
و بو قیسا
موصاحیبه
مختومقولونون
دیوانینی
آراشدیران
مهندس قیزیل
جنابلاریلا
او سفردهن
دیلداشلارا
بیر سوغات
کیمی
سونولور،
آرتیرمالییام
کی بو
موصاحیبهده
باشقا
موصاحیبهلر
کیمی قومدا
یاییملانان «گویه»
درگیسی
تورکجه
بؤلومونه
حاضیرلانمیشدی
و بیلدییینیز
کیمی میللی
قیام
باشلانان
چاغدا قومون
ارشاد ادارهسی
رسمی بیر
مکتوبلا بو
صحیفهنی
بیزه چوخ
گؤردولر.
-
مراوه
تپهدهییک (məravə təpə)تورکمن
چؤلونده،
بوردا یازیجی
و آراشدیریجی
دیلداشیمیز
موهندیس
قیزیلین
خیدمتیندهییک.
مهندس بهی
لوطفا ایلک
سؤال اولاراق
اؤز
حیاتینیزی و
ادبی
حیاتینیزی
بیزیم
اوخوجولاریمیزا
آچیقلایاسینیز
و ها بئله
اثرلرینیزدهن
بیزه سؤز
آچاسیز؟
موهندیس
قیزیل:
من 1330-جی ایل
تورکمن بندرینین
گؤن
دوغاریندا
قاراآغاجلی
کندینده
دوینایا گؤز
آچمیشام.
هدایت
دبیرستانیندا
طبیعی رشتهسینده
قورتارمیشام،
سونرا
تئهراندا
علامه
یونیویرسیتهسینین
بازرگانی
فاکولتهسیندهن
ماذون
اولموشام. 1345 –جی
ایلدهن
بویانا
ادبیات
اوغروندا
چالیشیرام،
تورکمن
ادبیاتی
اوغروندا،
شعرلریم
چوخدور، بیر
نئچه شعریمده
«یول» درگیسینده
و ها بئله
تورکمنستان
درگیلرینده
چاپ اولوب.
ایندییه
کیمی فولکلور
اوغروندادا
چوخ ایشلهمیشم
بیر کیتابدا
چاپ ائتمیشم «آتالار
نقلی» آدیندا.
-
ایکی
جیلدده.
موهندیس
قیزیل: بلی،
بیرده معروفی
آدلی
شاعیریمیز کی
مختومقولو
ایله
بوخارادا
تحصیل
آلیبدیر.
کیتابی وار
یوسف و احمد
آدیندا، بو
شاعیرینده
دیوانین من
ایراندا چاپا
وئرمیشم.
ایندی ایسه
بیر کیتابیم
چاپا گئدیب،
بایرام شاعیر
آدیندا، 19 –جو
عصرین
شاعیرلریندهن،
یئنهده 1912-جی
ایلده
دونیادان
گئتمیش
شاعیریمیز
دولت ممد بال
قیزیل
آدیندا، بو
شاعیر بیزیم
فامیلیمیزدیر.
اونوندا
دیوانی
دوکتور صدیق
جنابلارینین
امکداشلیقی
ایله تهراندا
"انقلاب یولو"
نشریاتیندا 1359
ایلده چاپ
ائتمیشم.
مختومقولو
حاقدادا چوخ
ایشلهمیشیک،
دئمک اولار کی
بیز ایلک دؤنه
اولاراق
دونیادا
مختومقولونون
دیوانینی
تطبیقی ایشلهمیشیک.
بو ایشین
بیرینجی
جیلدی
یاییملانیب،
انشاءالله
ایکینجی
جیلدیده بو
یاخیندا چاپ
اولاجاقدیر.
-
بو
تطبیقی
ایشینیز
حاقدا بیزه
آرتیق بیلگی
وئرهسیز؟
موهندیس
قیزیل: بیز
دونیانین هر
یئرینده
مختومقولونون
دیوانی چاپ
اولوب اله
کئچیریریک،
سونرا هر بیر
شعری
بونلارین
هامیسیلا
توتوشدوروروق
و هر بیر شعر
مختومقلونون
اولسا اونو
متنده
یازیریق.
باشقا
شعرلرده اتک
یازیدا آچیقلانیر
مثلا: باکی
چاپیندا بو
بیت بئله
گلیب، او
بیریسی چاپدا
بئله و...
-
سیز
هاردان
بیلیرسیز بیر
شعر
مختومقلونوندور،
یوخسا سونرا
اونون
دیوانلارینا
قاتیبدیلار؟
موهندیس
قیزیل: مختومقولون
دیلی بیزه
مشخص و بللی
بیر دیلدیر.
بو دیل بیزیم
ذهنیمیزده
ملکه اولوبدور.
-
مختومقولونون
دیوانی ایندییه
کیمی هانسی
اؤلکهلرده
چاپ اولوب؟
موهندیس
قیزیل: لنینگراد،
مسکو، باکی،
افغانستان،
لاهور،
تاشکند،
ایراندادا
نئچه دونه چاپ
اولوب، عشق
آباددا چوخ
چاپ اولوب، هم
عرب خطی ایله
هم کیریل خطی
ایله.
-
مختومقولون
شعرلرینین
باشقا دیللره
ترجومهسی
حاقدا
دانیشاسیز؟
موهندیس
قیزیل:
نئچه ترجومه
اولوب،
روسجایا،
انگلیسجهیه
، آقای یوسف
آزمون انگلیسجهیه
ترجومه ائدیبدیر.
عبدالرحمن
دوهجی ایسه
مختومقولونون
سئچیلمیش
شعرلرین
فارسجایا
چئویریب و
الهدی نشریات
اونو ایراندا
یاییملامیشدی.
-
کؤچورمهلر
نئجه؟
موهندیس
قیزیل:
استانبولدا
بیر گؤزهل
چاپی وار،
استانبول
لهجهسینه
یاخینلاشمیش
بیر دیلده،
اؤزبکستاندادا
ها بئله.
-
مهندس بهی!
بیز بؤیوک
شاعیرلرین
دیوانلارین
حاقدا همیشه
بو دغدغهمیز
وار کی هاچان
بیر کامیل،
شاعیرین
یازدیقی
شعرلرینه ان
یاخین بیر
دیوان اله
گتیره بیلهجهییک،
بو مختومقولو
حاقدادا
البته صادقدیر،
بو حاقدا نه
دئییرسیز؟
موهندیس
قیزیل: هر
کیمسه اؤز
باجاریقی
حدده بو ساحهده
ایشلهییب،
اؤزلجه
تورکمنستاندا
چوخ بؤیوک
عالیملر مثلا
عبدالرحمن
ملکمانوف بو
ایشی گؤروبلر.
ایندیده
ایراندا
تورکمن
بندرینده بیر
گوروپ وار «مختومقولونون
شعرلرین
اصلاحی درنهیی»
دؤرد نفر
اوردا ایش
بیرلیک
ائدیرلر. من
اؤزومده
اونلاردان
بیریسییم
باشقا
امکداشلار غفور
خوجا
جنابلاری کی
عین حالدا بیر
شاعیر، نقاش و
خطاط دیلار،
بیریسی آقای تنورقولو
ییلقیم
ادبیات
دبیری،
بیریسی ایسه
آقای صالح
پاک، کی
اوشاقلار
اوچون ناغیل و
شعرده
یازارلار و
گؤزهل بیر
یازیجیدیر.
-
موهندیس بهی!
بیز
قاباغداندا
سیزله بو
قونودا
دانیشدیق،
ایراندا تورک
یازیجیلار
بیرلییی
قونوسوندا،
بئله بیر
بیرلیک
یارانا بیلهرمی؟
موهندیس
قیزیل: بئله بیر
ایشه هله منیم
گؤزوم سو
ایچمیر. منجه
ایلکده هر بیر
میللتین
یازیجیلاری
اؤز
آرالاریندا
بو بیرلییی
یاراتمالیدیلار،
مثلا قشقائیلر،
تورکمنلر،
سونرالار
بونلارین
آرالاریندا
علاقه
یارانیب
بیرلیک سؤزو
آپارا بیلهرلر.
-
تورکمنستان
جمهوریتینده
یازیجیلار
بیرلییی وار
می؟
موهندیس
قیزیل: وارایدی،
دئمهلی
ایندی اورادا
ادبیاتا
کئچمیش کیمی
اؤنم
وئریلمیر.
-
او بیرلیکده
گؤنئی تورکمنلردهنده
عضو اولان
وارایدی؟
موهندیس
قیزیل: خیر
-
بو تایدادا
ائشیتمیشیک
یازیجیلار
بیرلییی
حاقدا بیر
دارتیشمالار
اولوب؟
موهندیس
قیزیل: هله مقدماتی
ایشلر
گؤرولوب،
اوشاقلار
آقای اونق (onəq)گیلین منزللرینده
بیر سیرا
دانیشیقلار
آپارمیشدیلار.
اما هله بیر
نتیجهیه
چاتماییبدیر
نئیه کی ایندی
هر بیر یازیجینین
ایشی و چتینلیکلری
واردیر.