تانگری دره ‌سی بیر پروژه کیمی

 

 

علیرضا صرافی

 

دگرلی دوستوموز فرزاد بگ صمدلی‌نین، قورخو دده حاقِّیندا حاضیرلادیغی رپورتاژدا مندن نقل ائتدیگی بعضی ایفاده‌لر ده وار. بو ایفاده‌لرین ایضاحی و تکمیلینده آشاغیداکی مولاحیظه‌لری نظر دیقّتینیزه چاتدیریرام:

 

1-دقیق اؤلچمه وسیله‌لری (توتال ایستیشن)  اؤزوموزله آپاردیغیمیزا رغما، تخمینی بیر یوللا قورخو دده‌نین بویوتلارینی اؤلچمک مومکون اولدو. آشاغیداکی شکیلده (باخ 1- نومره‌لی شکیله) اؤلچولن بویوتلاری گؤسترمیشم.

قورخودده 10 قاتلی بیر بینا ایله ائش گلن سال بیر قایادیر. داشین آغیرلیغی ایسه  (آنجاق قورخو دده‌نین باشی)   3500 تون تخمین ائدیلیر.

 

 

1- نومره ‌لی شکیل

 

2- بو داش واقتیله اود پوسکورن بیر داغین ارگین ماتریاللاری‌نین باشقا داشلاریله قایناشیب، دونوشماسیندان عمله گلمیشدیر. ژئولوژی ترمینی ایله دئسم:« بئرئش» داشددیر. اونو تشکیل ائدن کیچیک داشلار ایسه «آندزیت» نؤوعوندندیر، سانیرام.

 

3- آرکائولوژیک باخیمیندان اونون حاقیندا قطعی نظر وئرمک چتیندیر. آرکائولوق دوستوموز بهرام آجرلو دا ائله همین قناعته گلمیشدیر. سؤز یوخ کی اطرافلی آراشدیرمالار و علمی تدقیقاتلاردان سونرا بللی- باشلی بیر ایدعا الده ائده بیلریک.

 

4- یئرلی اهالی‌نین قورخو دده و تانگری دره‌سی حاقیندا بیر پارا ایناملار و ریوایتلری وار، بو ریوایتلر و ایناملار بؤلگه‌نین فولکلورو کیمی تامامیله توپلانمالیدیر. اونلارین بعضیسینه فرزاد بگ اؤز رپورتاژیندا ایشاره ائتمیشدیر. (باخمایاراق کی قئید اولونان  بایاتیلار  فولکلور سیراسینا داخیل دئییلدیر.)

 

5- منجه تانگری دره‌سی،  کؤهوللریله، داش هئیکللریله، ال دگیلمه‌میش طبیعتی و  دوغال گؤزللیگی ایله بؤیوک بیر کومپلکس کیمی، بیر توریسم مرکزینه چئوریله بیلیب، آنبارانلی و نمینلیلر اوچون بیر گلیر قایناغی اولا بیلر.

 آشاغیدا اوخویاجاغینیز مولاحیظه‌لر بیر اؤنری کیمی-  لازیم گلینجه فایدالانسینلار دئیه-  مسئوللاریمزا چاتدیریلیر.

 

                      الیف - بؤیوک میقیاسدا یئر دپرمینه راست گلینجه قورخو دده آنا قایادان آیریلیب، یئره دوشه بیلر. نئجه‌ کی یئرده‌کی داشلار دا اؤنجه‌دن قورخو دده ‌ایله یاناشی  ایمشی ، قورخو دده‌نی گله‌جک ایللرده قوروماق-‌ چون اونو آنا قایادان آییران چاتلاری بتون یئریتمه‌سیله (بتون تزریقی ایله)  بیتیشدیرمک و داشی اوتوردوغو یئرده برکیتمک لازیمدیر.

آشاغیداکی فوتوشکیلده  (2- نومره‌لی شکیل) همین چاتلاری گؤره بیلرسینیز.

 

 

2- نومره ‌لی شکیل

 

بئی - ایللر بویو قار، یاغیش و یئل قورخو دده‌نین اوزونو، گؤزونو یالامیش، بعضی یئرلرینی سیلیب، ایتیرمیشدیر (باخ 3-نومره ‌لی شکیله). دیقتلی بیر طرح اوزوندن و بیر هئیکل‌تراش اکیپین واسیطه‌سیله اونون اوزونه ال گزدیریب، چؤهره‌سینی (کاراکترینه توخونمادان) داها دا آیدینلاشدیرماق لازیمدیر.

جیم - اطرافا تؤکولن خیرداشلاری و قوملاری اله‌ییب، سیمینت ایله مالات قاییریب، «شات‌کریت» یولو ایله دده‌نین اوزونه بیر-ایکی سانتی متر قالینلیغیندا قورویوجو بیر اؤرتوک چکمک اولار. همین مالاتین رنگی‌‌نی داشین رنگینه اویغونلاتماق و سو نوفوذونون قارشیسین آلماق اوچون ، مالاتا بعضی آرتیریجی ماده‌لر (داش توزو، رنگ، سیکا  وس.....) آرتیرماق گرکیر.

یوخاریداکی ایشلر هم ده اطرافداکی «ایلان داشی» و «قورد- قارتال داشی » و باشقا داشلار اوچون ده گؤروله بیلر.

دال- آنباراندان تانگری دره‌سی بویونجا، تخمینا 4 کیلومترلیک بیر یول چکیلمه‌لیدیر.  دره‌نین میتولوژیک حال و هواسینی پوزماماق اوچون بو یولدا تیکیلن کؤرپو، اسکی کؤرپولریمیزده ایشله‌نن نقشه و ماتریاللارلا تیکیلمه‌لی و یولون باشدان باشا داش دؤشمه‌لی اولماسی تؤوصیه اولونور.

ها – آنباراندان  تانگری دره‌سینه اوتوموبیل گئت- گلینی ممنوع ائتمک. بو دره‌ایچی گزمگه «فایتون» و «قونقا» خطیندن فایدالانماغی داها اویغون گؤرورم، اصلینده آیاقدا گئتمک ایسته‌ینلر بیر ساعاتا آنباراندان قورخو دده‌یه چاتا بیلرلر.

واو- اورادا تیکیله‌جک بینالار و کاروانسارالار، آذربایجانین اسکی معمارلیق اصوللاریله تیکیلمه‌لی و همین دره‌ده اولان داشلاردان دا اساس اینشائات مصالحی  کیمی فایدالانماق لازیمدیر.

 

 

3- نومره ‌لی شکیل

 

زا- آنباراندان قورخو دده‌یه یئر آلتی الکتریک خطی چکمک و گوجلو و بویاقلی پروژکتورلارلا قورخودده و اطرافداکی داش هئیکللری  ، کوهوللری و هابئله دره لری گئجه‌لر جانلاندیرماق.

حا – قورخو دده‌نین ساغ و سولوندا ایکی دره وار. بو دره‌لرین سولارینی ییغماق اوچون ایکی کیچیک سد وورماق گرکیر، موناسیب یئرلرده  گؤل یاراتماق اولار کی اطرافداکی گؤزللیگی اؤزونده عکس ائتدیرسین.

طا - تانگری دره‌سینده، اورانین یئرلی بیتگیلرینی او جومله‌دن گیلدیک ، ایت بورنو وس.....نی چوخالتماق. سو آنبارلاریندا و گؤللرده ییغیلان سولاری همین مصرفه یئتیرمک اولار.

منجه بو ایشلری تخمینا 4 میلیارد تومن بودجه ایله یئرینه یئتیرمک مومکوندور.

بو پروژه  اوچ ایلده باشا گلر (6 آی موطالیعه و خریطه‌لری حاضیرلاماق ایشلری و ایکی ایل یاریم دا ایجرا ایشلری)