AZƏRBAYCAN MİLLİ HƏRƏKƏTİNƏ
QISSA BİR BAXIŞ
Ötən
yüz illikdə məşrutə inqilab ilə başlanan
Azərbaycan azadliq hərəkatı, iki mərhələdə
hər zamandan artıq milli karakter daşımaqdadır.
Birimincisi 1324-1325 demokart firqəsi rəhbərlik etdiyi
hərkət və ikmincisi İran-İraq savaşından
sonra başlanmış və bu günə qədər sürən
Azərbaycan modern milli hərəkətidir. Bu yazıda söz
qonusu Azərbaycan milli hərəkəti adilə tanınmış
son hərəkətdir. Bu hərəkətdə ortaq və
aydın amacların tə'riflənməməsinə baxmayaraq,
Türk-Azərbaycan millətə qarşı aparılan
mədəni, iqtisadı və siyasi ayrıseçkiliyə son
vermək bu hərəkətin özəllik və təməl düşüncəsi
kimi tanınmaqdadır. Bu tə'rifə əsaslanaraq oxuyacağınız
yazıda milli hərəkətin çalışqanları isə
millətçi adlandırılacaqlar. Bu qıssa yazıda milli
hərəkətimizin çeşitli tərəfləri yazıçının
baxış ilə gözdən keçiriləcək.
MİLLİ
HƏRƏKƏTİMİZİN ADDIMLARI
Hədəflərimiz
millətimizin potensiyalilə uyğunlaşmış kiçik addımlara
bölünməlidir. Başqa tərəfdən isə
tə'riflədiyimiz hədəflər ortaq düşüncələrə
dayanaraq böyük bir kütləni birləşdirəbilən
karakterlərə malik olmalıdır. Bir çox Azərbaycan düşüncə
sahibi hərəkətimiz üçün iki təməl addım tanıtdırmışlar:
1- Millətləşmə 2-Dövlətləşmə.
Sözsüz
ki bu iki mərhələni aq-qara baxmaqla təmamilə
birbirindən ayırmaq olmayacaq, amma bilirik ki birimici
mərhələdə yetərli enerji qazanmadan ikimici
mərhələnin başlanması faydasız və
bəlkədə riskli olacaq. Millətləşmə
mərhələsinin iki önəmli addımı olacaq: 1- Xalqımıza
kimliyi və haqları haqqnıda məlumat vermək 2- Haqlarımızı
qoruyan və sözümüzü danışan mədəni, ictimayi,
siyasi təşkilat və toplumlar yartamq. Dövlətləşmə
mərhələsində iki əsas addımı isə 1-siyası
qüvvələrərin artıq fəallaşması 2- xalqın
istəklərin həyata keçməsi yaxud xalqın öz müqqədəratın
təyin etmə haqqına sahıb olmaq dır. Yəni dövlətləşmə
mərhələsin belə tərifləmək olar: xalqımızın
öz müqəddəratına hakım olmaq haqqın qazanmaq.
Belə ümumi tə'rif federalçı, istiqlalçı və
hətta İran sistemində qalmaq istəyən düşüncə
sahibləri kimi millətçi qurupları birləşdirəbilər.
MİLLİ
HƏRƏKƏTİ ÖLÇMƏK SİSTEMİ
Yuxarıdakı
tə'riflərə görə içində olduğumuz
mərhələdə, hərəkətimizin irəliləyişin
aşağıdakı suallara cavab verməklə ölçəbilərik:
1- Millətimiz nəqədər öz kimlik və haqların tanıyıbdır?
2- mədəni, ictimayi, siyasi təşkilat və toplumlar
yaratamqda nəqədər başarı olmuşuq? Bu suallara
cavab vermək çətin olsada məncə bu iki iş yaxşıca
qabağa gedir, amma dövlətləşmə
mərhələsinə keçmək üçün hələlik
yetərli potensial qazanmamışıq. Millətçi
gənclərin sayı , millətçi dərgi və internet
sitələr artmaqdadır. Böyük bir addım olan yeni millətçi
TV lər yaranıbdır. Bunlar xalqımızda milli şuurun
artmağından danışır. Başqa tərəfdən
isə yurd içində və dışında qurulan Türk-Azərbaycan
karaketi daşıyan çeşitli toplumlar təşkilatlaşmanın
başlanqıcı kimi nəzərdə tutulmalıdır.
" Komite-ye-melləl-e-təht-e-setəm" oturumunda yurd dışında
təsis olan 9 Azərbaycan siyasi təşkilat terefindən
Azərbaycan millətin təmsil olunmağı , aktiv
Azərbaycan təşkilatlar yaradılışına açılan
bir pəncərə idi! Bu təşkilatların birgə bir
platform əsasında bir araya gəlmək çalışmaları
görünür, amma hələlik bu yolda yetərincə uğurlu
deyildilər. Bu əhvalat isə təşkilatlaşma
mərhələsinin dirçəlişindən danışır.
Amma sual bu ki millətləşmə mərhələsində
yaxın gələcəyin İranda gözlənilən siyası
dəyişikliklərinə hazırlıq qazamışıq
mı? ya meydanı yenidən pan-aryayi faşist qüvvələr
nəfinə boşaldacağıq? Təəsüflə
çox xoşa gələn cavab gözlənilmir! Bu xoşa
gələməyən perspektiv bizi hərəkətimizin
yeyinləşdirməsinə çağırır. Yəni bu
mərhələdə milli oyanışın prosesi güclü
olmadığına baxmayaraq, milli təşkilat daha artıq
aktivləşərək meydanı doldurmalıdırlar. Amma
bu yeyinləşdirmə əməliyatında millətimizin
potensiyalın unutmaq bizi artıq geriyə qayıtmaq təhlükəsilə
rastlaşdırabilər. Bu günlər yurd dışında başqa
millətlərin təşkilatlarilə aparılan iş
birliyi, aktivləşmənin yaxşı bir örnəyi
olabilər.
MİLLİ
HƏRƏKƏTDƏ BİRLİK
Yazılana
görə "Öz müqəddəratın təyin etmək haqqı"
yaxud Farsca deyilən "Həqqe təyine sərneveşt"
bir danılmaz haqq olaraq çeşitli düşüncələrə
malik olan millətçiləri bir araya gətirəbilər.Bu haq
nə istiqlal anlamındadır nə də federalismə qarşıdır.
Yəni Turk-Azərbaycan milləti özü partilər
tərəfindən irəli sürülən yolların birin seçməlidir.
Sözsüz ki hər növ seçgidən qabaq xalqımızın seçiləcək
seçimləri (nədənlərin və sonucların) yaxşıca
başa düşməlidir. Yuxarıdakı düşüncə,
"Türk-Azərbaycan mərkəzli düşüncəyə
dayanaraq birlik platformun" özəyi kimi sayılabilər. Bu
birlik çeşitli partilərin üzvlərindən qurulan bir
rəhbərlik şurasilə kamilləşəcək.
Demək bu mərhəldə acıl olaraq Azərbaycan
partilərindən (xüsusilə xaricdə olanlardan) gözlənilən
şey bu şuranın qurulmağıdır!
MİLLİ
HƏRƏKƏTİN İÇƏRİ VƏ DIŞARI QOLLARI
Son
zamanlar xaricdəki 13 millətlər təşkilatı içində
olan 6 Azərbaycan təşkilatilə bərabər "Öz müqəddəratına
hakım olmaq haqqı" əsasında birgə bir bəyaniyə
verdilər. Bu bəyaniyə indiki əhəmiyətli zamanda
təşkilatlar, özəlliklə Azərbaycan təşkilatların
birləşməsi üçün dəyərli bir addım idi. Başqa
tərəfdən isə Milli hərəkətin içəri
qolları bu yeni qərarla bərabər yürüyəbilmədikləri
üçün mill hərəkətin dışarı qolundan
gileylənirlər. Məncə gərçı xaricdəki
qolun bu təsmimi , içəridəki qolun işin zorladabilər,
amma içəridəki və xaricdəki qolların hələlik
bir rəsmi əlaqəsı olmadığına göre bu
qərar tənqidçilərin söylədikləri kimi də
təhlükəli deyil. Lakinn xaricdə çalışan milli çalışqanlarımızdan
dünya vəziyətindən başqa içəridəki durumu
və xalqın potensiyalın nəzərdə tutmaqları da
rica olunur!
İSTİQLAL
YA FEDERALİSM
Bu
zamanda istiqlal ya federalism sualına cavab verməkdən artıq
qüvvələrimizin birləşməsinə fikir verməliyik.
"Türk-Azərbaycan Mərkəzli düşüncə sistemi"
əsasında Millətimizin "Öz müqəddəratın
təyin etmək haqqı"na inanmaq federalçı və
istiqlalçını birləşdirən bir faktor kimi sayılabilər.
Həqiqi federalçılar , öz millətlərin tale'inə üstünlük
verərək , federal sistemin İran sevgisinə görə yox
bəlkə Türk millətin səadətinə görə
istəyirlər!
AZƏRBAYCAN
MİLLİ HƏRƏKƏTİ VƏ BAŞQA MİLLİ
QÜVVƏLƏR
Başqa
millətlərin milli qüvvələri ili riqabət bizim milli
partilərimizin güclənməsinə səbəb olabilər.
Xüsusilə Fars (sərasəri adlanan) və Kürd partiləri
bizimkilərdən daha güclü olmağı, bu partilərdən
geri qalmağımızın nəqədər riskli olmağın
bizə xatırladır. Demək başqa milli qüvvələrlə
apardığımız iş birliyi üç baxımdan zərüridir:
1- Meydanda olmayan qüvvələrə gələcək dəyişikliklərdə
həzf olma ihtimali var 2-Bizim milli təşkilatların dirçəlməsı
və birləşməsinə səbəb olabilər 3- Başqa
millətlərin qüvvələrilə iş birliyi aparmaq Farsçı
qüvvələrin yenilməsinə yol açabilər. Üçüncü
bəndə artıq izahat lazımdır: Azərbaycan təşkilatları
və başqa millətlərin qüvvələri , adı
sərasərı olan amma əməldə Fars şovenismin
mənfə'ətlərin müdafiə edən partılərdən
uzaq gəzməlidirlər. Bu qeyri-Fars millətlərin qüvvələri
güclü bir ittifaq qurub İranın siyası direksiyonun öz əllərinə
almaqla , sərasəri adlanan partiləri yalnız Fars
millətin partısı olmağı etiraf etmək şərtilə
öz ittifaqlarına qatmaldırlar. Və hər növ
sərasəri opozision ya təşkilat müxtəlif
millətlərin ittifaqilə qurulmalıdır. Yəni bu
mərhələdə sərasəri quruplardan müdafiə
etmək ya acızcasına onlardan asılı olmaq
millətlərin nəf'inə deyil. Bizə sərasəri
partilər yox, bəlkə milli partilətdən müəyyən
çərçivə əsasında təşkil tapılan ittifaq lazımdır.
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ BAŞQA İÇTİMAYİ MƏSƏLƏLƏR
Sərasəri
adlanan qüvvələrdən bağlı olmamaq üçün və bu
yalançı qüvvələri meydandan çıxartmaq üçün, bizim
milli hərəkət öz fəaliyətin təkcə dill
və mədəniyət məsələsinə məhdud
etməməlidir.
Qadın və uşaqlar məsələsi , Çevrə
təmizliyi, ümumi demokratik və insan hüquqları, iqtisadi
məsələlər dill və mədəni həqlərlə
bərabər bizim hərəkətin proqramları olmalıdır.
Bu məsələlərə önəm vermək sərasəri
qüvvələri xəl'i silah etməklə yanaşı
millətimizin diqqətin isə bizim hərəkətə
tərəf çəkəbilər.
İqtisadi məsələyə diqqət yetirmək yuxarıda
saydığımız nəticələrə əlavə
olaraq başqa faydaları da var: 1- iqtisadi
məsələlər ümum xalqa dill məsələsindən
artiq önəmlidir! 2- sərmayə sahiblərin bizim
hərəkətə yönəlməsi bizim hərəkətin
güclənməsi anlamındadır. Bazar keçmiş
hərəktlərimizdə bizim böyük gücümüz idi. Indi də
belə olmalıdır!
Azərbaycan
Mərkəzli düşüncə sİstemİ yoxsa Türk düşüncə
sİstemİ?
Azərbaycan
mərkəzli düşüncə sistemi və Türk düşüncə
sisteminin bir mühüm ortaq yanı
var, o da fars düşüncə sistemindən qopmaqdır. Başqa
tərəfdən isə bu iki sistemin birbirlərilə heç bir
ziddiyəti yoxdur. Azərbaycan mərkəzli düşüncə
sistemi bir coğrafiyayi bölgənin adın daşımaq
səbəbindən , Azərbaycan dışında yaşayan
başqa Türklərə verdiyi önəm sorğu altına
getməklə yanaşı bizə kimlik verən Türklük
parametrindən isə uzaqlaşabilər. Amma Azərbaycan
mərkəzli düşüncə sistemində Türklər yaşadığı
bir-parça böyük bir bölğəni təmsil etməklə , daha
bir güclu və bağımsiz bir sistemi analdabilir. Özəlliklə
tarix boyu Azərbaycan adilə və Azərbaycan bölgəsində
baş verən böyük azadlıq hərəkatı ,
Azərbaycan adına artıq bir güclü siyasi anlam verərək,
bizi Azərbaycan adın unutmamağa çağırır. Bu
yazıda bu iki sistemi barışıdırmaq amac ilə Türk-Azərbaycan
düşüncə sistemi istilahı işlənilir.
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ BABƏK QURULTAYI
Babək
qurultayına yaxınlaşırıq. Keçən illin acı
xatirəsi hələdə bizim damağımızdadır.
Amma inanıram ki bu acı xatirə bizə şirin bir təcrübə
olub və bizim birləşməyimizdə müsbət rol
oynayacaqdır. Babək qalası törnəni yalnız Tir ayının
ikinci həftəsində və yalnız bu qalada keçirələcəkdir!
Bu qurultaya əlavə olaraq başqa törənlər və
toplantılar başqa zamanlar və başqa yerlərdə
faydalıdır amma Tirin ikinci həftəsində Babək
qalasına qatılmağımızı unutmayacağıq!
Babək qalası qurultayı bizə çox estratejik əhəmmiyəti
var və bu törəni haqlarımız qazanandan sonra isə
buraxmayacağıq. Bu ildə yubanmadan daxili və xarici insan
həqlərindən müdafiyə təşkilatların və dünya
müxbirlərin nəzərin yoğun şəkildə bu törənə
cəlb etməliyik. Bu il Tehran rejimi dünya qamu-oyu (əfkar-e-ümumi)
tərəfindən ağır basqılar
altında olmağı bizə yaxşı bir fürsətdir!
MİLLİ
HƏRƏKƏTDƏ TƏNQİDLƏR
Son
keçmiş neçə ayda, bizim tanınmış milli
hərəkətin çalışqanları arasında artıq
atışmaya bənzəyən bir sıra intiqdalara şahıd
olduq. Yəni bu tənqidlər təəsüflə bəzən
milli hərəkətimizi qoruyan çərçivədən dışarıya
çıxaraq bizləri qayğılandırır. Nə isə,
həqiqi millətçilərimizə bu atışmalarda yazışılan
sözlərdən artiq, bu əhvalatdan dərs almaq önəmli idi.
Yəni aramızda üz verən bu acı tartışmaları ,
demokrasi təmrini kimi sanaraq müsbət də
qiymətləndirəbilərik. Öz aramızda olan
tənqidlərdə diqqət etməliyik ki:
1-
tənqidlərimizdə şəxsdən artıq , onun düşüncəsin
tənqid etməliyik. 2- tənqid yazmaqda
tələsməməliyik. 3- tənqıdlərdə
məsələyə aq-qara baxmamalıyıq, müsbət
və mənfiləri bir yerdə görməliyik. 4- Olduqca
tənqidlərimiz xüsusi olmalıdır. 5- ümumi
tənqidlərimizdə isə olduqca Türkcə yazmalıylq.
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ DİLL MƏSƏLƏSİ
Dil
məsələsinə iki açıdan baxmaq olar: Birmincisi yazıb
oxumağımız nə dildə olmalıdır? İkimincisi
Türkcə yazıb oxumağımız nə sayaqda olmalıdır?
Yazıb
oxumağımız nə dildə olmalıdır?
Nə
sayaq yazmalıyıq?
Bu
suala cavab vermək çox rahat deyil. Bu günlər güney
Azərbaycanda yazıçılarımız sayda yazma sayağı
var! Hərənin bir imla və inşası var. Hər yazarın
bir sıra işlətdiyi sözcükləri var. Birisi ifadə
etmək istədiyi anlam üçüçn quzey Azərbaycanda işlənilən
sözlərdən istifadə eləyir, birisi Anadolu Türkcəsinə
pənah gətirir, hətta bəzilər isə yeni lüğətlər
yaradırlar. Birsi sadə cümlələr ququr , birisi Türk özəlliyi
olan mürəkkəb cümlələr qurmağa çalışır.
Bəzi zamanlar bir yazıdan sonra başqa yazı oxuyanda sanki
yeni bir dil oxumağa başlayıbsan , yeni yazı sayağın
başa düşmək bir sürə çəkir!
Yazarlarımız
suçsuzdurlar. Onlar Türkcə yazıb oxumağı oxullarda yox, öz
çalışmalarilə öyrəniblər. Güneydə
Azərbaycan Türkcəsi gündəlik danışıqlardan dışarı
çıxıb , elmi , siyasi , fəlsəfi sahələrə yol
açabilməyib. Quzey Azərbaycan da isə Türk dili yenicə dövlət
səviyəsinə qalxır və hələlik qüneylilərə
çox güvənli bir qaynaq sayılabilməz. Nə iş görməliyik?
Belə önərmək olur:
Dilçilərimiz
və təcrübəli yazarlarımız bir araya gəlib və
öz təşşəbüslərilə həmişə
həsrətində olduğumuz bir Dil Qurumu (Fərhəngistan-e-farsi
yada Türkiyədə olan TDK kimi bir qurum) yartmalıdırlar.
Yəqin ki bu yolda Tehran dövlətinin yardımın gözləmək
olmaz və əvvəldə bu dil qurmu dövlətə bağlı
olmayacaq. Bu dil qurumu quzey Azərbaycan və Türkiyədə ona
bənzər dil qurumalarla ilişgidən faydalanmalıdır.
Bu dil qurumunda dilimizin lüğət və qrammer baxımından
quruluş və ədəbi sayağı bir standard və bir
referens kimi müəyyən olabilər. Gənc yazıçılarımız
isə bu qurumun göstərdiyi yolu izləyərək və onun
verdikləri örnəkləri qullanaraq bu çaşbaşlıqdan
qurtulabilərlər. Dillimiz yaşadığımız
yərdə rəsmi olandan sonra bu qurumun fəalliyəti davam
edib və dilimizin potensiallarına dayanaraq Azərbaycan və Türkiyə
Türkləri arasında anlaşılan bir dil yaratmaq da düşünüləbilər!
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ TEHRAN SİYASİ ADAMLARLA GÖRÜŞMƏK
Son
vaxtlar Türk və digər millətlər fəallari Kerrübi
ilə apardıqları görüş
bir sıra tənqidlərə məruz qaldı. Təəsüflə
bu tənqidlərdə artıq məsələnin mənfi
tərəfinə diqqət verməklə müsbət
cənbələr gözdən qaçmışdı. Bu
tənqidlər məsələlərə aq-qara baxmağın
bir nümunəsi idi. Haqqlarımızı Fars şovenismindən
almaq olmaz, ancaq Fars şovenismin taxtdan yendirib , özümüz öz müqqədəratımızı
təyin etməliyik. Bu əslə inanırıqsa pəs
nədən Kərrübi sən bizim haqqımızı
verməlisən deyə onun qapısına getdik? Cavab bu ki biz
bir sıra üsulları özümüzə tabu qayrıb hər şeyə
aq-qara baxmamalıyıq. Fleksibel olaraq (=initaf ilə) siyasət
üzrə inandığımız üsulları izləməliyik.
Üzümüz hədəfə doğru olmadığımız ,
hədəfə sarı getmədiyimiz anlama gəlməz!
Amma
məncə nə idi bu hərəkətin müsbət və
mənfi sonucları:
+
Bu görüş milli hərəkətin rəsmi siyasət meydanına
girməyə bir başlanqıc idi. Fars sisteminə təslim
olmamalıyıq, amma meydanda da özümüzü göstərməliyik.
Gələcəyin ihtimali dəyişikliklərində meydanda
hüzuru olmayan qüvvələr tanınmayacaqlar!
+
Rəsmi və müxalif tribunlara yol açmalıyıq. Bu yol açma
təbii ki əvvəldə Tehranın yuxarı tirajla çap olan
bir gündəliyində başlanmayacaq, amma yol açandan sonra bu
hərəkətin qabağın tutmaq olmayacaq. Necə ki bir neçə
vaxt bundan əvvəl şovenism internet saytları
tərəfindən baykut olan milli məsələ , indi az çox
bir önəmli məsələ kimi bu saytlarda yerin tapıbdır.
Nəzərdə almalıyıq ki düşmənin mənfı
təbliği də bizim varlığımızın sübutudur!
+
Hakemiyətlə aparılan bu danışıqlar və anlaşmalar
az olsada bizim mədəni hərəkəti bir sıra sıxıntı
lardan qurtarmağa imkan yaradabilər.
+
Prezident adayları öz verdikləri vədələrə əməl
etmədikləri halda isə, bu görüşü bir fakt kimi ədalət
masasına çırpabilərik!
-
Əgər Türk və digər Fars olmayan millətlər
prezident adayların və'dələrinə (əlbətdə
bilirik ki yalançı və'dələr olacaq) inanıb və seçgilərdə
iştirak aparsalar , və'dələrin əməl olmadığı
halda depres olub siyasi səhnədən üzüləbilərlər.
Yəni millətin ümid və enerjisin boş yerə
xərclənəcək. Baxmayaraq
ki başqa tərəfdən Tehrandan üz döndərib Türk-Azərbaycan
mərkəzli düşencə sistəminə üz gətirmək
isə bir müsbət nəticə kimi mühtəməldir.
-İndi
Azərbaycan milli hərəkət fəalların çoxu Türk-Azərbaycan
mərkəzli düşenməyi bizim millətə vacıb olduğuna
inanırlar. Bizim elimizin aq saqqallar və çalışqanları
şovenistlərin qarşısında boyun büküb, dil açmaqları
bu düşüncənin tərsin təbliq etməkdir. Biz haqlarımızı
almaqda Farslardan asılı olmaq yerinə bir ağır
vəznə (ağırlıq) kimi siyasi müadilələrdə
hazır olmalıyıq. Amma bilirik ki siyasi səhnədə
bir güclü qüvvə kimi rol oynamaq üçün qarşımızda addımıar
var!
Bu
müsbət və mənfi sonucları sayandan sonra, sizcə biz bu
görüşdə heç bir şey qazanmadıq?
Nə
isə bunuda nəzərdə tutmalıyıq ki Azərbaycan
və Türkü saymayan bir şovenist şəxsin bizə sarı
üz döndərib vədə verməsi 26 il çeşitli hökümət
mövqələrində fürsəti olandan,
sonra bizə ehtiyaci olmağındandır! Yəni biz
vədələrin yalan olmağın bilməklə yanaşı,
onların ehtiyac duymaq fürsətində qaçırtmamalıyıq!
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ PREZİDENT SEÇGİLƏRİ
Adaylardan
heç biri aydıncasına milli məsələ həllinə
addım atacağın söz vermədiyi halda, Azərbaycan
millətin seçgilərdə səs verməyə qatılmağı
yəqin ki səhv bir işdir. Adaylardan bu qonuda
vədələri olduğu halda isə seçgilərə qatılmağımızın
bir müsbət və bir mənfi nəticəsi var:
+
Millətimizin səsin dünyaya yetirərik
-
İndiki şovenism hökümətə öz səsimizlə
dəstək verərik.
Məncə
səs vermədə iştirak aparıb aparmadığımızda
və millətə yol göstərməkdə diqqətli olmalıyıq.
Xüsusilə millət arasında iki parçalıq salmaqdan uzaq
gəzməliyik.
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ QUZEY AZƏRBAYCAN
Quzey
Azərbaycan Dövləti 130 illə yaxın milli bir mübarizə
və millətləşmə mərhələsindən keçmək
nəticəsidir.
Quzey Azərbaycan Dövləti Azərbaycan və Azərbaycanlı
adın dünyada tanıtdırıb və təmsil edir. Bu dövlət
Azərbaycan kimliyinin qorucusudur. Rus Çarizm və Soviet tutaliter hökemətlərdən
yenicə qurtulan quzey Azərbaycan xalqı, dövlətləşmə
mərhələsindən sonra indi demkorasiləşmə
yolundadır və millət içində olan potensial və dışarıda
olan şərayit bu demokrası yolcuların yolun daha açıqlayıbdır.
Quzeyin getdiyi yol , güneylilərə yaxşı bir örnəkdir.
Onları izləyib dəstək verməliyik! Onların
dəstəyin isə almalıyıq amma onların yolların
təhlükəyə salmadan! Bu
zamanda Quzey Azərbaycan Dövlətinin varlığı , ondan
alabildiyimiz yardımdan daha dəyərlidir!
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ YENİ DÜNYA NƏZMİ
Yeni
dünya nəzmi biz üçün bir qurtarıcıdır ya bizə
təhmil olacaq bir şərayit mi? Bu suala cavab verməyi oxucaya
buraxırıq. Ancaq bu gələcək durumda
neyləməliyik ki başımız börksüz qalmasın:
·
Xalqımızın
oyanış prosəsin olduqca yeyinlətməliyik. (Yeni TV
lər, İnternet sitələri , cüzvələr, toplantılar
və sayirə)
·
Siyasət
meydanında özümüzü bir ağır çəki daşı kimi göstərməsək,
bizi gələcək oyunlarda qatmayacaqlar. Səhnədən
həzf olmamaq üçün yubanmadan oyuna girməliyik. Bu yolda isə güclü
təşkilatlar yaratmaqla yanaşı , təşkilatları
birləşdirən birgə bir platform lazımdır. Başqa
millətlər təşkilatlar ilə apardığımız
iş birliyi ilə özümüzün ağırlığımızı
göstərməliyik.
·
Bu
işlərlə bərabər səsimizi dünyaya ucaldıb
dərdlərimizi və hərəkətimizi onlara anlatmalıyıq.
Bu işdə də yorumamalıyıq.
MİLLİ
HƏRƏKƏT VƏ KİV (=Kütləvi İnformasia
Vasitələri)
TV
lər, intenet saytları, dərgilər
və ... üç önəmli görəvləri var:
Məncə
bizim KİV biriminci ğörəv öhdəsindən yaxşı
gəlib, amma ikinci və üçüncü görəvdə artıq çalışmalıdır.
Bizim aramızda mübadilə olan yazılar adətən kökdən
milli məsələdən xəbərsız olan soydaşlarımızı
oyatmaq üçün uyğun deyil. Olsada bu yazıları xalqımız
əlinə düzgün olaraq çatabilmir. Başqa tərəfdən
bizim KİVlər səsimizi dünyaya yetirmək üçün uyğun
bir səviyidə deyil.
Pəs
bizim KİV lər necə olmalıdır :
1.Ara-sıra
çıxan dərgilər və ya gec-gec güncəlləşən
(update) xırda internet sitələr yerinə, əl
ələ verərək bir nəçə kamil və hər gün
düzənli olaraq yeniləşən internet sitələr ya gündəlik
qəzetlərimiz olmalıdır.
2.Ən
azı bir 24 saatlıq TV bizə lazımdır.
3.Dərgilər,
internet sitələrimiz, TV lərimiz Türk-Azərbycan
məsələsi əsasında İran və dünya
məsələləri kimi başqa ümumi mövzulara da yer açmalıdırlar.
İqtisadı , ictimayı , qadın və uşaq haqları,
elektronik al-ver , əyləncə və .... kimi mövzular da
unutulmamalıdır. Yəni elə KİV lər yaratmalıyıq
ki oxucu istədiklərin sərasəri KİV lərdə yox
Türk-Azərbaycan KİVlərində axtarıb tapabilsin.
4.Azərbaycan
xalqı bölgədə satirik janrında və karikatürdə öncül
bir millət idi. Lakın təəsüflə hələlik bu
qonuda fəallaşmayıb. Təbrizdə və Azərbaycan
şəhərlərində güclü karikatüristlərimiz var.
Onları tapıb və milli hərəktimizdə onların
əsərlərindən yararlanmalıyıq!
5.Dünyaya
səsimiz yetirmək üçün KİV lərimizdə ingiliscə
və başqa dillərə yer verməliyik.
Milli
hərəkətimizin inkişafı ümidilə
Yaşar
Təbrizli
20
fərvərdin 84