Farslarin Novruza iddiasi

Milletin kimliyini bildiren elametlerden biri bayram merasimleridir. Hele qedim zamanlarda tayfalar kutlevi shekilde mueyyen hereketler edib, ozlerini her hansi hadiseye hazirlayirdilar. Meselen, ova chixmazdan once ehtizaza getiren kollektiv hereketler edirdiler. Dag yamaclarinda tonqal etrafinda insanlar xeyli kollektiv hereketler edenden sonra ova chixirdilar.

Bu qayda her xalqin sonradan ayrica merasimlerinin formalashmasinin esasi oldu. Xalqlar muxtelif fesillerin gelishini xususi merasimlerle qeyd etdiler. Turk xalqlari da zehmetsever kimi tebietin oyanmasini, emeye bashlamaq, bereket getirmek isteyini ifade etmek uchun yazin gelishini xususi qeyd edibler. Daha sonralar bu, ardicil merasime - Novruz bayramina chevrilib. Novruz oyanishi, sevgini, insanlarin bir-birine yaxinlashmasini ve emeyi eks etdirir. Onun tarixi lap qedimlere gedib chixir. Turklerin Ýslami qebul etmesinden sonra dini elementler de burada ozunu gosterib. Bezileri bunu sirf dinle baglamaga cehd edirler. Lakin tarix bashqa heqiqeti ortaya qoyur. Son vaxtlar ise Novruza bashqa cur qesd cehdi duyulur. Farslar onu YUNESKO-ya oz milli bayramlari kimi teqdim etmek isteyirler.
SHubhesizdir ki, Novruzu SHerqde genish qeyd edirler. Meselen, kurdler de onu tenteneli bayramlayirlar. Ancaq Novruzun kechirilmesinin qaydalari onun oguz tayfalarindan qaynaqlandigini tesdiqleyir. Turk amili uzun muddet dunyada dominant rolu oynadigindan Novruzun muxtelif xalqlar terefinden qebul edilmesi teeccublu deyil. Tebii, biz buna yalniz sevine bilerik. Xalqlarin yaxshi cehetleri qebul etmesi, birge sevinmeye meyl etmesi ve xususile emek merasiminin vurgulanmasi chox musbet haldir. O cumleden farslarin da Novruzu qeyd etmesi musbet ishdir. Ancaq YUNESKO-ya Novruzu ozununku kimi teqdim etmeyin bir qeyri-etik siyasi ideoloji chalari var. Farslarin bu siyasi eqoizminin arxasinda mekrli niyyetler durur. O niyyetler ermenilerin davranishlari ile eynilik teshkil edir. Yeni her ikisi ozlerini ele gostermeye chalishir ki, SHerqde yaxshi ne varsa, farslarla ermenilere mexsusdur. Ermeniler turkun tarixine, medeniyyetine, dushunce terzine, elifbasina, adet-enenesine, metbex medeniyyetine yiyelenmek isteyirler. Defelerle subut olunub ki, orda-burda qesden dash basdirmaqla hemin yeri ozununku elan etmeye chalishiblar. Farslar da analoji ishler gorurler. Onlar qedim ve orta esr Azerbaycan medeniyyeti numunelerini ozlerininki saymaga chalishirlar. Gencede yashayib-yaratmish Nizamini utanmadan fars shairi hesab edirler. Bundan bashqa Xudu Memmedovun defelerle vurguladigi qedim naxish medeniyyet numunelerimize iddia edirler. Rus ve Qerb tedqiqatchilar da onlari umumi ad altinda farslari nezerde tutaraq “ Iran medeniyyeti” adlandirirlar. X.Memmedov “Naxishlarin yaddashi” eserinde bunun ne derecede yanlish oldugunu gozel subut edib. Azerbaycanin Agstafa, Qazax ve Balaken sheherleri etrafinda tapilan ve miladdan once II minilliye mexsus olan medeniyyet numuneleri oguz-turk medeniyyetinin qedimliyini ve mohteshemliyini gosterir. Bele guclu medeniyyete malik olan xalqin ne farsin, ne ermeninin, ne de erebin bayram merasimlerine ehtiyaci olmazdi. O bashqa meseledir ki, turkler butun xalqlarla daim medeniyyet mubadilesinde olublar. Farslar ve ermeniler ise bu urekachiqligimizdan istifade edib, bize qarshi hemishe qerezli movqe tuturlar. Novruz bayramini kokden farsinki kimi qebul etdirmek cehdi de hemin mekrin davamidir. Bunlar o qeder Allah yolundan chixiblar ki, ozlerinden bashqa hech kesde medeniyyet gormek istemirler. Bu, Allahin iradesine birbasha ziddir. CHunki Allah butun bendelerini eyni gozle yaradib, her birine qabiliyyet verib. Ola bilmez ki, onun fars ve ya ermeni bendesi “medeni”, turku ise “yabani” ola. Burada her kesin oz medeniyyetinin, dunya gorushunun olmasini qebul etmek Tanridandir. Hem de turkler minillerdir, yashayib-yaradir, dunyaya dahiler bexsh edir (Fuzuli, Tusi, Behmenyar, Uzeyir, Celil, Sabir ve minlerle digerleri), ancaq hech bir medeni irse malik olmur? Bizim fars ve ermeni qonshularimiz xestedirler? Allah onlara saglam ruh versin.
Novruza geldikde ise... Yaz bayrami, baharin gelishi qanimizdadir. Onu turkun adet-enenesinden, ruhundan, dushuncesinden hech kes qopara bilmez. O cumleden YUNESKO da Novruzu turkden ayira bilmez. Ancaq bizim hereket etmeyimiz lazimdir. Beynelxalq teshkilatin esassiz qerar qebul etmesinin qarshisini almagimiz gerekdir. Tarix bele yazilir, insanlari bu cur chashdirirlar. Gerek bu defe yalanin ayaq achmasina imkan vermeyek.

DAK_ GUNEYINFORM