Däyärli azärbaycanlålar!
Dwnyanån dörd täräfinä säpälänmish millätimiz,bälkä dä iqtisadi väziyyätini dwzäldärkän,mänän chökdwywnw hälä dä hiss elämir. Gwney Azärbaycan isä iki äsrä yaxån basqå vä asimliyasiyanån tä´sirindän yaxa qurtara bilmämishdir. Artåq qloballashan dwnyanån, bwtwn millätlärä sundughu bu texnalogiya äsrindä, azärbaycanlålarån da öz kwltwrwnw vä tarixini dwshmän äli däymämish qaynaqlardan öyränmäsi onun täbii haqqåna chevrilmishdir.Artåq texnalogiya äsri bunu bwtwn millätimizä bäxsh etmishdir.Bu, interrnet äsridir.
Wzärindä hässaslåqla durdughumuz mäsälä, Räsmi Azärbaycan Twrkcäsinin bwtwn azärbaycanlålar täräfindän öyränilmäsi,onun qäbul edilmish shäkliylä ishlädilmäsi vä räsmi olan här bir mövzunun bu prinsiplär chärchiväsindä yazålmasådår.
Quzey väya Gwney äsilli olmaghåmåza baxmayaraq, danåshåq dilindä Azärbaycan Twrkcäsini bir cox dillärdän alånan kälimäläri ishlädäräk zähärlädiyimizin shahidi olmushuq. Halbuki, bu kälimälärin öz dilimizdä qarshålåghå vardår.
Bu mäsäläyä,istär sosyal,istärsä dä dilcilik nöqteyi näzärdän baxaså olsaq,ärazisindä yashadåghåmåz bir millätin dilindän tä´sir almaghåmåz täbiidir.Yalnåz,bwtwn bunlar nä qädär täbii isä,bir millätin öz kwltwrwnw,adät-änänäsinin vä dilini qorumaså da täbii olmalådår. Bunlarån gechäkläshmäsini ängälläyän hech bir shey yoxdur.Biraz milli shwurun oyanmaså bunun wchwn yeterlidir.
Xwsusi ilä bu mänadakå bwtwn chalåshmalar,millätimizin gäläcäyi olan ushaqlar wzärindä olmalådår. O halda, dilin tädrisi görwndwywndän dä önämlidir. Belä ki,säpälänmish azärbaycanlålarån (diaspora), bwtwn Azärbaycan tarixindä olub-bitänläri,Avropa vä Dwnya ictimaiätinä chatdårmaqda, gäläcäk näslin vätändashlåq borcuna ehtiyacå olacaq.Elä bu säbäblädir ki, dilimizin tädrisi, onlara ”Vätän”mäfhumunun nä oldughunu anlatmaq wchwn bir achar funksiyaså ywklänäcäk.
Äsas mäqsädimiz, xaricdä yashayan hämvätänlilärimizin Räsmi Azärbaycan Twrkcäsini äsasåna uyqun olaraq ishlätmäläridir.Rusiyanå chåxmaq shärti ilä xaricdä yashayan azärbaycanlålar deyincä ,aghåla gälän älbätdä Gwney azärbaycanlålardår.Bu säbäblä wzärindä durdughumuz mövzunu, Gwney azärbaycanlålarån Räsmi Azärbaycan Twrkcäsini ishlätmäkdä olan äksikliklärinä häsr etdik.Belä ki, RAT*-da ishlädilän kälimälär ichärisindä Farsca, Äräbcä vä Rusca kälimälär vardår.Yäni, bu kälimälär artåq räsmiläshmishdir vä mätbuatda öz äksini tapmåshdår.RAT-a uyqun olmayan kälimälär, DAK(Dwnya Azärbaycanlålarå Kongresi),AFI (Azärbaycan Federasiyaså Isvech) vä digär e-mail qruplaråndakå yazåshmalardan täsbit edilmishdir.
Bu kälimälär,Äräbcä vä Farsca olmaq surätiylä täqribän 170 ädäddir vä älifba sårasåyla veriläräk qarshålåqlarå da göstärilmishdir.Bäzi Gwney azärbaycanlå qardashlaråmåz, bu kälimäläri RAT-a uyqun formaså ilä ishlädir, bäziläri isä bälkä dä bu kälimälärin tapålåb yazålmasånda chätinlik chäkmishdir.Kälimälärin doghru vä räsmi shäklini yazmaq,Gwney azärbaycanlålarån oyanåsh häräkäti vä milli mäsälälärimizä olan älaqäsinä dä baghlådår.Bunlara älavä olaraq,kälimäläri yazarkän özwmwzw Twrkcä dwshwnmäyä mäcbur elämäliyik.Äksi täqdirdä uzun äsirlär altånda såxålåb,äzildiyimiz bir kwltwrwn dilini danåshmaq vä o shäkildä yazmaq varyantånå sechäcäyik.
Ashaghådakå sözläri täsbit edib yazarkän,”Bu chalåshmanån milli oyanåsha biraz olsun faydaså varmå? ” deyib, xeyli dwshwndwm…Bäzi insanlarån, ”Biz onsuz da bu kälimäläri bilirdik” väya ”Ichärisindä ishlätmädiyimiz sözlär dä var” deyä biläcäklärini dä hesaba aldåm.Shäxsim adåna,onu deyä biläräm ki, bu anlamda chalåshmalaråmåzån artårålmaså,onsuz da bir olan millätimizin bu ywz il ichärisindäki birläshmä äzmini daha da artåracaqdår.Ägär faydalå bir chalåshma yöntämi oldughunu dwshwnwrswnwzsä, ichärisindä azärbaycanlålåq hissi olan här käsä bu kälimäläri coxaldåb vermäyinizi artåq däräcädä xahish ediräm!
Häm mäqalä, häm dä verilän sözcwklär baräsindä sähvlär ola bilär.Bu mä´nada tänqidlärinizä dä ehtiyacåmåz vardår. Azärbaycan därgisinin yazishma adresinä tänqidlärinizi yaza bilärsiniz.
YASHASÅN BÖYWK vä VAHID AZÄRBAYCAN !!!
Twrk Dilläri Mwtäxässisi
Säyavush Yusifli
A
Abcu-Pivä
Abqusht- Bozbash
Alman-Almanya
Ashbazxana-Mätbäx
Atäshnäshani-Yanqån söndwrän
A`-ya´-Ägär
Azmayesh-Analiz
Azmayesh etmäk-Analiz etmäk
Azmayeshgah-Labaratorya
B
Bahäm-Birlikdä,biryerdä
Bavär elämäk-Inanmaq
Baznishästä-Täqawdcw
Bä´d-Sonra
Berfpakkon-Shwshäsilän
Bärnamä-Praqram
Bäyaniyyä-Bildirish,duyuru
Bimarstan-Xästäxana
C
Cäfängiyat-Uydurma
Cäläsä-Iclas,toplantå,Yågåncaq
Cäng-Mwharibä,savash
Cok-Lätifä
Cush-Säpishik
Cush chåxartmaq-Hirslänmäk,nervilänmäk
Cwrlämäk-Dwzältmäk,hazårlamaq,tänzim etmäk
Cäshni-Kansert,gecä,shänlik
D
Danåshcu-Universitet täläbäsi
Danåshgah-Universitet
Danåshgädä-Fakultä
Daruhanä-Aptek
Darusaz-Äczacå
Darusazi-Äczacålåq
Dämpaye-Tärlik
Dändä-Ötwrwcw
Därvazaban-Qapåchå
Difa-Mwdafiä
Difa elämäk-Mwdafiä elämäk,qorumaq
Divanä-Däli
E-Ä
Äks-Shäkil
Äks mashine-Shäkil chäkän aparat
Älan- Indi
Äläni-Achåq
Äläni cäläsä-Achåq iclas,achåq toplantå
Ärtesh-Ordu
Äncwmäni Täbriz-Täbriz cämiyyäti,därnäyi
Äraq-Iraq
Ärzesh-Däyär,qiymät
Ärzeshli-Däyärli,qiymätli
Eshqal vurmaq-Mäshqul chalmaq (telefon)
Eshqalå var-Eyibi var
Eshqalå yox-Eyibi yox
Äväz elämäk-Däyishmäk
F
Fäghir-Kasib,yoxsul
Färhäng-Kwltwr,mädäniyyät,tähsil
Färhängnamä -Ensklapediya
Fishar-Basqå,täzyiq
Fåshfåsha-Fishäng
Filter hava-Hava filtiri
Firqä-Partiya
Q-G
Qiyafä - Wz,görwnwsh,shäkil
Giriftar olmaq-Mäshqul olmaq
Gir elämäk-Yapåshmaq,tutulmaq,ilishmäk
Guzaresh-Raport
Qurs-Därman,tabletka
H-X
Habärqozari-Xäbär agentliyi
Xanevadä-Ailä
Xärid elämäk-Al-ver elämäk
Xätär-Qorxu
Xätärä salmaq- Tählwkäli hala salmaq
Xätärnak-Qorxulu,Tählwkäli
Hätmän-Mwtläq
Hämkilas-Sinif yoldashå
Xiyarshur-Xiyar tutmaså
Xub-Yaxshå,gözäl
Hwnärmänd-Sänätkar, artist
I
Ittilaiyyä - Bildiri, e´lan, bäyanat
Icarä-Kira
Icaränamä-Kira sözläshmäsi
Idamä tapmaq -Davam etmäk
Ingilistan -Ingiltärä
Intizar chäkmäk - Gözlämäk
Ishtibax - Yanlåsh, sehv
Ishtibax elämäk - Sehv elämäk, yanlåsh elämäk
Izafä - Artåq, älavä
K
Kätbi -Yazålå
Kubidä - Lwlä käbab
L
Libasshui-Paltar yuyan
Livan- Stäkan
M
Menzurum - Demäk istädiyim
Maliyät-Vergi
Mämuli- Adi, sadä, såradan
Märbut olmaq - Älaqäsi olmaq
Märiz- Xästä
Märufi elämäk-Tanåtmaq, tanåsh elämäk
Mädräk- Väsiqä,sänäd,bälgä
Mäläfä - Yataq örtwyw
Märdum- Xalq, millät, insanlar
März- Särhäd
Mäsräf elämäk -Xärclämäk
Mäshrub - Ichki
Motad - Xash-xash chäkän, näyshäxor
Muhabärä-Xäbärläshmä
Mwntäzir olmaq - Gözlämäk
Muvazåb olmaq -Diqqätli olmaq, ehtiyatlå olmaq
Mwstäqim - Dwz, birbasha
Mwstäqimän -Dwm-dwz
Mwzahim olmaq -Mane olmaq, rahatsåz elämäk
N
Namä - Mäktub
Nävar - Kaset
Nwshabä -Meyvä suyu, ichäcäk, ichki
P
Pänah aparmaq - Såghånmaq
Pänahändä - Såghånmachå, Qachqån
Päyam - Täbrik
Pishnähad - Täklif, Önäri
Pishnähad vermäk - Önärmäk, täklif elämäk
R
Rahnwmai - Yol gösterän
Chåragh-å rahnwmai -Dönmä lampaså, isharät lampaså
Räpti olmaq - Älaqäsi olmaq
Räis-i danishgah - Rektor
Räis-i shähridari -Bälädiyä bashqanå
Rängin-käman - Göyqurshaghå
Räng-i rughani -Yaghlå boya
Räy vermäk - Säs vermäk
Ruznamä - Qäzet
Ruseri- Bash örtwyw,shal
S
Sazändä -Tä´mirchi
Sazman -Qurum, täshkilat
Säktä etmäk - Wräk krizi, qälb krizi kechirmäk
Särbaz - Äsgär
Särätan - Xärchäng xästäliyi, Kanser
Seshämbä - Chärshämbä axshamå
Swbhanä - Qälyanaltå
Sued - Isvech
Sh
Shärmändä elämäk - Utandårmaq
Shärmändä olmaq - Utanmaq
Shimi - Kimya
Shimyai- Kimyevi
Shirkät elämäk -Ishtirak elämäk, qatålmaq
Shuxi - Zarafat
Shuxluq elämäk - Zarafat elämäk
Shuluq - 1) Söz eshitmäyän, däcäl. 2)Qaråshåq,baståråq
Shumal - Quzey
Shumara - Nömrä
Shumara telefon - Telefon nömräsi
Shurävi - (Sovet hökumeti) nä baghlå respublika
T
Täsliyät - Bashsaghlåghå
Toyzih vermäk - Achåqlamaq,aydånlashdårmaq
Tovhin - Tähqir,häqarät
Tovhin elämäk - Tähqir elämäk,häqarät elämäk
Twrki Azäri - Azärbaycan Twrkcäsi
Twrki Twrkiyä - Twrkiyä Twrkcäsi
U
Uzv ale´l bedel - Ehtiyat wzv
Vaghiän -Gerchäkdän, häqiqätän
Vaqiyyät - Gerchäk, häqiqät
Väli - Ancaq, amma, lakin
Värzesh - Idman
Värzeshgah - Idman salonu, idman sahäsi
Väsl elämäk - Baghlamaq, birläshdirmäk
Y
Yaman demäk - Söywsh söymäk
Yekshämbä - Bazar
Z
Zindan - Häbsxana
Zindäganlåq - Yashayåsh, häyat
Ziräng - Bacaråqlå, aghållå, talantlå