http://www.shamsnews.com/lavaee-10.htm

يادداشتهايي از يك بازداشتي

محمد رضا لوايي

خورشيدهاي مقدر هويت . دل‎هايي كه ديريست سوسو نمي‎زنند. مشعل‎هاي خاموش كنكاش در هزارتوهاي معرفت . چشمهايي براي بينش ، براي چشم‎اندازهاي نوين ناسيوناليستي. چنين است كه من برمي‎خيزم از درون پوسته‎اي آهنين. لايه لاية اطرافم فشار است و سانسور و سياهي . جهان صخره‎ايست و من سيب زنخي كه از درون مي‎شكافمش . راه مي افتم ميان باريكه‎اي كه خود آفريده‎امش ، راه مي‎افتم ميان جنگل خونم (1). درختان بوي نطفة هويت دارند . برگ‎ها ، برگه‎هاي تأئيديه حضور من‎اند در برابر «ديگر بود »ها. سپيداران ارتفاع مظلوميت انسان و اشيااند .

راه مي‎افتم . جنبشي در همين نزديكي است. جنبشي شبيه سكوت پلنگان در كمين. جنبشي شبيه عقابي كه بر سر موشي فرود مي‎آيد . جنبش دل و مغز و خون . راه مي‎افتم. راهها منحني سير صعود و سقوط تاريخي من‎اند. راهها تاروپود فرش زمان‎اند. فرشي كه هرگز زير پايمان نينداختيم بلكه به ديوار چسبانده‎ايم آن را . به ويترين، به تاريخ. فرشي كه ما بافته‎ايمش و با نام غير مصادره گشته است. راه مي‎افتم. انسانها رديف به رديف از برابرم مي‎گذرند، از رگانم جاري مي‎شوند، بر قلبم مي‎نشينند، از قلبم رانده مي‎شوند. انسانهاي هويت. انسانهاي تهاجم. هرچه هست در اندرون من است. در خون من است. نگاه كن مام وطن نگاه كن. درون هر قطرة خون من جهاني است به وسعت تا بي‎نهايت. فرو مي‎غلتم در آن و در كلبة آبي رنگي كه درش رو به همه دنيا باز است . بر پشتي آبي رنگ هويت لم مي‎دهم. آبي ترك و مامني و قوشها. ديوي پليد به در مي‎كوبد. ديوي كه از چراغ جادوي سانتراليسم و نژادپرستي تنوره كشيده است . ديوي شبيه رستم و فردوسي. ديوي مدرن. ديوي كه به جستجوي مغز و زبان است نه دل و روده . بو مي‎كشد ونعره مي‎زند . مغزم را مي‎خواهد و زبانم را . ديوي كه مست شراب سلطه واستبداد است. ديوي كه مي‎رقصد در آستانه كلبه‎ام. تو گويي اين رستم است كه مي‎رقصد . اين فردوسي است كه مي‎رقصد و جولان مي‎دهد. من اما درمانده نيستم. با من تيري است كه مي‎دانم بر كجاي اين گنده مسلط بنشانمش. با من تيري است توراني. تيري نوراني. يادگار سالهاي هميشه هويت. بگذار برقصد و بر در بكوبد. بگذار نعره بزني. من منتظر خواهم ماند. اين ديو به تيري بند است . بيرون ، از آن اوست و درون از آن من . بي‎خيال ديو. انگار كه اصلاً نيست. متوجه پنجره هويت خود باش . نگاه كن. «نسيمي» بالاي دار معرفت و عشق ، پوست مي‎اندازد.

نيلوفرانه گرد مرگ مي‎پيچد و مرگ را هويتي از جنس آبي و بنفش مي‎بخشد. مي‎پيچد گرد جهان و از پنجره به درون كلبه‎ام مي‎خزد. مي‎پيچد به سراپايم و اوج مي‎گيرد دوباره. مي‎خواند: «منده سيغار ايكي جهان ، من بو جهانا سيغمارام.» (2) «دده قورقود» با سازش به درون مي‎ريزد.

مي‎گويد:وقت آن است كه برايت نامي انتخاب كنم.

مي‎گويم: دده ، سازت را به من بسپار و نامت را.

مي‎گويد: هر دو ارزاني تو ، اما پس خودت چي؟

مي‎گويم: خودم؟

مي‎گويد : آري تو از نسل امروزي. يادت باشد ساز تو جهان است و آوازت هويت.

در من فرو شويد اي قهرمانان اسطوره‎اي ترك. جهان سازي است كه مي‎خواهم با دستهاي شما بنوازمش. اين را دده قورقود مي‎گويد. اين را نسل جديد مي‎گويد. در من فرو شو «آشيق قشم» ، «آشيق العسگر» ، «آراز». نمي‎خواهم چالدراني از تاريخ را مكرر ببينم . نمي‎خواهم در مشتهاي دوگونه‎يي از يك نسل ودر هيئتي از تفرقه و جهل خرد گردم. نمي‎خواهم آن روز را ببينم كه دوشقه گشته‎ام. نمي‎خواهم آن روز را ببينم كه تكه‎اي از من تكه ديگرم را مي‎بلعد. نمي‎خواهم آن روز را ببينم كه من در برابر من ايستاده !. زمين اسب چموش استبداد است. آسمان حباب هجمه «ديگر بود» است. روزي مي‎تركانمش. شمشير بكش. صاعقه بزن. بدرخش مام وطن. كودكانت را درون برج شن شاهنامه استبداد مي‎كشانند ، آردشان مي‎كنند، خميره آنها را در خمره «آسيميلاسيون» مي‎خوابانند. شراب خويش مي‎سازندشان. كودكانت را مي‎جوند، مي‎خورند، مي‎نوشتند و مست مي‎كنند. قهرمانان تهاجم در تلويزيون ، در راديو ، در روزنامه ، در كتابهاي درسي نعره مي‎كشند، مي‎غرند. چنگ بر سيه گيسوي هويت گم كرده راه ، مي‎اندارند. اخلاق دگرگونه در تصوير مي‎شود. سگان سلطه استخوانهاي نخبگانت را بو مي‎كشند. نخبگانت را در هزا توي شايعات و مصايب گرفتار مي‎سازند. مغزت را كه بخورند چه مي‎ماند از تو؟! بيدار شو مام وطن. پستانك چروكيده ترس و سلطه و دهشت معتادمان ساخته است. ما معتاد به استبداديم. معتاد شكنجه‎ايم. معتاد رنجيم. پستانهايت را به ما بسپار . بگذار سرشار تو گرديم. بگذار بينديشيم كه انحناي قامت موزون تو ، سرحد جنون و هويت است. خطوط تن تو ، مرزهاي رهايي و آزادي‎اند. بگذار بينديشيم و انديشه‎هايمان را در جاي جاي وجودت بكاريم. انديشه‎هاي ما ريشه‎هاي ما هستند. انديشه‎هاي ما سرخ و سبز و آبي‎اند. خاك انديشه‎اي از ما است. اشيا انديشه‎هاي ما هستند. انسان چوب دستي خدايان براي تنببيه كاينات نيست بلكه درختي است كه ما انديشيده‎ايم آن را. بابك انديشه‎اي از ما است. سرخ و سرريز. مغز من قلعه جمهور است، قلعه بابك. مغزهاي ما قلعه‎هاي جمهوريت‎اند. شايد محصور سلطه باشيم. شايد زنداني هجمه فرهنگ غالب باشيم اما در تملك آنها نيستيم. نمي‎توانند مالك ما گردند. آنها رنجهايي هستند افزون بر رنجهاي بشري. مالكان ما انديشه‎هاي ما هستند. انديشه‎هاي ما فصول حيات هويت ترك ما هستند. انديشه‎هاي ما سر فصل رهايي‎اند. جانهاي ما تله‎هايي براي به بند كشيدن خدايان كلام و كمال‎اند. فضولي ، نباتي ، شهريار و غيره. رگان ما براي شعله كشيدن انسان در فراسوهاي ترقي و صلح ، همچنان سوخت بارند. مغزهاي ما پرشكوه آتش مي‎گيرند، مي‎سوزند، بدن را ترك مي‎كنند اما نه ترك سوداهايش .(3) ما فارغ البال از تحكم احكام محتوم ، مي‎انديشيم هويت خود را. تحولاتي در درون . جنبش جنين جامعه‎اي جديد. جامعه نخبگان هويت. محور حركتي مستقل . پلي آويخته ميان مبادي و اكنون.

بيدار شو آذر بايجان. بيدارشو مام وطن. انسان اطاعت محض براي خداست نه براي انسان. انسان كلمه‎اي است در اشكال گوناگون با زبانهاي متفاوت ولي در معنايي واحد. از جدال كلمات نفرت دارم. معنا را بچسب مام وطن. معنا را درياب. بيدار شو . مرا از اندروني خرسنگ‎هاي ناسپاس استبداد بيرون بكش. مرا كه مدفون قرنهاي به چرك اندر نشسته سلطه و سانتراليسم هستم بيرون بكش. قرنهايي كه فرهنگ ، زبان و هويت ترك مرا پي افكندند و پي‎اش را كندند. بيدار شو و راهي‎ام كن . راهي ‎ام كن از واحه‎هاي خون به جنگل درون. مرا از حصار طبقه‎بنديهاي ماشين‎وار تاريخ نويسان ، اخلاقيون و سياسيون (4) رها ساز. مرا به قاعده خويشتن در اكنون برگردان. قواعد بازي گذشتگان محصول محيط خاص خود آنهاست. (5) ما حاصل قواعد اخلاقي و سياسي امروزيم.

رهايمان ساز از كابوس سود گرايي به نفع غير. «مراببر ، اي تنها /مرا ببر، ميان رؤياها/ مراببر اي مادر/ يكسر بيدارم كن / وادارم كن تا رؤياهاي تو را ببينم.» (6) تا كي من حقيقت و آزادي را از همين كلبه كوچك هويت بر جهان نمايش دهم؟ جهان را بجنبان كه به تحليل اوازهايم برخيزد. جهان را بجنبان با كليد واژه جنبش‎هايي از جنس ما. فرو بريز در درون جهانيان ما را و قهرمانان ما را . عشق را با «دومرول» بيازماي براي بار هزارم. مرگ را بشكن با ما. زندگي را در آغوش بكش. بلند شو. بدرخش. صاعقه بزن، مام وطن. آماده باش . صدا، نور، تصوير. حركت. همه چيز بر تو و برما مي‎گردد. حركت ملي ديگر نمي‎تواند ونمي‎خواهد براي رشد و جهت يابي خود معيارهايي را كه بر اساس الگوهاي عصر ديگري مهيا شده‎اند به عاريت بگيرد. حركت ملي . مجبور است هنجارها و اصول خود را از درون بيافريند .(7) تحولاتي كه محورش انديشه‎هاي ما هستند. انديشه‎هاي نسلي تازه و نو. نسلي كه براي شناختنش كافيست تا لمسش كني. چون در همين نزديكي است. در اكنون ماست. در درون ماست. در جنگل خون ماست.

پي نوشتها:

1-واهي از اوكتاويوز ياز

2- شعري از نسيمي

3- فرانسيكو د كودو

4و5- واهي از آيزايا برلين

6- پاز