Narahatlıq doğuran mesele Azerbaycan ve Türkiye dövletlerinin bu hadiselerle bağlı heç bir münasibet bildirmemesi, Tehrandakı sefirliyimizin ise hemişe olduğu kimi, müşahideçi statusunda olmasıdır. Teessüf ki, heç müxalifet düşergesinin, QHT-lerin, ziyalıların da İran irticasına qarşı etirazları eşidilmir. Güneydeki milyonlarla türkün faciesine laqeydliyi ise heç cür bağışlamaq olmaz. Yene de ümid qalır Güneydeki soydaşlarımızın haqlarını qorumağı qarşısına meqsed qoyan teşkilatlara. Qapalı ölke olduğundan, İranda baş verenler barede geniş melumatlar almaq imkanımız da yoxdur. Ele Dünya Azerbaycanlılarının Haqlarını Müdafie Komitesinin sedri Böyük Resuloğlu ile söhbetimizde de ilk önce “qorxulu Tehran ”dan gelen en son melumatları almağa çalışdıq.  

- Aprelin 24-25-de tutulan 20-dek herekatçıdan ancaq 2-3 neferinden xeber var. Digerlerinin taleyinden xeber yoxdur. Onlardan Tehranın Evin zindanında saxlanılan Ağaye Emaninin böyük zemanetle azadlığa buraxılacağı gözlenilir. Terrorçu ermeni daşnaklarının vehşilikleri neticesinde 5-6 nefer yaralanıb. Onlardan Atilla Kişizade Tehranın Doqman xestexanasında ağır veziyyetde yatır. 6-7 bıçaq zerbesi alan soydaşımız bu günlerde emeliyyat olunmalıydı. Eyvaz ve Hafiz Qoşaçaylı adlı iki yaralı ise ağır veziyyetde olmalarına baxmayaraq, polis bölmesinde saxlanılırlar. Diger yaralıların taleyinden xebersizik. Bu defe Tehran rejiminin esas hücumu Güney Azerbaycandakı ASMEK adında (Azerbaycan Siyasi Mehbusları Müdafie Komitesi) fealiyyet gösteren teşkilata olub. Bu teşkilatın feal üzvleri Neim Neimi, İlqar Merendi, Mahnı xanım ve digerleri tutulub. Fealları hebs edibler ki, Cenubi Azerbaycanda baş verenler barede xarice xeberler çıxmasın. Hebsler tekce Tehranda heyata keçirilmeyib. ASMEK-in Zencan nümayendesini tutublar, Urmiyada hebs olunanlar var. Üst-üste 40-dek hebs olunan var ki, onların ekseriyyetinin harda olması melum deyil. Hebsler, tezyiqler bu günün özünde de davam edir.

- Bu qarşıdurmalarda bir nefer de ermeniye xeter toxunmayıb ve onlar cinayetlerine göre hebse alınmayıb. Nece olur ki, ele xesaret alanlar da azerbaycanlılardır, hebs olunanlar da?

- İran ermenileri hetta şah zamanında da 24 aprelde qondarma “soyqırım”ı qeyd ederdiler. Ne vaxt şahın Türkiye ile elaqeleri bir az xarab olsaydı, ermenilerin bu aksiyasına icaze vererdi. Men o zaman Türkiyede oxuyurdum. Türkiyede ne zaman Cenubi Azerbaycan ve ya İranda türkler meselesi qaldırılsaydı, şah da ermenilerden istifade edib bu saxta tarixin qeyd olunmasına imkan vererdi. Ancaq münasibetler normal olanda bu tarixin qeyd olunmasına “yox” deyilerdi. İndi de İran Cümhuriyyeti üçün Türkiyenin varlığı, üstelik, Şimali Azerbaycanın müsteqil dövlet olması problem yaradır. Son zamanlar Cenubi Azerbaycanda milli herekat güclenmeye doğru gedir ve azerbaycanlıların sesi dünyada eşidilmeye başlayıb. Mence, son vehşilikler ele burdan ireli gelir. Men deyerdim ki, ermenilere bu saxta tarixi keçirmeye icaze vermekle İran dövleti çox böyük xetaya yol verdi. Üstelik, İran polisi daşnakları destekleyerek azerbaycanlılara divan tutulmasında iştirak etdi. Azerbaycanlılar bu hadiselerde hem azlıqda idiler, hem de onların hazırlığı ermenilerden aşağı seviyyede idi.

- Bu hadiseler Azerbaycan milli herekatının bundan sonrakı fealiyyetine hansı tesir gösterecek?   

- İran dövletinin böyük bir xetaya yol verdiyini ebes yere demedim. Artıq Cenubi Azerbaycandakı ehali açıq-aşkar soruşmağa başlayıblar ki, İslam ölkesinde yaşayan müselman türklere qarşı niye bele qeddar münasibet gösterilir? Biz ermenilere Güneyde “kafir” deyirik. Nece olur ki, kafirlere her cür imkan verirsiniz, Eli şiesine qarşı bu qeder vehşilik edirsiniz? Artıq bu etirazlar ölkenin paytaxtında da eşidilmekdedir. Aprelin 26-da Tehran Universitetinin telebeleri dünya müselmanlarına ve İran hakimiyyetine böyük bir müraciet qebul edibler. O müracietde Azerbaycanın Qarabağ torpaqlarını işğal eden , başqa dövletlerin elinde oyuncağa çevrilen Ermenistanın Tehran terefinden desteklenmesinin, İranda türklere qarşı sert münasibetin sebebini soruşublar. Eyni zamanda bildirilib ki, Tehranda azerbaycanlılara tutulan divanlar İran hakimiyyetinin Qurana ve İslama qarşı fealiyyet göstermesinin tesdiqidir. Qurandan ayeler getiribler ki, eger her hansı bir müselmana kafir hücum edirse, onu müdafie etmek qeti şekilde olmaz ve kafirle savaşmaq lazımdır. Eyni zamanda bütün xalq ermenilerin azğınlıqlarına Tehran hakimiyyetinin şerait yaratmasının sebebini soruşmaqdadır. Bu etirazları nezere alan İran televiziyaları ölkenin Daxili İşler Nazirliyinin beyanatını yayıb. Beyanatda deyilir ki, İran hakimiyyeti Avropadakı demokratiyadan daha yüksek demokratiyanı nezerde tutur. Xocalı faciesi gününde azerbaycanlılara Ermenistan sefirliyi qarşısında etirazlarını ifade etmek üçün icaze verdik. Ona göre bu defe de ermenilere etiraz etmek üçün şerait yaratmışıq.    

- Dünya azerbaycanlılarının haqlarını müdafie meqsedile yaradılan qurumlar güneyli soydaşlarımızın müdafiesi üçün hansı tedbirleri görmek fikrindedir?

- Güneyli mehbusları müdafie meqsedile müxtelif aksiyalara hazırlaşırıq. Azerbaycan Milli Herekatı adı altında bu aksiyalar teşkil olunacaq. Bu hefte Londondakı soydaşlarımız aksiya keçirecekler. Bu gün, ya sabah aksiyalar İsveçde olacaq. Xaricdeki dostlarımız teklif edibler ki, Amerikada ve Avropa ölkelerinde güneyli herekatçılara azadlıq telebile aclıq aksiyalarına başlayaq. Bu teklif qebul edilib ve aksiyanın vaxtı da deqiqleşdirilecek. Güneydekiler bilmelidirler ki, onlar tek deyiller ve xaricdeki soydaşlarımız da Güneydeki türklerin müdafiesini esas vezifeleri saymalıdır.  

- Bes Azerbaycanın şimalında hansı tedbirleri keçirmek niyyetindesiniz?

- Men sizin yardımınızla Azerbaycanın şimalındakı dostlarımıza, ziyalılarımıza, siyasilerimize müracietle onlardan xahiş edirem ki, demokratik şekilde bu hadiselere münasibet bildirsinler. Bir müddet önce bizim güneyli jurnalistlerimiz hebs olunanda Beynelxalq Amnistiya Teşkilatına ve eyni zamanda bizim Metbuat Şurasına müraciet gönderdim. Xahiş etdim ki, qan qardaşlarımızı, hemkarlarımızı müdafie edek. Biz qeyri-qanuni iş görmeyin terefdarı deyilik. Sadece, qanun çerçivesinde öz soydaşlarımızı müdafie etmeliyik. Burda çoxsaylı hüquq müdafieçileri var. Hüquq müdafieçilerinden elesi var ki, bir ermeninin burnu qanayan kimi, dünyanı bir-birine qarışdırırlar. Niye onlar qalxıb bir söz demirler? İnanıram ki, Tehranın yol verdiyi böyük xetadan Azerbaycan milli herekatı düzgün istifade edecek. Eger basqılar bu şekilde davam etse, sözsüz ki, milletin esebleri davam getirmeyecek ve Güney Azerbaycan bütövlükde ayaq üste olacaq.