Guney Azerbaycan Milli Hereketi Azerbaycan Turk tarixinin antitezi kimi ortaya chixmaqdadir. Yani uzun iller ve esrler boyu bolgeni bizim yonetmemize regmen dincilik adi altinda Turk kimliyimiz gemirilmishdir. Guney Azerbaycan Milli Hereketi bu sebebden de bu zehniyete qarshi yeni bir anlayishla ortaya chixmaqdadir, chixmalidir. Azerbaycan parchalandiqdan hemen sonra ortam deyishikliyi nedeni ile Quzey Azerbaycanda eskilere ve eskiliklere qarshi bir fikir savashi bashladi. Bu savashin oncusu M.F.Axundov idi. Mize Feteli ile bashlayan sekular dushunceni ozumseme prosesi ister istemez Quzey Azerbaycanda istiqlal mefkuresi anlayishini dogurdu.

Chunku bilgi ve sekular zehniyet "Insanlara hurriyet ve milletlere istiqlal" anlayishi ile yukludur, yukumludur. Sekularizm butun eski xurafatlara, torelere ve gelenklere qarshi, ancaq bilgi zerrebini ile baxar. Bu uzden sukular bir zehniyet toplumu aldatamaz, Aldatamaz chunku bilginin temelinde gercheklikler duramaqdadir.

1870lerden bashlayan Quzey Azerbaycan intibah tarixchesinden bu soylediklerim uchun ornekler soylemek mumkundur. M.E.Sabir, C.M. Qulizade, H.Cavit ve...

 Sekularizm qurtulushun temelini olushdurur. Bir ulus sekular zehniyete sahib deyilse, bir milli hereketin yonetim kurulu sekular zehniyete sahib deyilse, demek ki, milli qurtulush da soz konusu olamaz. 1779-cu ilden, Fransa devriminden bashlayan millet olma dalgasinin binovresinde sekular dushunce durmaqda idi. Fransiz milliyetchiler toplumun yanlish ve gerici deyerlerini yarqilayir ve bu deyerlere bilimin ishigi ile baxirdilar. Quzey Azerbaycanda sekular dushunceni daha derin ve felsefi miqayasda ifade eden boyuk filosof, shair ve dramaturq Huseyn Cavid olmushdur. Huseyn Cavid "Azer" eserinde cox haqli olaraq deyir ki:

Lazimsa cehaletle  guleshmek

Bir chare var ancaq: yenileshmek

Cunku:

Bizler yenileshsek bele daim

Bir eskilik az cox  bize hakim!

Ve ne qeder haqlidir Huseyn Cavid!

 Guney Azerbaycan Milli Hereketi oz bilinc altinda  Babek Xurremdini ornek olaraq sechmishse bunun nedeni sadece  Babek Xurremdinin qehremanligi deyildir. Bunun bir sebebi de Babek xurremdinin butun Dogu, Turk Dunyasi ve ozellikle Azerbaycan tarixinde sekularizmin  simgesi ve remzi olmasidir. Babek Xurremdin ilk kez olaraq Qadin Haqlari ve Feodalizmin legvi ugruna savashirdi. Babek Xurremdinin Qadin Haqlari zehniyetini sonralar Ereb-Islam zehniyeti sheyyadliq, eyyashliq olaraq kitablara yazdi. Babek Xurremdinin  bu amaclarini, yani qadin haqlari dushuncesini 17-ci esrde Devrimci Femenist Qadinlar ve 18-ci erde Fransiz devrimi haykirdi. 20-ci esrin bashlarinda ise Atatuk Anadolu Turkluyu uchun zorla uyguladi. Cunku Osmanli Islam zehniyeti qadini et yiginindan ibaret olan seks qaynagi kimi taniyirdi, lezzet menbeyi, shehvet menshei kimi!  Bele bir tarixi gercheklerin sonucu olaraq Guney Azerbaycan Milli Hereketi oz Milli qeremanini Ereblerin, Farslarin ort basdir etdiyi qaranliqlardan chekib gun  ishigina chixarir. Babek sadece biyoloji varliq ve savashchi kimi gun ishigina chixarmir, hem de bir aksiyon, bir imansizliqan imkanin zirvesinin dirmashan zehniyet sahibi kimi keshef etmekdedir Guney Herekati. Babek Xurremdin ozgurluyun, sekular dushuncenin, istiqlalin, qadin haqlarinin ve turkchuluk bilincinin onderi kimi Guney Azerbaycan gencliyinin vicdaninda ve sherefinde bash qaldirmishdir.

 Karakter ve baxish achisi olaraq hizbullahci zehniyetle donatilmish bir ferdin sekularizmle ve Babekcilikle ne elaqesi. Tabii ki, hizbullahchi zehniyet Babek kimi Milli Qehremani Ereb toresine ve Fars shuubiye felsefesine feda eder ve hech chekinmden de feda eder.    

 Guney Azerbaycan Milli Hereketi Ferd Merkezli deyil, toplum ve gelecek merkezli bir tutum icinde olmazsa toplumun deyishimi de soz konusu olamaz.

Insanlar bu herekete feda olmaq uchun gelmirler. Bizim hereket eski hereketlere benzemez ve oz terefdarlarini qoyun kimi feda etmez bu hereket. Insanlar ozellikle gencler bu herekete sheref ve ferdi heysiyyet qazanmaq uchun gelirler. Bele bir gelme ve gelishme ortaminda bir deli chixir ve hech kimle hesablashmadan FETVA  verir ki, zaman ve gun deyishilmishdir. Guney Azerbaycanda belli iletishim sorunlarindan dolayi ve bashqa sebeblerden asili olaraq toplumu yanlish yonlendirmek chox rahatdir. Chunku rejim de butun imkanlari ile bu yanlish yonlendirilme meselesinde isteklidir.

Guney Azerbaycan mevcut tarixi statusu ile kesinlikle qurtula bilmez., ozunu onarmaq, baxish achisini deyishdirmek zorundadir. Bu sebebden de ona HEREKET adi veririrk. Yani toplum bir pozisyondan hereket edib ve bashqa tarixi pozisyonu ozumsemelidir. Toplumun menimseyeceyi ferqli pozisyonda Hizbullahciliga, imamciliq felsefesine, FETAV verme selahiyetine gerek yoxdur. Guney Azerbaycan Milli Herakti ortaq aglin, kolletiv ish birliyinin neticesidir. Biz sadece dilimiz, kimliyimiz uchun ayaqlanmiriq, hem de bazi insanliq dishi deyerlerle dushunce planinda mucadele yapmaliyiq.Guney Azerbaycanin Milli Hereketi 2 dushmenle dushunce planinda savashmali ve qalib gelmelidir: 1 daxili toreler, bizi yabacilara baglayan butun ortaq cehaletle 2. Xarici dushmen, Fars shovinizmi ile.  Guney Azerbaycan Milli Herekati butun insanliq dishi toreleri ve tabulari, olulerin nostaljisi ile yashama duygusunu yixmaq zorundadir, cehalet divarlarini onarmaq, temir etmek zorunda deyildir. O cehalet divarlari ki, Sefevilerden gunumuze qeder demir divar kimi beynimiz chevrelemish ve her sheyin kechmishde batib qaldigini telqin edir ve her zaman bir qurtarici imamin gelmesini chagrishdirir. Guney Azerbaycan Milli Herekati hech bir imamin gelib Azerbaycani qurtarmayacagi konusunda achiq ashkar millete mesaj vermeli ve bu qurtariciliq, ancaq milletin oz misyonudur dushuncesini ortaya qoymalidir. Milletimize heqiqetleri soylemeliyik. Soylemeliyik ki Fars Merkezli Shia anlayishi senin dushmenindir, o isteyir ki, ele sen bashina dovesen ve o da rahatca senin kimliyini, tarixini, dilini, torpagini ve butun menliyini talasin, mehv etsin. Bu heqiqet ugruna Azerbaycan tarixinde Babek Xurremdin kimi oldurulen ve Nesimi kimi derisi soyulan insanlarimiz var. Biz imperyalizmin xoshuna gedelim diye milletin cehaletinden shohret qazanmaq uchun FETVA verenleri shiddetle qinamaliyiq. Milli Hereket bir vicdan ve heqiqet davasidir. Onun taleyi Amerikada ve bashqa yerlerde yaranmir, onun taleyi ve tarixi icheride, Babek Qalasinda hemaselerle yaranir. Ve bu qutsal gunu millet chox dogru bir mekanda ve zamanda tesbit etmishdir. Bunu deyishdirmeye ne hacet?  Bu heqiqet ugruna zindanlarda churuyen insanlarin emeyini bir hizbullaha tapshirmaq olmaz.

Guney Azerbaycan modern zehniyeti, oz qurtulushunu her sheye tercih etmek zorundadir. Ne Fatime, ne Ali, ne de bashqa birisi bizim qurtulushumuzdan daha onemli imish kimi gosterilmemelidir. Her kes bilir ki, bu insanlari tarix boyu siyasete alet etmishler. Lakin Bizim Milli Hereketimiz insani ve heysiyyetli oldugundan o buyuk insanlarla da irtibat qurmamaqdadir, onlari oz hedefi uchun kullanmamaqdadir. Onlar rahat uyusunlar ve Tanri onlara rehmet eylesin.

Her kes bilir ki, bu gun Guneyde insanlar dinden bezmishler. Bu gun din ve dincilik yalniz rejimin resmi ideolojisi halina  gelmishdir. Hizbullahchi zehniyet  bu tutumu ile rejimin ideolojisini daha da canli tutur. O ideoloji ki, Fatime ve Imamalr adina bizim kimliyimizi mehv edir.  Chunku toplumun cehaletine dayanaraq ayaqda durmaq isteyir, toplumu deyishdirmek Hizbullahchi zehniyetin amaci deyildir. Chunku bu zehniyyet toplumu deyishdirecek heqiqetleri ve Milli Hereket gercheklerini bilmemekdedir. Ve bizim bilgisiz cahil hizbullah zehniyeti ile ne ishimiz?

30 milyonluq bir toplum bir kere yanlish yapdi, imam geldi diye Xumeynini iqtidara getirdi. Ancaq bu kez de yanlish yaparsa artiq vaveyla. Bu veten her kesindir. Babek qalasina geden insanlarin tam ekseriyeti aydin ve layik, sekular dushunceli insanlardir. Fatemeyi Zehranin yasini tutan adamin Milli Zehniyeti qavarayacaq kapasitesi olmaz ki. Bu qeder sekular dushunceli insanlarin arasina nifaq salmaq bir ferdin  hizbullah kimliyinden, hizbullah kulturunden qaynaqlanmaqdadir.

  Zaten Babeki vehshicesine olduren Hizbullahcilarin zehniyeti olmushdur.

Guney Azerbaycan Milli Hereketi bir heqiqet davasidir. Heqiqet ugruna can feda edilir. Heqiqet davasidirsa Azerbaycan tarixi ve Azerbaycan heqiqetleri Ereb ve Fars shuubiye dushuncelerine feda edilmemelidir. Ilk defe olaraq bu qeder heyeceanla, bu qeder enerji ile oz geleceyini belirlemek uchun ayaqlanan bir milleti tekrara cehalet qaranliqlarina sevq etmek xainlik, ihanet deil de nadir, eceba?

Guney Azerbaycan davasinin Pisheveri, B.Q.Sehend ve Sahir kimi yuzlerce sekular gorushlu fedaileri ve fikir adamlari olmushdur. Guney Azerbaycan gencliyi bu mirasa sahib chixmaq zorundadir ve mutleq sahib chixmaq zorundadir. Chunku millet yalniz yashayan canlilari ile millet deyildir, millet hem de oluleri ile, ululari ile, bu gunu ile ve geleceyi ile bir yerde bir butun olaraq mevcud olan bir gercheklikdir. Ele ise biz kechmishimizde Babek ve Nesimi kimi insanlari bu gun bir hizbullaha mi buraxmaliyiq? O zaman geleceyin orta helqesi olan bu gunumuzu bir hizbullah cehalet qaranliqlarinda mehv edeckse her kes bunu bilmish olsun ki, bu durumda gelecek dediyimiz o ulu valiq gelmeyecek. Chunku gelecek oz ozune gelmir, milli iradenin hesabina getirlir. Milli iradeni ise kollektiv shuur ifade eder. Hedef o ulu geleceyi getirmekdir, yoxsa bir Hizbullahi meshhuri cehan etmekdir? Bu suala her kesin cavab vermesi gerekir. Azerbaycan adina ichi ve qelbi yanan her bir sherefli ve shuurlu insan bu suala cavab vermek zorundadir, ya da oz vijdanindaki Azerbaycan sevgisini, Turkluk eshqini bogmali ve Farslarin icherisinde eriyib teslimiyetchi ve kole bir yashma davam etmelidir ve Qarabag Ermenilere, Urmiye Kurdlere, Borchali Gurculere, Derben Rurslara ve qalan hissede Farslara buraxilmalidir ve Azerbaycan Turk gencliyi Boyuk Veten idealindan vaz kechmelidir. Bir Hizbullah zehniyetinin getireceyi felaket budur eziz dost!

 Bu mirasi  Hizbullahin berbad edeceyine izin verileceyi mumkun deyil.

Fatemeyi Zehra insanligin onemli qadinlarindan birisidir, lakin olmush ve heyatda mevcud olmayan bir qadinin heyati Azerbaycan taleyinden daha onemli deyildir bizim uchun ve olmamalidir. Fatmeyi Zehraya hormet ve diger insanliq tarixindeki boyuk shexsiyetlere hormet bir ulusun kendine hormetinden ve ozunu qurtulushundan bashlar.

 Guney Azerbaycan Milli Hereketi tarixdeki Omer- Ali ixtilafini hell etmek mecburiyetinde ve yetkisinde deyildir, Hizbullahchi zehniyet getsin bu ishle ugrashsin, lakin bu izim hereketimin misyonu deyil.

Guney Azerbaycan davasi bir ferde ozgu deyildir. Burada turlu inanclar arxada qalmaz ve hereketin gundemine dashinarsa  o zaman gerchekden de hereket mehverinden chixib ve Shia-sunni, kommunist-milletchi, Shamanist-Dinchi, ateist-Islamchi savashina donushur. Sherefli bir insan ve Guney Azerbaycanin geleceyi ile ilgilenen bir vicdanli ferd butun inanc ferqliliklerini arxaya qoymali ve Azerbaycanin milli meselelerini dushunmelidir.

Yalniz Guney Azerbaycanda belli tarixi olaylardan ve surecden dolayi ashiri bir sekularizm hissi olushmushdur. Bu uzden de Hizbullahchi zehniyetin basharili olacagi sanilmir.

Oxuculara saygi ve hormetlerimle: Guntay