قورخو ده ده ؛

 تانگري دره سين قورو!

(4)

دوکتور  اجيرلو جنابلاری چوخ دیقت ایله قورخو ده ده نین اوزون و یوئره سین آراشدیریب شکیل چکیردی.

موهندیس صرافی جنابلاریدا  دورد مئتیرلیک «میر» دوتاراق « توتال ایستیشن» سیستمی ایله قورخو ده ده نین بویوتلرین اولچوردو.

او بیری یولداشلار دا موهندیسه و دوکتوره ، ایشلرینده یاردیم یئتیریردیلر.

موهندیس صرافی نین  تقریبی اولچولری بئله اولدو:

-  قورخو ده ده نین باشیندان چه نه سینه ده ک                   20 مئتیر(یئددی قاتلی بیر  بینانین اوجالیغی)

-  قورخو ده ده نین چه نه سینده ن بویونونون اولینه ده ک       10 مئتیر  (اوچ  قاتلی بیر  بینانین اوجالیغی )

-  قورخو ده ده نین  بوتون سال قایاسینین بویو                     30 مئتیر(اون قاتلی  بیر بینانین اوجالیغی )

-  قورخو ده ده تپه سینین هوندورلویو                                 40 مئتیر (13 قاتلی بیر بینانین اوجالیغی )

-  قورخو ده ده نین باشیندان قوروچایین سطحینه ده ک         70مئتیر (23 قاتلی بیر بینانین اوجالیغی)

-  قورخو ده ده  یاناقینین ائنی ان ائنلی یئرده                       12 مئتیر

-  قورخو ده ده نین جنوبی گورونوشده ده رین لیگی              11 مئتیر

-  قورخو ده ده نین آزاد دنیزلر سطحینده ن اوجالیغی             1700  مئتیر

سونرا دوکتور اجيرلونون یانینا گئتدیم. او هر یئری اوز  ایتی گوزلری ایله گزیردی.

یئردن چوخلو ساقسیدا تاپمیشدی.

بهرام دئییردی:

بیر ینجی احتیمال بودور کی بو بینانین عومرو «تونج چاغینا»(مفرغ عصرینه) چاتسین.اونون نظرینه بو سال قایا  دوغال اولاراق احتیمالا اینسان اونا ال آپاریب و یان یوئره سین ده ييشديريبدير. بئله لیکله دوکتور بونا اینانیردی کی چوخلو احتیمال ایله بو اثر ، طبیعت و اینسان کومکلیگی ایله بیر لیکده مین ایللر اونجه یارانیبدیر.

آنجاق اجیرلو دئمیشکن قورخو ده ده حتی طبیعت الی ایله ده یارانمیش اولسا اونون عظمتینده ن و گوزه لیگینده ن  هئچ بیر شی آزالتمایاجاقدیر.

اجیرلو «ایکوموس» قاعیده سینه ایشاره ائده ره ک  اونون فارسجا ترجومه سین بئله اوخودو:

مطابق بندهاي الف و ب از اصل سوم  اساسنامه  مصوب اجلاس موسسان ايکوموس( در ورشو مورخ 22 ژوئن سال 1965 و اصلاح شده  توسط چهارمين مجمع عمومي در روتنبورگ مورخ 26 مه سال 1975)  گفته شده است:

ماده سوم:

بند الف:

عنوان بنا به هر عمارتي اعم از ساخته شده و جز آن، که از حيث اهميت باستانشناسي ،تاريخي ،زيبايي شناختي يا مردم شناختي بارز باشد اطلاق مي شود.اموالي که بنا به طبيعت يا هر نشان نا منقول هستند و نيز اموال منقول محفوظ در آنها در اين تعريف مي گنجند.

بند ب:

مجموعه هاي شهري يا روستايي و نيز چشم اندازهاي ساخته دست انسان يا طبيعت و يا هردو از جمله باغها و پارکهاي تاريخي که نگهداري آنها واجد اهميت همگاني است در زمره اماکن شمرده مي شوند.

بئله لیکله قورخو ده ده «ایکوموس» قانونونا دایاناراق تئزلیک ایله گره ک بین الخالق باستانشوناسلیق اورقانلارینا تانینیب اونون حیفاظتی اوچون دیقت ایله چالیشیلسین.

بو سوزلری ائشیده رک  قورخو ده ده یه گوز تیکیب ، «ثاقیب حمیدی »جنابلارینین نتیجه سیز چالیشمالارین خاطیرلادیم!

بو اردبیللی عزیز قارداشیمیز، 1377 اینجی ایلده، قورخو ده ده هئیکلین گوروب، اردبیل میراث فرهنگی مسئوللارینا خبر وئرمیشدی.

او چالیشیردی تا يوخلو مسئوللاری اویاتسین آنجاق اونون مکتوبونون جاوابي بئله وئریلدی:

جمهوري اسلامي ايران

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

سازمان ميراث فرهنگي کشور

جناب آقاي ثاقب حميدي

با سلام

بازگشت به نامه هاي مورخ 11/1/77 و 31/1/77 در خصوص کشف پيکره 50 متري با توجه به بازديد و مطالعات کارشناسان و باستانشناسان سازمان ميراث فرهنگي استان اردبيل نکات ذيل را به اطلاع مي رساند:

1-     ارتفاع سنگ مذکور بيش از 10 متر نمي باشد.(!)

2-     هيچگونه آثار و شواهدي جهت حجاري مشاهده نگرديد. (!)

3-     در متون تاريخي منطقه هيچگونه اشاره اي هر چند گذرا به موضوع مذکور نگرديده است. (!)

4-     در دره بابا داود(!) هيچگونه شواهدي از تمدن دوران تاريخي و پيش از ان مشاهده نشده است. (!)

5-     در پيکر مذکور هيچگونه فرم و سبک شناخته شده دورانهاي مختلف مشاهده نمي شود. (!)

بنابراين اصالت پيکره مذکور به عنوان يک اثر تاريخي رد مي شود. (!)

ايرج طباطبايي

مدير دفتر رياست و روابط فرهنگي

بلکه ده بو آجیناجاقلی و هابئله بوش جاوابلار ،ثاقيب حميدينين چاليشمالارينا سون قويماق ايسته ييردي!

باخین گورون نئجه بو بويوک و چوخ هزینه لی مسئول اورقان،  ساده جه حتی قورخو ده ده نین بويونون اندازه سينده  بو قدر ایشتیباه ائدیبدیر!

بو جوابيه نين دورد آخیر ماده سينده، دورد دفعه «هیچگونه» کلمه سی ایستیفاده اولوبدور تا ثاقيب حميدي  جنابلاری کلا اوز چالیشمالاریندان ال اوز سونلر.

آنجاق بو تورک ایگید  اوز سوزوندن ال چکمه ييب، قورخو ده ده  هئیکلینین شرحین  هر یئره  یازیب گونده ریر:

کاشف پيکره سنگي از بي اعتنايي مسئولين سخن مي گويد:

...متاسفانه به دليل بي اعتنايي و بي توجهي مسئولين محترم سازمان ميراث فرهنگي اردبيل خبر کشف پيکره مذکور طي نامه هايي به سازمان ميراث فرهنگي کل کشور و نيز دفتر انتشارات سازمان فرهنگي يونسکو ارسال گرديد که متاسفانه به دليل همان بي اعتنايي و بي توجهي ،بدون پيگيري جدي مسئولين محترم آن ادراه ،اين مسئله صرفا ناشي از دستکاري و شوخي طبیعت قلمداد گرديده و به بوته فراموشي سپرده شد... (!)

ايشان در نهايت با مخاطب قرار دادن مديريت هفته نامه پيام اردبيل مي گويند:

عليهذا در پايان خواهشمندم که با توجه به عدم پيگيري جدي مسئولين محترم سازمان ميراث فرهنگي  اردبيل با اين موضوع که بي شک ازارزش ملي و بين المللي والايي برخوردار است عنايت نموده اين مسئله را از طريق تهران(!) و يا از طريق سازمانهاي باستانشاسي کشورهاي خارجي پيگيري نماييد.

نشريه پيام اردبيل

19 اسفند 1378

ثاقیب حمیدی جنابلاری بئله ظن ائدیر میش کی تهران اورقانلارینین باخیشی دهده قورخو هئیکلینه  اردبیلدن فرقلی اولاجاقدیر. آنجاق باخین گورون تهراندا ایطیلاعات درگی سی نئجه بو عظیم بینانین تاپیلماسین لاغا قویور و تحقیر ائدیر:

سوغات اردبيل

ايوب اميديان خبرنگار فعال  موسسه اطلاعات در اردبيل نوشته است:

اين پيکره سنگي  به ارتفاع (تخميني )50 متر در  40 کيلومتري اردبيل اخيرا توسط يکي از کوهنوردان اردبيلي به نام آقاي ثاقب حميدي فارغ التحصيل رشته جغرافيا کشف شده است.

جناب اميديان در دنباله شرح عکس اضافه کرده : اين اثر عظيم الجثه مي تواند گام اول کشف يکي از تمدنهاي ناشناخته قبل از اسلام باشد.

اطلاعات:

ضمن تشکر از کاشف آثار باستاني و هشياري خبرنگارمان در اردبيل ،حقير عدسي نويس خواهش مي کنم اقايا در بازديد بعدي دقت کنند چناچه در دل پيکره مذکور جايي به اندازه يک اتاق خواب و جود دارد مراتب را متعاقبا به تهران گزارش کنند. چون يکي از همکران ورزشي نويس اطلاعات هفتگي در به در دنبال يک اتاق خالي مي گردد ولو سر قله قاف باشد(چهل کيلومتري اردبيل که مساله اي نيست) خوشبختانه تعداد شان هم زياد نيست.زن وشو هر و يک کودک. دست بر قضا همکار ورزشي نويس و بي سرپناهمان به صنعت حجاري نيز وارد است و در صورت اسکان وسط پيکره سنگي با قلم و چکش براي خودش حمام ،آشپزخانه  و دستشويي نيز خواهد ساخت(!)

اطلاعات هفتگي

 هفته دوم خرداد ماه سال 1377- شماره 2855- ص 58

من ثاقیب حمیدی نین آلدیغی جاوابلاردان یالنیز بیر جاوابی بیراز حقیقته اویغون گوردوم:

گزارش علمي از منطقه  مورد بازديد

...با توجه به اينکه اين سازه طبيعي در اين مکان يکي از مناطق بسيار زيباي استان اردبيل به حساب مي ايد و با عنايت به وصول سريع و آسان به اين سازه طبيعي مي توان اين منطقه را بعنوان يکي از مناطق گردشگري استان معرفي نمود.

آب فراوان وبسيار زلال،طبيعت بسيار زيباي کوهستاني، و دره بسيار مشجر ،خصوصا باغات ميوه اي که روي تراسهاي آبرفتي احداث شده اند اين منطقه را بعنوان يک مکان گردشگري در آورده است...

دکتر مقصود خيام

معاونت پژوهشي دانشگاه آزاد اسلامي واحد اردبيل

فرزاد صمدلی