Fars oxullarının (mǝdrǝsǝlǝrinin) açılış günü ilǝ Uluslararası Ana Dili günü, bizim hǝr il yinǝlǝnǝn (tǝkrarlanan) tǝmǝl (ǝsas) göstǝri vǝ qaxınc (e`tiraz) törǝnimiz, xalq yığınlarını (kitlǝlǝrini) ǝrklǝtǝ (devlǝtǝ) qarşı uramlara (xıyabanlara) töküp, onu ödǝnti (hǝzinǝ) vermǝyǝ mǝcbur edǝcǝyimiz olaya çevrilmǝlidir.
Sözümüz
Novruz son illǝrǝ dǝk Türkiyǝdǝ yaşamaqda vǝ dini-mǝzhǝbi kimliyi başat olan Kürd dilli yığınlar üçün hǝr hansı ulusal (milli) bir anlam daşımazdı. Ancaq Kürd düşünür vǝ öndǝrlǝri sıradan bir gün olan Novruz (Nevruz) günü vǝ düzgülü (normal) olan Nevruz qutlamalarını ulusal kimlik soruna (mǝsǝlǝsinǝ) dönüşdürǝbildilǝr. Onlar Nevruz qutlamalarını ilk öncǝ Kürd xalqını ulusal açıdan bilinclǝndirmǝ vǝ birlǝşdirmǝ vǝ sonra da böyük ödǝntilǝr verǝrǝk vǝ yönǝtgillǝşdirǝrǝk (siyâsilǝşdirǝrǝk) hǝr il Kürd xalqını ayaqlandırıp Türkiyǝ ǝrklǝti (devlǝti) ilǝ qarşı qarşıya gǝtirmǝk üçün başarılı bir biçimdǝ (şǝkildǝ) qullanabildilǝr. Bu eylǝmlǝrin sonucunda Türkiyǝ ǝrklǝti Kürd sorununu rǝsmǝn tanımaqla yetinmǝyip , Nevruz`u Türkiyǝnin ulusal bayramı e`lan etmǝyǝ mǝcbur oldu.
Biz isǝ İranda hǝlǝ dǝ öz Nevruz günümüzü axtarırıq. Mǝncǝ bizdǝ Kürdlǝrin Nevruz gününün qarşılığı Fars dilli oxulların açılş günü –Mehrin biri- ilǝ Dünya Ana Dili günü olabilǝr.
Fars dilli oxulların açılış günü ilǝ Dünya Anadili günü, İran devlǝtinǝ hǝzinǝli olmalıdır
Baybǝk Qalası toplantıları, (Mǝşrutǝ) günü anmaları vǝ …… nin İran vǝ Güney Azǝrbaycanda yaşayan Türk xalqının (millǝtlǝşmǝ) ilǝ ulusal haqları qonusunda bilinclǝnmǝsi, Türk xalqını İran ǝrklǝtindǝn qopartma vǝ İran ǝrklǝtinin anti demokratik yönǝtgilǝrini (siyasǝtlǝrini) Türk xalqı vǝ uluslararası qamu oyuna açımlama (ifşa etmǝ) alanlarında önǝmli târixi oynam (rol) oynadıqlarına qarşın(rǝğmǝn), bunların bundan sonra bizǝ verǝbilǝcǝyi çox bir şey qalmamışdır. Ancaq Fars dilli oxulların açılış günü, bu açılardan bizim üçün fürsǝtlǝrlǝ dolu olan bir gündür. Mehr ayının birindǝ yapılan eylǝm vǝ qaxınclar hǝm oxulların açılış günündǝ elǝrkil (demokratik) bir haqqın istǝyidir vǝ hǝm bütün şǝhǝrlǝrdǝ hǝtta ǝn uzaq kǝndlǝrdǝ bilǝ yapılabilǝcǝyi üçün, bütün Türk xalqını içinǝ çǝkǝbilǝcǝk baha biçilmǝz bir fürsǝtdir. Bu olayın hǝr il yinǝlǝnǝbilmǝsi isǝ onun qalıcı vǝ sürǝkli olmasını tǝzmin edǝr. Bu eylǝmlǝrin toplumun ǝn gǝnc vǝ ǝn devingǝn (dinamik) olan kǝsimi yǝ`ni öyrǝncilǝri ilgilǝndirmǝsi başqa üstünlüklǝrindǝndir.
Bizim başlıca amaclarımızdan biri, Fars dilli oxulların açılış gününün İran ǝrklǝtinǝ ödǝntili vǝ bahalıya mal olacağını göstǝrmǝk olmalıdır. Bundan sonra ǝrklǝtin ödǝnti vermǝyǝcǝyi heç bir oxulların açılış günü olmamalıdır. Biz tǝkcǝ bu il deyil, hǝr il oxulların açılış gününü, hǝr il yinǝlǝnǝn toplumsal tǝrpǝnim (hǝrǝkǝt) vǝ İranda hâkim olan Fars sömürgǝçi vǝ apartayd düzgüsünǝ (sisteminǝ) qaxınc, hǝtta Türk xalqının başqaldırı vǝ üsyan günlǝrinǝçevirmǝliyik. Elǝ olmalıdır ki Fars dilli oxulların açış günü, Fars İran ǝrklǝtinin qorxulu düşünǝ (röyasına) çevrilip, bu gün yaxınlaşanda devlǝt vǝ bütün İran bir şeylǝr olacaq diyǝ (alarma) geçsin. Biz belǝ bir durumu yaradabilǝrsǝk, ondan qısa bir sürǝ sonra Türk dilli oxulların açılışına da tanıq olabilǝrik.
Doğalın (Tǝbiidir ki) ilk başda Fars dilli oxulların açılış günündǝ gǝrçǝklǝşdirilǝn olaylar, oxul vǝ biliyurt (üniversitǝ) öyrǝnclilǝrinǝ qısıtlı (mǝhdud) olup, aşağıda örnǝklǝri verilǝn eylǝmlǝr vǝ sosyal etginliklǝrlǝ başlayacaqdır. Ancaq İran ǝrklǝtinin bu tǝrpǝnimi (hǝrǝkǝti) kǝsinliklǝ basdıracağı vǝ ǝzǝcǝyi göz önündǝ alındıqda, biz özümüzü Fars dilli oxulların gǝrgin –ayaqlanmalı, çatışmalı, .... açılış günlǝrinǝ anıtlamalıyıq (hazırlamalıyıq). Sonucda Türk xalqı qaxınc sǝsini, İran içi vǝ dışında yüksǝltmǝdikcǝ, vǝ öz qaxıncını yığınsallaşdırıp (kitlǝsǝllǝşdirip) sürǝkli etmǝdikcǝ heç bir haqqını vǝ ǝn başda Türk dilinin tuğralı (rǝsmi) olması istǝyini ǝldǝ edǝbilmǝz. Yığınsallaşan vǝ sürǝkli olan belǝ qaxıncların sonucundadır ki bugün Pakistan, Afqanistan vǝ Əraqda iki dil ölkǝ çapında tuğralı dil vǝ onlarca başqa dil dǝ bölgǝsǝl çapda tuğralı dil e`lan edilmişdir.
Fars dilli oxulların açılış günündǝ yapılabilǝcǝk eylǝmlǝr
Mehrin birindǝ yapılabilǝcǝk eylǝmlǝr haqqında daha çox yazmalı vǝ düşünmǝliyik. Bu eylǝmlǝr tǝkcǝ Azǝrbaycan deyil, İranın başa başında yaşayan Türk xalqımızı, hǝtta İranda yaşayan başqa ulusları hǝrǝkǝtǝ geçirǝbilǝn, bizim xalqa ödǝntisi az olan, buna qarşın ölkǝ içi vǝ dışı ortalında (mediyada) gǝniş yansıyıp böyük sǝs gǝtirǝn eylǝmlǝr olmalıdır. Mǝn aşağıda neçǝ örnǝk eylǝmǝ dǝyinirǝm.
1-Öyrǝncilǝrin Fars dilli oxulların açılış günündǝ qara giymǝlǝri
2-Fars dilli oxulların açılış günündǝ oxulların giriş qapıları vǝ içlǝrinǝ Türkcǝ, Farsca vǝ İngilizcǝ yazaslar (pılakartlar) asmaq vǝ hörǝklǝrinǝ (duvarlarına) savsözlǝr (şuarlar) yazmaq. Örnǝyin:
Devlǝtdǝn Ana Dilimi Geri İstǝyirǝm
Türkcǝ Oxul, İndi!
Türkcǝ Rǝsmi Dil Olmalıdır
Türkcǝ Eyitim Yasağı Qaldırılmalıdır
Türk Dili Rǝsmi Olsun, Oxullarda Oxunsun!
3-Fars dilli oxulların açılış günündǝ öyrǝncilǝrin oxulların avlusunda (hǝyǝtindǝ) toplanaraq Türkcǝnin tuğralı vǝ eyitim dili olması gǝrǝkdiyi vǝ Fars dilinin tǝhmil edilmǝsini qınayan bildirilǝr oxumaları vǝ daha sonra da müdürlǝrinin otağına qara çǝlǝng bıraxmaları.
4-Fars dilli oxulların ilk açılış günündǝ ıraqsanmaları (baykot edilmǝlǝri), öyrǝncilǝrin bir günlük oxullara getmǝmǝlǝri.
5-Fars dilli oxulların açılış günündǝ, öyrǝncilǝrin oxula getdiklǝri durumunda (tǝqdirdǝ), kǝsinliklǝ Fars dilini işlǝtmǝmǝlǝri, Farsca danışmamaları vǝ Farsca danışan öyrǝtmǝnlǝri yuhalamaları.
6-Fars dilli oxulların açılış günündǝ bütün Türk şǝhǝrlǝrdǝ, aydın vǝ çabacı (fǝal), yazar vǝ qoşarların, NGOların ostan özǝklǝrindǝ (mǝrkǝzlǝrindǝ) Âmuzeş vǝ Pǝrvǝreş idarǝlǝrinin qabağına qaraçǝlǝng bıraxmaları, Türkcǝnin tuğralı edilmǝsi gǝrǝkdiyi vǝ Türkcǝyǝ qoyulan eyitim yasağının qaldırılmasını istǝyǝn açıq mǝktubların idarǝ rǝisi dǝftǝrinǝ verilmǝsi. Özǝlliklǝ bu eylǝmin Tehranda vǝ Âmuzeş vǝ Pǝrvǝreş baxanlığı qarşısında yapılması vǝ qaxınc mǝktubunun da eyitim baxanına verilmǝsi, habelǝ qamutaydakı (mǝclisdǝki) Türk saylavlarına (millǝr vǝkillǝrinǝ) göndǝrilmǝsi, ortalda (mediyada) olduqca önǝmli sǝs gǝtirǝr.
7 -Fars dilli oxulların açılış günündǝ oxulların önündǝ Türkcǝ pitik (kitab) dağıtım vǝ satışı yapmaq vǝ öyrǝncilǝrin Farsca pitiklǝri oxulların önünǝ bıraxması vǝ yığması.
8-Farsca oxulların açılışına qaxınc olaraq bir günlük aclıq orucu tutmaq
9-Fars dilli oxulların açılış günündǝ ölkǝ içindǝ oxulların önündǝ ya da şǝhǝrlǝrin bǝlli uramlarında (xıyabanlarında) geniş çaplı göstǝri vǝ yürüyüşlǝrin düzǝnlǝnmǝsi.
10-Geçǝn illǝrdǝ Qablama Qaşıqlı Pırotestlǝr adı altında damlarda gecǝ saat doqquzda on dǝqiqǝlik qablama vǝ boşqablara qaşıqla vuraraq gürültü qopartma eylǝmi önǝrilmişdi. Ancaq (Türk vǝ Azǝrbaycanlı aydın vǝ çabamanların vizyonsuzluğu nǝdǝni ilǝ?) bu önǝri mǝnimsǝnmǝdi. Bu önǝrini Farslar Yaşıl Hǝrǝkǝtin e`tiraz yöntǝmlǝrindǝn biri olaraq, vǝ qablama-qaşıq yerinǝ Allah u ǝkbǝr qoyaraq mǝnimsǝyip başarılı bir biçimdǝ uyquladılar.
11-Fars dilli oxulların açılış günündǝ yurt dışında İran böyükelıçiliklǝri vǝ konsulluqları qarşısında eylǝmlǝr yapılması vǝ qara çǝlǝng qoyma eylǝmlǝri. Bu eylǝmlǝr bütün yönǝtgil (siyasi) qurupların qatılması gǝrǝklidir.
12-Uluslararası ilgili qurumlara Yunesko, insan haqları dǝrnǝklǝri, …. İran vǝ Güney Azǝrbaycanda Türkcǝ eyitim yasağının qaldırılması vǝ Güney Azǝrbaycanda Fars dilli oxulların varlığına e`tiraz edǝn açıq mǝktubların göndǝrilmǝsi.
Gǝrçǝyǝ Hu
